Tibetan
འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་འཁྲུལ་པའི་ངོར་བདེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའོ། །ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་བྱིས་པ་རྣམས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཚུལ་མཚུངས་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་དང་མ་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་ལྡོངས་གྱུར་པ། །སྲེད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་འབྲང་དང་། །མཁས་པ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའི། །དགེ་བ་རྣམས་ལྟ་ག་ལ་མཉམ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པར་མཐོང་བའི། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག །མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དོན་དམ་སྟེ། །མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་བྱིས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་བདེན་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཇུག་པར། གནོད་པ་མེད་པ་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི། །བཟུང་བ་གང་ཡིན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལྟོས་དེ་ནི་ལོག་པར་བཞག། ཅེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་བཞག་གོ །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། རྗེས་ཐོབ་དུ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྫུན་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དགག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་དོ། །འོ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དོན་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ས་སོགས་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་གཟུགས་སོགས་འབྱུང་འགྱུར་རྣམས་ནི་དེ་དང་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་གཟུང་ཆ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པས་སྣང་མཁན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འདུས་པས་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པར་གསུངས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། དཔེར་ན་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་གཡོ་བ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དབང་གིས་རྟེན་གྱི་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཡོ་ཞེས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་སྣང་བར་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དབུ་མ་འཇུག་པར། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་བདག་གིས་ཁས་མ་བླངས། །འབྲས་ཕྱིར་འདི་དག་མེད་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་བདག་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་དྲང་དོན་ཡིན་གྱི། ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་གཞི་ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཉིད་ཡོད་ལ། །ཕུང་པོ་འདི་དག་འབའ་ཞིག་ཉིད་ཡོད་ཅེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཆེས་ཟབ་དོན། །རིག་པར་མི་འགྱུར་གང་ཡིན་དེ་ལའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་ཉིད་གནས་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་དག །བ་ནི་བ་སྦྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཆུ་ཤེལ་ཆུ་རྣམས་ཇི་བཞིན་དང་། །སྟག་ཤ་ཡལ་ག་རྣམས་ཀྱི་ལྟར། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་ལྟར། དབང་ཕྱུག་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་རྟག་ལ་ཀུན་གཞི་མི་རྟག་ཅེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་འཇུག་པར། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་པས་ཞི་དེ་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། །སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུའི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ག
Chinese
执着的识，在名言错乱的境界面前是真实的，所以是世俗谛。证悟法界的圣者的等持智慧，将能取所取、戏论寂灭、空性证悟的法界本身称为胜义谛。这个意义是这样的：对于事物，凡夫俗子的名言识所认识的意义，和圣者们以正确的智慧所认识的体性，这二者是执取为二的。如果圣者们和凡夫们认识事物自性的方式相同，那么从贪着等束缚中解脱和未解脱的差别就不合理了。如是说，《六十正理论》中说：“世间为无明所盲，随逐贪欲之流，智者离贪欲，善行岂能等同？”如是宣说。因此，凡夫们所认识的意义，称为世俗谛；圣者的智慧所认识的意义，称为胜义谛。如是说，《入中论》中说：“诸法皆见为虚妄，能得二谛之体性，真实所见为胜义，见者虚妄名世俗。”如是宣说。因此，凡夫所认识的意义，就是远离四边，从因缘所生，缘起，色等等，作为世间人们安立名言的基础的一切法。这是因为凡夫们执着为真实的缘故，所以称为世俗谛。幻术和梦等等，仅仅是世俗，不是真实，因为世间没有安立为真实的缘故。如是说，《入中论》中说：“无害六根所取境，世间共许即是真，于世间中许为真，余者世间说颠倒。”如是宣说。世俗谛，也是对被无明障蔽的凡夫们安立为真实的。对于圣者们来说，仅仅是世俗，不能称为真实，即使在后得位也是。
English
The consciousness of grasping is true in the face of the confusion of terms, therefore it is the conventional truth. The wisdom of the noble ones in equipoise, realizing the Dharmadhatu, realizes the Dharmadhatu itself as emptiness, free from grasping and clinging, and free from elaboration, is called the ultimate truth. This is the meaning: Regarding things, the meaning understood by the consciousness of terms of ordinary people, and the nature understood by the correct wisdom of the noble ones, these two are grasped as two. If the noble ones and ordinary people understand the nature of things in the same way, then the difference between being liberated from the bonds of attachment and not being liberated would not be reasonable. As it is said, in the "Sixty Stanzas on Reasoning": "The world is blinded by ignorance, following the stream of craving, how can the virtues of the wise, who are free from craving, be equal?" As it is proclaimed. Therefore, the meaning understood by ordinary people is called the conventional truth, and the meaning understood by the wisdom of the noble ones is called the ultimate truth. As it is said, in the "Entering the Middle Way": "Seeing all things as false, one obtains the nature of the two truths, what is seen as real is the ultimate, and the seer is said to be false, the conventional truth." As it is proclaimed. Therefore, the meaning understood by ordinary people is that which arises from causes and conditions, dependent arising, free from the four extremes, such as form, etc., all the phenomena that are the basis for establishing terms for worldly people. This is called the conventional truth because ordinary people cling to it as true. Illusions and dreams, etc., are merely conventional and not true, because they are not established as true in the world. As it is said, in the "Entering the Middle Way": "Whatever is perceived by the six unimpaired senses is understood by the world, what is accepted as true in the world is true, and the rest is said to be reversed in relation to the world." As it is proclaimed. That conventional truth is also established as true for ordinary people who are obscured by the dimness of ignorance. For the noble ones, it is merely conventional and cannot be called true, even in the subsequent attainment.
Chinese
因为视其如幻象般虚假。如是说：愚痴自性障蔽故，是世俗谛。由彼任何虚假显现为真实，彼为世俗谛，如来曾宣说，转变为虚假的实事即是世俗谛。如是说。在《六十正理论》中，生和破斥等等只是认识的显现，在外境中并不存在。那么，所说的四大等等外境是什么呢？地等诸元素和色等衍生物，是指在彼处和此处显现的认识的所取分而说的，因为完全包含在显现者的名相识中，所以说在外境中不存在。在《菩提心释》中也说：譬如磁石吸引铁一样，由于阿赖耶识完全执持的缘故，所依之身也完全动摇，所以身体和受用显现为处所等，都说是阿赖耶的显现。论师月称等依靠世间共称来安立世俗谛，在《入中论》中说：如汝许他起，实事为如何，我亦不许俗谛，为能仁所说，为除世间过，世间说此有，我随世间说。如是说。阿赖耶识是应引导之义，而不是究竟之义，因为在那里面说：阿赖耶识与补特伽罗，以及唯有蕴，如是所说者，是为于彼等，极甚深义故，未能善解者。如是说。如果阿赖耶本身是处所和身体等的作者，那么，为何要说自在天是因呢？牛是牛黄的因，水精是水的因，虎皮是树枝的因，彼是所有有情之因。如是说。与自在天被认为是万物的作者相同，自在天是常有的，而阿赖耶是无常的，这仅仅是差别而已。如是说。又在《入中论》中说：所知之干薪，焚尽而寂灭，是胜者法身，尔时无生灭，心灭是彼身，真实之显现。以及《入行论》中：
English
Because it is seen as false like an illusion. It is also said thus: Because ignorance obscures its own nature, it is the conventional truth. Whatever appears as false as true because of it, that is said by the Thus-gone One to be the conventional truth. Things that have become false are the conventional truth. As it is said. In the Sixty Stanzas of Reasoning, arising and refutation, etc., are only appearances of consciousness, and do not exist outside. Then, what about the four elements, etc., that are said to be external objects? The elements such as earth and the derivatives such as form are spoken of with reference to the apprehended aspect of consciousness that appears there and there, and because they are completely included in the nominal consciousness of the appearing one, it is said that they do not exist outside. In the Commentary on the Awakening Mind, it is also said: Just as a magnet moves iron, so too, because of the power of the all-ground consciousness completely holding it, the dependent body also completely moves, so the body and enjoyment appearing as places, etc., are all said to be appearances of the all-ground. The teacher Chandrakirti and others establish the conventional truth based on worldly conventions, and in the Entering the Middle Way, it is said: As you accept other-powered things, I do not accept the conventional truth, as said by the Able One, to remove worldly faults, the world says this exists, I speak according to the world. As it is said. The all-ground consciousness is of provisional meaning, but not of definitive meaning, because in that it is said: The all-ground consciousness and the person, and only the aggregates, as it is said, are for those who do not understand the extremely profound meaning. As it is said. If the all-ground itself is the agent of places and bodies, etc., then why should it be said that Ishvara is the cause? The cow is the cause of bezoar, the crystal is the cause of water, the tiger skin is like the branches, that is the cause of all sentient beings. As it is said. It is the same as Ishvara being considered the agent of all things, Ishvara is permanent and the all-ground is impermanent, this is only the difference. As it is said. Again, in the Entering the Middle Way, it is said: The dry firewood of knowable objects, when burned and extinguished, is the Dharmakaya of the Victors, at that time there is no birth or death, the cessation of mind is the actual manifestation of that body. And in the Engaging in Bodhisattva Deeds: