Tibetan
དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་ལུས་གྲིམས་ཏིང་འཛིན་སྟོབས་ཀྱིས་རྩེན། །ཉོན་མོངས་གཡུལ་ངོ་ཟློག་པའི་དགྲ་ཐབས་མཁས། །བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་དཔུང་ཚོགས་ཅན། །མཐུ་ཆེན་དཔའ་བོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐལ་ལྡན་ཤིང་རྟའི་ཆུ་ཀླུང་མིན་ཡང་འགྲོ་བའི་དྲི་མ་དག་བྱེད་ཆུ། །ཙནྡ ན་གྱིས་བསྒོས་སེར་བུ་མིན་ཡང་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ། །གཟི་ལྡན་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་མིན་ཡང་འགྲོ་བའི་མུན་སེལ་སྣང་བྱེད་མཆོག །ཐུབ་པའི་བསྟན་དང་བསྟན་འཛིན་ཚོགས་རྣམས་སྐྱེ་རྒུའི་གཙུག་ན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཆུ་གཏེར་འཇིངས་ལ་གནས། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་གདེངས་ཀས་བརྗིད། །གསུང་རབ་རིན་ཆེན་གླིང་ལ་དབང་བསྒྱུར་པ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་ཡི་དབང་པོས་བདག་སྐྱོངས་ཤིག །དེ་ཡི་གཞུང་ལུགས་རབ་དཀར་ཀུན་དའི་ཚལ། །གང་གི་བློ་གྲོས་ཟེར་གྱིས་རྣམ་འབྱེད་ཅིང་། །ཐུབ་བསྟན་གླིང་བཞི་གསལ་བའི་འོད་དཀར་ཅན། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ལའང་གུས་བཏུད་ནས། །གང་ཞིག་རྟོགས་ན་མཐར་ལྟ་རྡོ་རྗེའི་རི། །ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་རྩྭ་རྩེའི་ཟིལ་པ་ལ། །རེག་པ་ཇི་བཞིན་འཇིག་འགྱུར་དབུ་མའི་ལམ། །རྟོག་གེའི་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་འདིར་བཤད་བྱ། །ལྷ་དང་ལྷ་དབང་ལྷ་མིན་མིའམ་ཅི། །གྲུབ་པ་ལག་འགྲོ་གདེངས་ཅན་དབང་ལ་སོགས། །གཽའུ་ཏ་མའི་བསྟན་ལ་གང་དད་པའི། །སྐལ་ལྡན་དེ་དག་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན། ། སྤྱི་དོན་བཤད་པ། འདིར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་གང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཅི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གང་། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྩམས་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དང་། དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། རྟག་པ་དང་
Chinese
入中论释·唯明灯。 入中论释·唯明灯。 入中论释·唯明灯，至此完结。 顶礼十方一切诸佛及诸佛子！ 身披智慧甲，禅定力无边； 调伏诸烦恼，善用胜战术； 慈等四无量，组成勇士军； 顶礼大雄者，威力极强大！ 虽非具福之车河，亦是净化有情垢之水； 虽非旃檀调合之香油，亦能消除有情心中苦； 虽非光耀虚空之宝珠，亦是遣除有情暗之胜光明； 祈愿能仁之教法与持教士，于众生之顶上胜利常驻！ 安住于远离二边之深水渊； 以菩提七支之莲座而庄严； 掌握显密经论珍宝之洲渚； 祈愿龙树圣者垂护于我！ 他的论典犹如洁白之莲苑， 谁的智慧光芒能令其绽放？ 照亮能仁教法四大部洲之白光， 我亦恭敬顶礼吉祥月称足！ 谁若通达便能摧毁边见金刚山， 犹如阳光蒸发草尖露珠般， 中观正道易逝当知如是理， 此处当宣说不为思辨风所动摇之论典。 天神与天王，非天人与人， 成就者持明，具威权自在等， 凡是对乔达摩之教法具信者， 具缘诸君以欢喜之心谛听！ 总义宣说 此处，殊胜宣说甚深且广大的无上之理，入中论之论典，即是所要宣说的法。此处，论典的关联是什么？所要表达的内容是什么？为何要造此论典？对此，首先是论典的关联。如来如何转法轮之方式，结集者如何结集之方式，以及注释者如何解释之方式，这三种方式应当了解。其中，首先是如来如何转法轮的方式。如来宣说了世间的生、灭、常
English
Commentary on the "Entering the Middle Way," The Lamp that Illuminates Suchness. Commentary on the "Entering the Middle Way," The Lamp that Illuminates Suchness. Commentary on the "Entering the Middle Way," The Lamp that Illuminates Suchness, is completed here. I prostrate to all the Buddhas and their sons in the ten directions! Adorned with the armor of wisdom, flourishing with the power of samadhi; Skilled in methods to defeat the enemy in the battle of afflictions; Possessing the army of the four immeasurables, such as loving-kindness; I prostrate to that great hero, the mighty one! Although not a river of fortunate chariots, it is water that purifies the stains of beings; Although not sandalwood-infused saffron, it alleviates the suffering of beings' minds; Although not a radiant jewel of the sky, it is the supreme light that dispels the darkness of beings; May the doctrine of the Sage and the assembly of its upholders be victorious at the crown of all beings! Abiding in the depths of the water treasure that abandons the two extremes; Adorned with the lotus seat of the seven limbs of enlightenment; Wielding power over the island of precious scriptures; May Nagarjuna protect me! His doctrine is like a garden of pure white lotuses, Whose rays of intelligence cause them to bloom; Possessing the white light that illuminates the four continents of the Sage's doctrine; I also respectfully bow to the feet of glorious Chandrakirti! Whoever understands it will shatter the mountain of extremist views like a vajra, Just as the sun's rays evaporate dew on the tip of a blade of grass. The Middle Way, which is easily destroyed, should be understood as such. Here, I will explain a treatise that is not moved by the winds of speculation. Gods and demigods, asuras, humans, and what else? Accomplished ones, vidyadharas, powerful ones, and so on, Whoever has faith in the doctrine of Gautama, Fortunate ones, listen with joyful minds! Explanation of the General Meaning Here, the treatise "Entering the Middle Way," which clearly explains the profound and vast unsurpassed way, is the Dharma to be explained. Here, what is the connection of the treatise? What is to be expressed? Why was it composed? Regarding this, first, the connection of the treatise is: the way in which the Tathagata turned the wheel of Dharma, the way in which the compilers compiled it, and the way in which the commentators explained it, these three ways should be understood. Among these, first, the way in which the Tathagata turned the wheel of Dharma is: the Tathagata taught about the arising, cessation, and permanence of the world.
Tibetan
། ཆད་པ་དང་། གཅིག་དང་། ཐ་དད་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོས་སྨག་ཏུ་གྱུར་པ། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཉམ་ང་བར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཆུད་པ། ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོར་བ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་གཅན་གཟན་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུས་ཤིན་ཏུ་གཙེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཉམ་ཐག་པའི་སྨྲེ་སྔགས་སྙིང་རྗེ་རྗེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས། མཐའ་དག་སྒྲོལ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐུགས་མངོན་དུ་མཛད་དེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་དུ་མར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས། རང་དང་གཞན་གྱི་དགོས་འདོད་མ་ལུས་པ་སྩོལ་བ། ཐར་པ་བླ་ན་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བརྙེས་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེའང། བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་དེ་སྙེད་རེ་ཡོད་པས། དེ་དག་གི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་གསུངས་སོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་པར་བཤད་དོ་ཞེས་རྒྱའི་མཁན་པོ་ཟེར་རོ། །དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། དང་པོ་ནི། ཝཱ་ར་ཎཱ་སཱི་དྲང་སྲོང་རྒྱུ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི
Chinese
对于断见和常见，一和异等戏论的一切聚合都执着，被无明的厚重黑暗所笼罩，在轮回的荒凉寂静处所长期滞留，迷失了正确的道路，遭受着生、老、病、死等无法忍受的痛苦，如同被猛兽和毒蛇所折磨一般，可怜的哀嚎声如雷鸣般不断发出，对于这些众生，以极其殊胜和无上的大悲心真实地观照，为了度脱一切众生而显现了具有特征的菩提心，在无数亿劫中承担着积累福德和智慧资粮的重担，搅拌般若波罗蜜多之海，赐予自他一切所需所愿，获得了如珍宝自在王般的无上解脱之果位，根据所化众生的根器、意乐和习气，转动了无上的法轮。世尊所转的法轮，从所诠释的三种学处之差别来说，就成为三藏宝藏；从能诠释的差别来说，就成为十二部经；从对治违品的差别来说，就成为八万四千法蕴，即对于贪欲炽盛的众生有两万一千法蕴，同样对于嗔恚炽盛、愚痴炽盛以及三毒等分的众生，也各有两万一千法蕴，为了这些众生而宣说了相应的法蕴，正如圣者龙树在《般若波罗蜜多方便品释》中所说，这是汉地堪布所说的。从时间的差别来说，法轮有三种，即四谛法轮、无相法轮和善加分别法轮。第一种是指在瓦拉纳西（古印度地名）仙人堕处鹿野苑为已真实进入声闻乘者，从四谛出发所作的开示。
English
Clinging to all aggregates of elaboration such as annihilation and permanence, one and different, shrouded in the thick darkness of ignorance, lingering for a long time in the desolate and frightening wilderness of samsara, having lost the right path, suffering unbearable pain of birth, old age, sickness, and death, tormented like by wild beasts and venomous snakes, constantly uttering pitiful cries like thunder, to those beings, with extremely excellent and unsurpassed great compassion, truly gazing upon them, manifesting the characteristic Bodhicitta with the intention of liberating all beings, bearing the great burden of accumulating merit and wisdom for countless eons, churning the ocean of Prajnaparamita, bestowing all needs and desires of oneself and others, attaining the supreme state of unsurpassed liberation like a precious wish-fulfilling king, according to the faculties, intentions, and predispositions of the beings to be tamed, turning the unsurpassed wheel of Dharma. The wheel of Dharma turned by the Bhagavan, from the difference of the three trainings that are to be explained, becomes the three precious baskets; from the difference of the means of expression, it becomes the twelve branches of scripture; from the difference of antidotes to opposing factors, it becomes eighty-four thousand aggregates of Dharma, that is, for beings dominated by desire, there are twenty-one thousand aggregates of Dharma, similarly for beings dominated by anger, dominated by ignorance, and those with balanced afflictions, there are also twenty-one thousand aggregates of Dharma each, for the sake of these beings, corresponding aggregates of Dharma were taught, as the noble Nagarjuna said in the commentary on the Prajnaparamita Upaya Chapter, so said the Chinese Khenpo. From the difference of time, there are three kinds of Dharma wheels, namely the Four Noble Truths Dharma wheel, the Signless Dharma wheel, and the Well-Discriminated Dharma wheel. The first refers to the teachings based on the Four Noble Truths in Varanasi (ancient Indian place name) Sarnath Deer Park for those who have truly entered the Hearer Vehicle.