Tibetan
་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་གནས་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་བཏང་སྙོམས་འཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ཡང་ཟག་བཅས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདུས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་ཡང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འདོད་ལ། ཐེག་ཆེན་ལ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་གདུལ་བྱའི་དག་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་དུ་འདོད་དོ། །སྣོད་བཅུད་ཀུན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་དགྲ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པའོ། །བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བུ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བའོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་སྔར་བཞིན་ཏེ། ཕྱུག་པོ་དབུལ་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། འདོད་བྱའི་དངོས་པོ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པའོ། །སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། མངལ་དུ་དོག་པ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། ན་ཚོད་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ན་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ཁམས་མ་སྙོམས་པས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་སྲོག་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། གནས་ངན་ལེན་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕྲད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །བྲལ་བ་དང་རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་མཚན་ཉིད་བཞི་སྟེ། རྟག་པའི་གཉེན་པོར་སྡིག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་གཙང་བར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། དོན་གཞན་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་། གཉིས་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་པར་མི་སྡོད་ཅིང་རྒྱུན་གྱིས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ལུས་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། །མི་རྟག་པ་དང་། དུ་མའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ། མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ། ལས་ཀྱི་ཟག་བཅས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔར་ལེའུ་གསུམ་པར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིར་བཤད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་འདོད་ཆགས་ནས་ལྟ་བའི་བར་དྲུག་སྟེ། བཟའ་བྱ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་ཡིན་ལ། ཟ་བ་པོ་སེམས་ཅན་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ང་རྒྱལ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པ་ལ་ལོག་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ལོག་པར་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་གཉེན་པོས་མ་སྤངས་པ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། སྡུག་མི་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉེ་བ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། གཙང་བདེ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ལྟ་བ་ལ་ལྔར་དབྱེ་བས་ཉོན་མོངས་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་ལ་དབྱེ་ན། ང་རྒྱལ་ལ་ཡང་བདུན་དུ་དབྱེ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་དག་ནི་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ལྔར་ཕྱེ་སྟེ། འབད་སྟེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ཁམས་གང་ན་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་ནི་འདོད་ཁམས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་ཀྱི་ཁམས་གོང་མ་ན་མེད་དེ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དགུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དམིག
Chinese
感受舍受安住，以具有其他二苦之种子故，舍受不住于轮回中，且非为一成与安乐之故。小乘有部认为，佛之色身亦为有漏行蕴之聚合，故为苦谛。虽彼等相应非为有漏，然以所缘之门，能使有漏增长，故为有漏。大乘则认为，二色身乃由智慧之自性所生，为所化众生之清净显现之故，且为福德之异熟果，故认为无漏。一切器情皆为行苦，以其为有漏之故。又，相遇之苦者，乃与怨敌等不悦意之境相遇。分离之苦者，乃与爱子等悦意之境分离。变苦者，如前所说，富人变为穷人等。所求不得苦者，乃寻求所欲之物而未得。生苦者，以于胎中受苦等苦产生之故。老苦者，以年龄变化而生苦之故。病苦者，以诸界不调而受苦之故。死苦者，以生命变化而受苦之故。总之，近取五蕴之苦者，乃坏苦之故。彼等称为八苦。其中，相遇、生、老、病、死之苦，为苦苦所摄。分离与所求不得之苦，为变苦所摄。总之，近取五蕴之苦，为行苦所摄。第二，于苦谛上，凡愚显现执着四颠倒，故为对治，有四相：为对治常执，为无常；为对治执乐与净，为苦；执着我者有二：
English
The feeling of equanimity abides, because it possesses the seeds of the other two sufferings, equanimity does not remain in cyclic existence, and because it is not singular and blissful. The Vaibhashikas believe that the Buddha's form body is also an aggregate of contaminated formations, therefore it is the truth of suffering. Although its corresponding aspects are not contaminated, through the door of the object of focus, contamination increases, therefore it is contaminated. The Mahayana believes that the two form bodies arise from the cause of the nature of wisdom, and are the pure appearance of those to be tamed, and because they are the result of the ripening of merit, they are considered uncontaminated. All containers and contents are the suffering of formations, because they are contaminated. Furthermore, the suffering of meeting is meeting with undesirable objects such as enemies. The suffering of separation is separation from desirable objects such as beloved children. The suffering of change is as before, such as the rich becoming poor. The suffering of not obtaining what is desired is seeking desired objects but not finding them. The suffering of birth is because suffering arises, such as suffering in the womb. The suffering of aging is because suffering is caused by changes in age. The suffering of sickness is because suffering is caused by imbalance of the elements. The suffering of death is because suffering is caused by changes in life. In short, the suffering of the five aggregates of grasping is because of the suffering of bad states. These are called the eight sufferings. Among them, the sufferings of meeting, birth, aging, sickness, and death are included in the suffering of suffering. The sufferings of separation and not obtaining what is desired are included in the suffering of change. In short, the suffering of the five aggregates of grasping is included in the suffering of formations. Secondly, on the truth of suffering, ordinary people manifestly cling to the four inversions, therefore as an antidote, there are four characteristics: as an antidote to permanence, it is impermanence; as an antidote to clinging to happiness and purity, it is suffering; clinging to self has two:
Chinese
诶！于蕴的自性执著为我，以及于其他事物的执著为我。对于前者，对治法是无我，对于后者，对治法是空性。因此，刹那不住且恒常变异，故为无常。身心完全被逼迫，故为痛苦。若以理智分析，蕴之外别无作者与受者之我，故一切皆空。由于无常和众多，诸蕴不是常恒和唯一的我。第二，关于集谛，分为体性和相状两种。首先是简略的说明：集谛是轮回之因，因为能生起轮回的痛苦，所以称为集谛。若分类，则有漏之业和烦恼二者。第二，详细解释又分为两种。第一，有漏之业分为善业和非善业两种，之前在第三品中已经详细阐述过了。第二，详细解释烦恼之集，分为两种，总的来说，这些烦恼根本的分类是从贪欲到见解之间的六种，对于可食、安乐、痛苦、舍受三种颠倒执着，依次是贪欲、嗔恨和愚痴三种。对于受用者有情颠倒执着是慢，对于非颠倒的确定产生颠倒的成见是见，以及怀疑。这是从颠倒的确定与不确定的角度来说的。因此，烦恼有六种。这些烦恼的细微扩展，即未被对治法断除的习气是因的缘，可爱与不可爱等境界邻近是所缘的缘，以及将清净安乐等不如理作意作为主宰的缘，这些是生起烦恼的完备之因。这六种烦恼中，见又可以分为五种，因此烦恼就变成了十种。如果将见进行分类，那么我慢也可以分为七种，这是合理的。见之所以分为五种，是因为过患极大，为了努力断除它们。如果问这些烦恼存在于哪个界，有多少种？嗔恨只存在于欲界，而上界没有，因为没有能引发完全恼怒的九种所缘境。完全恼怒的所缘境
English
Hey! To grasp the nature of the aggregates as self, and to grasp other things as self. For the former, the antidote is selflessness, and for the latter, the antidote is emptiness. Therefore, it does not stay for a moment and constantly changes, hence it is impermanent. Body and mind are completely oppressed, hence it is suffering. If analyzed with reason, there is no agent or enjoyer self other than the aggregates, hence everything is empty. Due to impermanence and multiplicity, the aggregates are not permanent and the sole self. Second, regarding the origin of suffering, it is divided into two: the basis and the characteristics. First, a brief explanation: the origin of suffering is the cause of samsara, because it gives rise to the suffering of samsara, it is called the origin of suffering. If classified, there are two: contaminated karma and afflictions. Second, the detailed explanation is divided into two. First, contaminated karma is divided into two types: virtuous and non-virtuous, which have been explained in detail in the third chapter. Second, the detailed explanation of the origin of afflictions is divided into two. Generally speaking, the root classification of these afflictions is six, from desire to views. By wrongly engaging with the three: edible, pleasant, and neutral feelings, they are, in order, desire, hatred, and ignorance. Wrongly engaging with sentient beings as the enjoyer is pride, and wrongly establishing certainty about what is not wrong is views, and doubt. This is based on the perspective of certain and uncertain wrongness. Therefore, there are six afflictions. The subtle expansion of these afflictions, that is, the latent tendencies not abandoned by the antidote, is the causal condition, the proximity of desirable and undesirable objects is the objective condition, and taking impure pleasure etc. as inappropriate attention is the dominant condition. These are the complete causes for the arising of afflictions. Among these six afflictions, views can be divided into five, so the afflictions become ten. If views are classified, then pride can also be classified into seven, which is reasonable. The reason why views are divided into five is because the faults are very great, in order to strive to abandon them. If you ask in which realm these afflictions exist, and how many? Anger exists only in the desire realm, and not in the upper realms, because there are no nine objects that can cause complete torment. The object of complete torment