Tibetan
ད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་དང་། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཚེ་ན། འདི་གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་འདྲེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་གོ་ཞེས་བཞག་གོ །འདི་བུམ་པའི་གཟུགས་སོ་འདི་སེར་པོའོ་སྔོན་པོའོ་ཞེས་སོགས་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ནི། མིག་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་སོགས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པ་འདྲེན་པས། དེའི་ཕྱིར་སེམས་བྱུང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རིག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་གོ །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེའི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་རིག་ཚུལ་འདི་ལ་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མང་དུ་རྣམ་གཞག་མཛད་ཀྱང་། སྤྱིས་མ་ཕྱིན་ཅིང་དེང་སང་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཞིབ་པར་ཁོ་བོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ཊཱི་ཀར་བཀོད་པས་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་ཤེས་དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དེ། ཀུན་གཞི་དང་། ཉོན་ཡིད་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གོ ། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད། འཇུག་པའི་ཤེས་པ་དྲུག་གོ །དང་པོ་ལ་གསུམ་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ལའང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་དངོས་ནི། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཅེས་པའོ། །དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྔོན་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ལུས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་ཟིན་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཡིན་པས་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཤེས་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་གནས་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདིའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ནི་འདིའི་དམིགས་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ལེན་པའི་རྣམ་རིག་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་རིག་གོ །དང་པོ་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་བག་ཆགས་དང་། གནས་ད
Chinese
现在来和不来，蓝色和黄色等等，是色的意义的差别。对此，当眼识见到瓶子的色时，会想“这是色”，仅凭色的相状，眼识的力量就能引出确定。因此，眼识只能认识色的意义的本体，这样安立。对于“这是瓶子的色”、“这是黄色”、“这是蓝色”等等差别，眼识及其随行者的感受和意识等心所能引出确定。因此，安立为认识心所的意义的差别。如是说，在《中边论》中说：“于此见义为识，彼差别从心生。”关于心和心所的意义的本体和差别认识的方式，古代的论师们做了很多论述，但大多没有普及，现在也没有人关注，因此我详细地写在了《摄大乘论》的注释中，请在那里查阅。如果对这个识进行分类，有八识，即阿赖耶识、染污意和六识。第二，详细解释分为三：阿赖耶识、染污意、六转识。第一部分有三：体相和分类，能知的教证。第一部分也有三，第一是正文：在存在的八识中，阿赖耶识的体相是：异熟识与一切遍行染污法的一切法相应。它的名称是轮回和涅槃的一切的所依，所以也叫阿赖耶识。因为是先前积累的业的习气完全成熟的自性，所以也叫异熟识。因为是使未得之身获得，已得之身安住的相续，所以也叫执受识。因为是所知三自性的处所，所以也叫所知处。如果问，这个识的所缘和行相是什么样的？在色界中，这个识的所缘有两种：内执受的行相和外器的行相。第一种是取和能取而假立的习气，以及处
English
Coming and not coming now, blue and yellow, etc., are differences in the meaning of form. Regarding this, when eye consciousness sees the form of a vase, it thinks, "This is form," and only by the aspect of form, the power of eye consciousness can bring about certainty. Therefore, it is established that eye consciousness only recognizes the essence of the meaning of form. Regarding the differences such as "This is the form of a vase," "This is yellow," "This is blue," etc., the feelings and perceptions of the eye consciousness and its retinue can bring about certainty. Therefore, it is established as recognizing the differences in the meaning of mental factors. As it is said, in the *Madhyāntavibhāga* (Middle Extremes), "Here, seeing meaning is consciousness; its difference arises from mind." Regarding the way of recognizing the essence and differences in the meaning of mind and mental factors, the ancient teachers made many expositions, but most of them did not become widespread, and nowadays no one pays attention to them. Therefore, I have written about them in detail in the commentary on the *Abhidharmasamuccaya* (Compendium of Abhidharma), so please refer to it there. If this consciousness is classified, there are eight consciousnesses: the ālaya-vijñāna (store consciousness), the kliṣṭa-manas (afflicted mind), and the six consciousnesses. Secondly, the detailed explanation is divided into three: the ālaya-vijñāna, the kliṣṭa-manas, and the six entering consciousnesses. The first part has three: its characteristics and divisions, and the scriptural authority that makes it known. The first part also has three, the first being the main text: Among the eight consciousnesses that exist, the characteristic of the ālaya-vijñāna is: the vipāka-vijñāna (resultant consciousness) is associated with all of all pervasively afflicted dharmas. Its names are also called ālaya-vijñāna because it is the basis of all of saṃsāra and nirvāṇa. Because it is the nature of the complete maturation of the predispositions of previously accumulated karma, it is also called vipāka-vijñāna. Because it is the continuum that causes the body that has not been obtained to be obtained, and the body that has been obtained to abide, it is also called ādāna-vijñāna (appropriating consciousness). Because it is the place of the three natures of knowable objects, it is also called the place of knowable objects. If asked, what are the object and aspect of this consciousness like? In the form realm, there are two objects of this consciousness: the aspect of internal appropriation and the aspect of the external vessel. The first is the predispositions that are imputed as grasper and grasped, and the place
Tibetan
ང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གཉིས་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དང་པོ་ནི། འདིས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྣོད་ཀྱི་རྣམ་རིག་ནི། རི་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ན་དབང་པོས་བསྡུས་པ་སྣང་བ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་འདི་ཀུན་གཞིའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཅེ་ན། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྣང་བ་དང་། རི་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་བཏགས་ལ་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་དོན་དང་སེམས་སུ་སྣང་བའི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དམིགས་པར་བཞག་སྟེ། དཔེར་ན། མདོ་སྡེ་པ་དག །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་དེ་དག་གི་ཤེས་པ། བཟུང་བ་རྣམ་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེའི་དམིགས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམས་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བཟུང་བྱ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་བཞག་གོ །གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་བསྒྲུབས་པའི་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས། གཟུགས་མེད་བཞིར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་རྣམས་དང་པོ་གཉིས་སུ་བཟུང་བྱ་ཚད་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཅན་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་སུ་བཟུང་བྱ་ཆ་ཕྲ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འཇུག་ཅེ་ན་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་ཞེ་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཟུགས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འདིའི་དམིགས་པ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདིའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རོ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་ཅེ་ན། སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་ཁོ་ནར་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་འཇུག་པར་
Chinese
我们的有色根是两种，其中第一种是：因为此能摄取具有根的色，所以叫做摄取。第二种是：因为是应被摄取的，所以是摄取。外器的行相识是：山、房、屋等外境中，由根所摄集而显现的这些。为什么这三者是阿赖耶识的所缘呢？因为由遍计所执的习气的因缘，而生起异熟识，显现属于自和他相续的眼等根，以及山、房、屋等外境的器之行相。因此，对于遍计所执的执著习气，是能生起异熟识显现为境和心的所缘，所以才安立为它的所缘。例如，经部师等，色、声等境，虽然不直接显现于根等识前，但却能生起彼等识的执取行相，所以安立为它的所缘一样。有色根连同所依处，以及外境的器，是异熟识的所取，因此安立为所缘。在无色界，唯有遍计所执的习气是所缘，因为由遍计所执的习气的因的缘，以及由空无边等定所成就的不动业之主的缘，生起于无色界的四种异熟识，最初两种是所取无量之境，后两种是所取微细和极微细之境。以何种行相趣入这些所缘呢？答：尽其一生，以极不明显、相续不断、同一味道而趣入。为什么极不明显呢？因为如同眼识的所缘是色一样，此的所缘不能以体验的力量而完全确定“这是什么”。为什么相续不断地以同一味道趣入呢？因为在生处结生的第一个刹那，它的所缘和行相如何，就完全以那样的状态尽其一生趣入。
English
Our colored sense faculties are of two kinds, the first of which is: because it takes the form of the senses and their objects, it is called 'taking'. The second is: because it is to be taken, it is 'taking'. The aspect-consciousness of the outer vessel is: these appearances of mountains, houses, dwellings, etc., collected by the senses in the external environment. Why are these three the objects of the alaya-consciousness? Because from the cause and condition of the habit of conceptual imputation, the ripening consciousness arises, manifesting the senses such as the eyes belonging to oneself and others, and the aspect of the outer vessel such as mountains, houses, and dwellings. Therefore, the habit of clinging to conceptual imputation is the object that generates the ripening consciousness appearing as object and mind, and therefore it is established as its object. For example, the Sautrantikas, although objects such as form and sound do not directly appear to the senses, they generate the grasping aspect of those consciousnesses, so they are established as their objects. The colored sense faculties together with their support, and the outer vessels, are the objects to be grasped by the ripening consciousness, and therefore they are established as objects. In the formless realm, only the habit of conceptual imputation is the object, because from the cause and condition of the habit of conceptual imputation, and from the condition of the lord of unwavering karma accomplished by the samadhi of infinite space, etc., the four ripening consciousnesses born in the formless realm, the first two are objects of immeasurable grasp, and the latter two are objects of subtle and extremely subtle grasp. How do they enter into these objects? Answer: For as long as life lasts, they enter in a very unclear, continuous, and uniform manner. Why is it so unclear? Because just as the object of eye consciousness is form, the object of this cannot be completely determined by the power of experience as 'what is this'. Why does it continuously enter with the same taste? Because in the first moment of rebirth in the place of birth, whatever the object and aspect are, it enters in exactly that state for as long as life lasts.