Tibetan
མ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའམ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བའི་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་ནི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་མིན་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་དཔྱོད་ན་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་གྱི་བདག་མེད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་ཞེས་པ་ནས། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། ། བདག་མེད་གཉིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། མདོར་བསྡུས་ཏེ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་འདོད་པས་བཤད་པ། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་རྣམས་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བས་རྣམ་གཉིས་གསུངས། །བདག་མེད་པ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཉིས་སུ་གསུངས་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཅེ་ན། གདུལ་བྱའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྟན་ལ། ཐེན་པ་ཆེན་པོ་པ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཉན་རང་དག་ལའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་བསྟན་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོད་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ལྷུར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྟོན་པས་སླར་ཡང་འདི་གཉིས་ནི། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་སྟེ་རྣམས་མང་གསུངས། །བདག་
Chinese
如果想要说些什么，也不是为了确立自己的一些观点，或者排除他人的观点，因为没有任何需要排除的事物。因此，我们没有任何可以被指责为无端攻击的过失，这一点之前已经说过了。其余类似的驳斥，应当由各自的观点来理解。如此，从“它是否从它产生”到“如果进行辨析，将迅速解脱”之间，详细阐述了无我。从“烦恼过患”到此为止，详细阐述了人无我。 归纳讲述二无我： 如此详细讲述了二无我之后，想要简略归纳并阐述它们的差别，因此说道： 此无我为度众， 以法与人分二说。 这个无我，如果简略归纳，就是以法无我和人无我的差别而分为两种。为什么宣说两种无我呢？是为了使所化众生从烦恼障和所知障中解脱。如此，为了使声闻和独觉乘的行者从烦恼障中解脱，宣说了人无我；为了使大乘行者从所知障中解脱，宣说了法无我。如果说，声闻和独觉也并非没有证悟法无我吗？那么，怎么说只为他们宣说了人无我呢？确实如此。然而，他们并不重视对所知进行了解，因此没有圆满修习法无我。因此，没有为他们详细阐述法无我。为了追求解脱，他们有修习圆满的人无我，作为舍弃三界烦恼的方法。因此，仅仅宣说了人无我。即便如此，证悟人无我也依赖于证悟蕴的无自性，因此并非没有证悟法无我。如此，导师再次说道： 此二为利诸有情， 导师分说种种门。
English
If one wishes to say something, it is not to establish some of one's own views, or to exclude the views of others, because there is nothing to be excluded. Therefore, we have no fault of being accused of attacking without reason, as has been said before. The remaining similar refutations should be understood by their respective views. Thus, from "whether it arises from it" to "if analyzed, one will quickly be liberated," the selflessness was extensively explained. From "afflictions and faults" up to this point, the selflessness of the person was extensively explained. Summarizing the Two Selflessnesses: Having extensively explained the two selflessnesses in this way, wanting to briefly summarize and explain their differences, it is said: This selflessness is to liberate beings, It is taught as two, divided by phenomena and person. This selflessness, if briefly summarized, is divided into two by the difference between the selflessness of phenomena and the selflessness of the person. Why are two selflessnesses taught? It is to liberate sentient beings from the afflictive obscurations and the cognitive obscurations. Thus, for the Hearers and Solitary Realizers, the selflessness of the person is taught to liberate them from the afflictive obscurations; for the Mahayanists, the selflessness of phenomena is taught to liberate them from the cognitive obscurations. If it is said that Hearers and Solitary Realizers also realize the selflessness of phenomena, then how can it be said that only the selflessness of the person is taught to them? It is true. However, they do not emphasize understanding objects of knowledge, so they do not fully cultivate the selflessness of phenomena. Therefore, the selflessness of phenomena is not extensively explained to them. In order to seek liberation, they have the complete cultivation of the selflessness of the person as a method to abandon the afflictions of the three realms. Therefore, only the selflessness of the person is taught. Even so, the realization of the selflessness of the person depends on the realization of the lack of inherent existence of the aggregates, so it is not that they do not realize the selflessness of phenomena. Thus, the teacher said again: These two, for the sake of sentient beings, The teacher taught in various ways.
Tibetan
མེད་པ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མང་པོར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྤྲོས་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅུ་དྲུག་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། །སླར་ཡང་བཞིར་བཤད་དེ་དག་ནི། །ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ་། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་ངོ། །རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་མདོར་བསྡུས་ནས་སླར་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིར་བཤད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་། །དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། ། ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་བསྙད་པར་བྱ། །ཐེར་ཟུག་གནས་པ་མ་ཡིན་དང་། །འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དྲུག་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་མེད་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལ་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་ནི་ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ལའང་རང་བཞིན་ཅུང་ཞིག་ཡོད་ན་མི་འཇིག་པ་ཐེར་ཟུར་ཏུ་གནས་པའམ། སྐད་ཅིག་དང་རྒྱུན་གྱིས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་རྟག་པའང་མ་
Chinese
这两种不存在的方式，世尊根据所化众生的意乐，分多种而宣说。如何呢？连同广说之空性，宣说十六种后作简略，再次宣说四种，这些也是大乘所许。如所说，《般若波罗蜜多经》中说：善现，此外菩萨摩诃萨的大乘是这样的：内空性，外空性，内外空性，空性空性，大空性，胜义空性，有为法空性，无为法空性，无边际空性，无始无终空性，无舍空性，自性空性，一切法空性，自相空性，不可得空性，无事物自性空性。这样广说十六种空性后，善现，此外事物以事物空，非事物以非事物空，自性以自性空，他事物以他事物空。这样简略后再次宣说四种空性。这些空性也被称为大乘，因为作为对治所知障，而广大宣说了法无我的缘故。为了宣说那十六种空性中的每一个而说：因为那是它的自性，所以眼以眼空。同样，耳、鼻、舌、身和意也应如是说。因为不是恒常存在，也不是坏灭的缘故。眼等六者的无自性，那就是内空性。其中，从眼到意的生处之间被称为内法。如果它们也稍微有自性，要么会变成不坏灭而恒常存在，要么会变成刹那和相续坏灭的无常，因为事物不可能有其他形态。它们是依赖缘起而仅仅是假立，丝毫没有自性，因此也不是恒常存在的常法。
English
These two non-existent ways, the Blessed One, according to the inclinations of the beings to be tamed, divided into many and taught. How so? Emptiness together with elaboration, having explained sixteen and then summarized, again explained four, these are also accepted in the Great Vehicle. As it is said, in the Prajnaparamita Sutra: Subhuti, furthermore, the Mahayana of the Bodhisattva Mahasattva is as follows: internal emptiness, external emptiness, internal-external emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, boundless emptiness, emptiness of beginninglessness and endlessness, emptiness of non-abandonment, emptiness of self-nature, emptiness of all dharmas, emptiness of self-characteristic, emptiness of unobtainability, emptiness of non-entity of things. Thus, having extensively explained sixteen emptinesses, Subhuti, furthermore, things are empty by things, non-things are empty by non-things, self-nature is empty by self-nature, other things are empty by other things. Thus, having summarized, again explained four emptinesses. These emptinesses are also called the Great Vehicle, because as an antidote to the obscurations of knowledge, the selflessness of phenomena is extensively taught. In order to explain each of those sixteen emptinesses, it is said: Because that is its self-nature, therefore the eye is empty by the eye. Likewise, the ear, nose, tongue, body, and mind should also be spoken of. Because it is not constantly abiding, nor is it destructible. The selflessness of the six, the eye and so on, that is considered internal emptiness. Among them, from the eye to the source of mind, is called internal dharma. If they also had a little self-nature, they would either become non-destructive and constantly abiding, or they would become impermanent, destructible in an instant and continuously, because it is impossible for things to have other forms. They are merely imputed dependent arising, without any self-nature, therefore they are not constantly abiding, nor are they permanent.