Tibetan
གས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་སོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་བརྩེ་བ་མེད་པས་བཅིངས་པ་དང་། བརྡེག་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་མཐོ་འཚམ་ཞིང་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ་འདི་ནི་ཁོང་ཁྲོའི་ཆར་གཏོགས་སོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་བདག་ལ་མི་འཛེམ་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འཛེམ་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི། དུག་གསུམ་ཀའི་ཆར་གཏོགས་སོ། །རྨུགས་པ་ནི། དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་མི་གསལ་བ་གང་གིས་སེམས་དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་དུ་མི་རུང་ཞིང་གློང་གློང་པོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་སོ། །རྒོད་པ་ནི། སྔོན་རྒོད་རྒོད་པ་དང་། རྩེ་རྩེ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་སེམས་འཕྲོ་བས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་སོ། །མ་དད་པ་ནི། ལས་འབྲས་དང་བདེན་པ་སོགས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །ལེ་ལོ་ནི། ཉལ་བ་དང་བསྙེས་པ་སོགས་བསོད་ཉམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་དགེ་བ་ལ་སེམས་མི་སྤྲོ་བའོ། །དེ་གཉིས་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་སོ། །བག་མེད་པ་ནི། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སེམས་མི་བསྲུང་བ་བག་ཡངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་བག་ཡོད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །འདི་ནི་དུག་གསུམ་ཀའི་ཆར་གཏོགས་སོ། །བརྗེད་ངས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །རྣམ་གཡེང་ནི། དུག་གསུམ་གང་རུང་གི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་སྤྲོ་བའོ། །འདི་ཡང་དུག་གསུམ་ཀའི་ཆར་གཏོགས་སོ། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི། གནང་བཀག་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་གང་གིས་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་འགྱུར་བཞི་ནི། འགྱོད་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་སྟེ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དགེ་མི་དགེ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ན་གཞན་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འགྱོད་པ་ནི། བྱ་བའམ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་རུང་ཞིག་སྔར་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པ་ལ་ཕྱིས་བདག་གིས་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ལེགས་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བཅགས་པའོ། །གཉིད་ནི། ཁ་ཟས་དྲོད་མ་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇུག་པའི་སེམས་དྲུག་རང་དབང་མེད་པར་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །དེ་གཉིས་ཀའང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་ལ། དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ནི། སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་སོ། །རྟོག་པ་ནི། གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ཅི་ཞེས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་སེམས་རྩིང་བའོ། །དཔྱོད་པ་ནི། རྟོག་པས་བཙལ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པའི་རྣམ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་སེམས་ཞིབ་པའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་སེམས་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚེ་སེམས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོག་པའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་སོ། ། གསུམ་པ་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞི་ནི། ཐོབ་པ་ནས་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་བར་སྟེ། དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི། དགེ་མི་དགེའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན། ས་བོན་དང་། དབང་དང་། མངོན་འགྱུར་དུ་ལྡན་པ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་རུང་དུ་གནས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྦྱོར་བྱུང་གི་ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་བཙལ་ན་འབྱུང་རུང་དུ་གནས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ད་ལྟར་གནས་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི། ཆོས་གང་མི་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། འཕགས་པའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོར་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐལ་མཉམ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་རིགས་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མིར་རིགས་མཐུན་པ་བཞིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ན། སྔོན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཚོགས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་རྣམས་རང་གི་ངང་གིས་འགགས་པའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའོ། །སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གོ །དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་དྲུག་བཀག་པ་ལས་ཐར་པ་དང་ཐར་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཚོགས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་རེ་ཤིག་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོའི་གང་ཟག་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་དང་ཐར་པའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་
Chinese
属于忿怒的部分。嗔恨是由于没有慈爱而束缚，用殴打等方式对其他众生进行凌辱和损害，这是属于忿怒的部分。无惭和无愧是与之前所说的有惭和有愧相反，依次是对不应做的事情不顾自己，以及不顾他人。这二者属于三种毒的范畴。昏沉是对目标不清晰的思绪，使得心无法用于善行，变得迟钝。这是属于愚痴的部分。掉举是回忆起以前的嬉闹和玩乐，心因此而散乱，无法平静。这是属于贪欲的部分。不信是对业果和真理等不相信，是信心的反面。懈怠是贪恋睡眠和休息等懒惰的安乐，因此对善行不感兴趣。这二者属于愚痴的部分。放逸是对有漏的法不守护，放任自流，是精进的反面。这是属于三种毒的范畴。忘失是对于烦恼的目标反复地从心中遗忘的，具有烦恼的忆念。散乱是心对三种毒中的任何一种目标产生强烈的兴趣。这也属于三种毒的范畴。不正知是不明了应做和不应做的愚痴，与此相应的具有烦恼的智慧，使得对身语的行为不了解而随意行事。随他转的四种是：后悔、睡眠、寻和伺。这四种由于朋友的影响，会转变为善、不善和无记，因此称为随他转。其中，后悔是对曾经做过或没做过的任何事情，后来觉得当初自己做了或没做这件事是不好的，而感到懊恼。睡眠是依靠食物不消化等任何睡眠的原因，使得六识不由自主地向内收摄的心所。这二者都属于
English
Belongs to the category of anger. Harmfulness is being bound by a lack of love, and inflicting humiliation and harm on other sentient beings through beatings and the like; this belongs to the category of anger. Shamelessness and recklessness are the opposite of the previously mentioned shame and conscientiousness, respectively not refraining from misdeeds for oneself, and not refraining for others. These two belong to the category of the three poisons. Lethargy is the lack of clarity in thought towards an object, which makes the mind unusable for virtuous actions and causes it to become dull. This belongs to the category of ignorance. Excitement is the mind being distracted by recalling past excitement and playfulness, causing the mind to be unpacified. This belongs to the category of attachment. Disbelief is the lack of faith in cause and effect, truth, etc., and is the opposite of faith. Laziness is being attached to the comfort of idleness such as sleeping and resting, and therefore not being interested in virtuous actions. These two belong to the category of ignorance. Carelessness is not guarding the mind towards contaminated dharmas, allowing it to be unrestrained, and is the opposite of carefulness. This belongs to the category of the three poisons. Forgetfulness is the afflicted mindfulness that repeatedly forgets the objects of the afflictions in the mind. Distraction is the mind being strongly interested in any of the objects of the three poisons. This also belongs to the category of the three poisons. Non-intelligence is the afflicted wisdom that is associated with ignorance, which is ignorant of what should and should not be done, and causes one to not know and engage in the actions of body and speech. The four variable factors are: regret, sleep, investigation, and analysis. These four are called variable because they change into virtuous, non-virtuous, and neutral states depending on the influence of friends. Among them, regret is the mental remorse for having done or not done something in the past, later feeling that it was not good to have done or not done that thing. Sleep is the mental factor that, based on any cause of sleep such as undigested food, causes the six consciousnesses to involuntarily withdraw inward. Both of these belong to
Chinese
对于有烦恼者来说，属于愚痴的范畴。善和无记则属于心或智慧的范畴。寻是：以人、法的自性或差别中的任何一个为对境，以“这是什么”而到处寻求的形态出现，是粗略的心。伺是：以寻所寻求的意义为对境，以“这是这个，那是那个”的决定的形态来分别辨别，是细致的心。这两个在心不明显地缘取对境时属于心，明显地缘取对境时属于智慧的范畴。第三，不相应行法十四种是：从获得到名、句、字的集合之间。其中，获得是：善、不善、无记的诸法在增长或衰退的状态下的假立。对此进行区分，有种子、自在、现行三种。第一种是：与生俱来的未来之法，以其自性能够产生而存在。第二种是：由修习而产生的未来之法，通过因缘寻求则能够产生而存在。第三种是：任何法的自性现在存在。未获得是：任何法在不具备的状态下的假立。例如，对于未获得圣者之法的相续，假立为异生。同分是：众生的异熟蕴在种类相同状态下的假立。例如，人们的蕴与人种类相同。无想是：众生出生在无想天中时，由于先前修习无想定之力的作用，由六识聚所摄持的心和心所，以其自性而止息的心相续的状态下的假立。两种等持是：无想定和灭尽定。第一种是：依靠第四禅的心，通过遮止六识聚，以认为是解脱和解脱道的方式作意，使六识聚所摄持的心和心所暂时不生起的心相续的状态下的假立。入定者是：异生以颠倒的方式进入伪装的梵行，即进入与解脱和解脱之方便相违背的
English
For those with afflictions, it belongs to the category of ignorance. Virtue and the unspecified belong to the category of mind or wisdom. Investigation (Vitarka) is: Focusing on any of the nature or distinctions of a person or a phenomenon, it is the coarse mind that engages in the mode of searching everywhere, asking "What is this?". Analysis (Vicara) is: Focusing on the meaning sought by investigation, it is the subtle mind that individually distinguishes with the mode of certainty, saying "This is this, and that is that." Both of these belong to the category of mind when the mind does not manifestly cognize the object, and to the category of wisdom when it manifestly cognizes the object. Third, the fourteen non-associated compositional factors are: from attainment to the collection of names, phrases, and letters. Among them, attainment is: the imputation upon the state of increase or decrease of virtuous, non-virtuous, and unspecified phenomena. Differentiating it, there are three: seed, power, and manifestation. The first is: future phenomena that are innately able to arise and exist by their own nature. The second is: future phenomena arising from practice that are able to arise and exist if sought through conditions. The third is: any phenomenon whose own characteristic presently exists. Non-attainment is: the imputation upon the state of non-possession of any phenomenon. For example, just as the mind-stream that has not attained the Dharma of the Noble Ones is labeled as an ordinary being. Homogeneity is: the imputation upon the state of beings' ripened aggregates being of the same kind. For example, just as the aggregates of humans are of the same kind as humans. Non-perception is: when beings are born in the realm of the gods without perception, due to the power of previously cultivating the absorption of non-perception, the state of the mind-stream in which the mind and mental factors, gathered by the six aggregates, cease by their own nature. The two absorptions are: the absorption of non-perception and the absorption of cessation. The first is: relying on the mind of the fourth dhyana, blocking the six aggregates, and applying the mind with the perception of liberation and the path to liberation, it is the imputation upon the state of the mind-stream in which the mind and mental factors gathered by the six aggregates are temporarily prevented from arising. The person entering absorption is: an ordinary being who, in a perverted way, enters into a pretended pure conduct, that is, enters into what is contrary to liberation and the means of liberation.