Tibetan
་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་སྟོང་པ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་གནས་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བརྗོད། །འདི་ཡི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད། །གང་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་དང་བར་དུ་གནས་པ་དང་ཐ་མར་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་དག་ཀྱང་རྟག་པའི་རྫས་སུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །གང་ལ་མཐའ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད། །དེ་ཡི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་སྟོང་ཉིད། །གང་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ་དབུ་མའི་ལམ་མོ། །དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདིའང་རྟག་ཆད་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཐོག་མ་དང་པོ་ཐ་མ་མཐའ། །དེ་དག་མེད་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པར་བརྗོད། །འགྲོ་འོང་བྲལ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟའི། །སྲིད་འདི་དེ་ཡིས་དབེན་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ། །མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས། །བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ངེས་པར་བསྙད། །འཁོར་བ་ལ་ནི་ཐོག་མའམ་དང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་མེད་དེ། ཐ་མ་ནི་ཐོག་མ་ལ་སྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དབུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་དབུས་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འཆོས་སྐྱོབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བསྙད་དོ། །དོར་བ་ཞེས་བྱ་འཐོར་བ་དང་། །འབོར་བ་ལ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །དོར་མེད་གཏོང་བ་མེད་པ་སྟེ། །འགའ་ཡང་བོར་མེད་གང་ཡིན་པའོ། །དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དོར་མེད་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། །དོར་བ་ནི་འབོར་བ་དང་འཐོར་བ་དང་གཏོང་བ་ལ་ངེས་པར་བརྗོད་ཅིང་། ཐ་སྙད་དུ་འགའ་ཡང
Chinese
因缘所生故，名为有为法。彼即彼性空，是有为空性。何者无生住灭，彼则名为无为。此之空性为何，彼即无为之空性。何者最初无生，中间无住，最后无灭，彼即名为无为。彼自性空者，即是无为空性。此为何说？为遮遣分别说者等，执着虚空等无为法亦为常法之故说。何者无有边，彼则名为超边。彼之空性为何，彼即超边空性。何者无有常断之边，彼即超边，即是中道。彼即自性空者，即是超边空性。此亦为遮遣执着舍弃常断之中道之故说。初始第一终末边，彼等无故轮回乃，说为无始亦无终，离去来故如梦幻，此有彼性离何者，彼即初始与终末，无有之空性也云，经论之中定宣说。轮回无有初始或第一，以成无因生之过故。无始故无终，终乃依赖于始故。何者无始无终，彼则无有中。何者初始、终末与中皆不可得，彼则无有从先前至此，从此至后之去来。是故如梦幻之有，此为何者自性空，彼即无始无终空性也，如是具足调伏守护功德之经论般若波罗蜜多中所宣说。舍弃即是散失与，遗失乃是定说也。无舍即无有舍弃，任何亦无遗失为何。无舍弃彼性故，彼性空者为何，因此称为无舍弃，空性如是说。舍弃乃是遗失、散失与舍弃之定名，世俗中任何也
English
That which arises from causes and conditions is called conditioned. That itself being empty of that is the emptiness of the conditioned. That which has no arising, abiding, or ceasing is called unconditioned. What is the emptiness of this? That is the emptiness of the unconditioned. That which has no arising in the beginning, no abiding in the middle, and no ceasing in the end is called unconditioned. That which is empty of its own nature is the emptiness of the unconditioned. Why is this said? It is said to prevent the Specific Sayers and others from grasping even the unconditioned, such as space, as permanent entities. That which has no end is called beyond end. What is the emptiness of that? That is the emptiness beyond end. That which has no extremes of permanence and annihilation is beyond extremes, that is, the Middle Way. That itself being empty of its own nature is the emptiness beyond extremes. This is also said to prevent clinging to the Middle Way, which abandons permanence and annihilation. Beginning, first, end, final limit, since those are not, samsara is said to be without beginning or end; since it is free from going and coming, like a dream, this existence, what is empty of that, that is the emptiness of no beginning and no end, so it is definitely declared in the scriptures. Samsara has no beginning or first, because it would follow that it arises without a cause. Since there is no beginning, there is no end, because the end depends on the beginning. That which has no beginning and no end has no middle. That which has no beginning, end, or middle is not seen to come from before to here or go from here to later. Therefore, this existence, like a dream, what is empty of its own nature, that is the emptiness of no beginning and no end, as declared in the scriptures, the Prajnaparamita, which possesses the qualities of taming and protecting. Abandoning is said to be scattering and losing. Non-abandoning is not giving up, what is not lost at all. Because of that non-abandoning nature, what is empty of that nature, therefore it is called non-abandoning, emptiness is said. Abandoning is the definite name for losing, scattering, and giving up, and in conventional terms, anything
Tibetan
་འབོར་བའམ་དོར་བྱར་མེད་ཅིང་བླང་བར་བྱ་བ་སྤྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིའང་དགེ་བ་ལ་བླང་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་ལ་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་ཕྱིར་སློབ་མ་རང་སངས་རྒྱས། །རྒྱལ་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་མཛད་དེ་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ལ། །སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང་། །དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་མ་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་ལ། དེ་ཉིད་དེ་ཡིས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་དོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་རེག་དྲུག་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ཅན་མིན་དེ་བཞིན། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས། །ཆོས་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དེ་དག་གིས་དབེན་སྟོང་ཉིད་གང་། །མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཁམས་དྲུག་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་ཁམས་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་རེག་པ་དྲུག་དང་། དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་རུང་ལ་སོགས་དངོས་མེད་གང་། །དེ་ནི་རང་མཚན་སྟོང་པ་ཉིད། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེད་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེན་པའི་དངོས་པོར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། གཟུགས་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཚོར་བ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །རྣམ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་ཉིད། ཁམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྦྲུལ་གདུག་འདོད། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཅན་ནང་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ན་འགྱུར་བ་སྐྱེད་དུ་རུང་བའི
Chinese
凡是不可舍弃或抛弃，而是应当接受的，例如布施等善法，那便是不可舍弃的。以这不可舍弃之法，所空之空性，即称之为不可舍弃空性。此处是为了遣除对善法执著为应取而宣说的。有为法等自性，何故声闻缘觉，佛子如来等未造，故说有为法等之自性，即是自性空。彼以此空之空性，即是自性空性。有为法和无为法等的自性，不是声闻等弟子的智慧和见解所造作的，因此称为自性。而这自性所空的空性，就称为自性空性。 十八界和六触，以及由此产生的六法，有色无色，有为无为诸法，所有这些法，以它们各自的体性所空的空性，就是诸法空性。眼等内六界，色等外六界，以及眼识等六识界，总共十八界；眼根接触色尘等六触；以及从这些触产生的六种感受等一切法，以其自身的体性所空的空性，就是一切法空性。 可变坏等无实，即是自相空性。从色法到一切智智之间的诸法，其各自的体性，如可变坏等，若无有真实的实体，那就是自相空性。 显示色等诸法的体性 什么是色法等诸法的体性呢？为了详细地显示，所以宣说如下：色法具有可变坏的体性，感受具有领受的体性，想具有执持相的体性，行具有显现造作的体性，识对境各别了知，是识的自性。蕴的自性是痛苦，界的自性如同毒蛇之毒。色法是具有色相之物，内在相互接触时，能够产生变化的
English
Whatever is not to be abandoned or discarded, but should be accepted, such as generosity and other virtuous deeds, that is what is not to be abandoned. The emptiness of that which is empty by this non-abandonment is called the emptiness of non-abandonment. This is taught to dispel the attachment to virtue as something to be taken. The self-nature of conditioned phenomena, etc., because disciples, self-awakened ones, bodhisattvas, and tathagatas have not created it, therefore, the self-nature of conditioned phenomena, etc., is declared to be intrinsic nature. The emptiness of that by that is intrinsic emptiness. The nature of conditioned and unconditioned phenomena, etc., is not created by the knowledge and vision of disciples such as hearers, therefore it is called intrinsic nature. And the emptiness that is empty by this nature is called intrinsic emptiness. The eighteen realms and the six contacts, and the six dharmas arising from them, likewise form and formless, conditioned and unconditioned dharmas, all these dharmas, the emptiness that is devoid of them, is the emptiness of all dharmas. The six inner realms, such as the eye, the six outer realms, such as form, and the six consciousness realms, such as eye consciousness, are the eighteen realms; the six contacts, such as the contact of the eye with form; and the emptiness of all dharmas, such as the six feelings arising from these, by their own nature, is the emptiness of all dharmas. That which is impermanent, etc., and unreal is the emptiness of self-characteristics. The self-characteristics of the dharmas from form to omniscience, such as impermanence, etc., if there is no true entity, that is the emptiness of self-characteristics. Showing the characteristics of form and other dharmas What are the characteristics of form and other dharmas? To show them in detail, it is said: Form has the characteristic of being changeable, feeling has the characteristic of experiencing, perception has the characteristic of apprehending signs, formation has the characteristic of manifestly forming. Consciousness separately knows objects, that is the nature of consciousness. The nature of aggregates is suffering, the nature of realms is like the venom of a poisonous snake. Form is that which has form, and when internal things come into contact with each other, it can produce change.