Tibetan
་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་གི་རྒྱུད་ལས། གསང་བའི་བདག་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་ཐབས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་གསུམ་ཆར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའང་སྙིང་རྗེ་ཉིད་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཐོག་འདིའི། །ས་བོན་དང་ནི་ཆུ་དང་ཡུན་རིང་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལ་སྨིན་པ་ལྟ་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེར་བསྟོད་པར་བགྱི། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲུ་དང་ཤིང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ས་བོན་དང་། ཆུ་དང་། སྨིན་པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་ཚོགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མ་གསུམ་དུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། གང་གི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཐོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདིའི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ས་བོན་དང་། བར་དུ་སྐྱེས་ཟིན་གྱི་ཚོགས་གཉིས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཆུ་དང་། ཐ་མར་ཡུན་རིང་པོར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱ྄ོད་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པས་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གྲགས་པ་བདག་གིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་བསྟོད་པར་བགྱིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཉིད་ས་བོན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྦྱར་རོ་སྙམ་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་བཅས་པ་འདིའང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པས་མི་འགྲུབ་པས་དེའི་འོག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མྱུ་གུས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་པར་མ་བསྐྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཉེ་ཞོར་མི་འགྱུར་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་དུས་ཕྱིས་སྙིང་རྗེའི་ཆུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མ་བཅུས་ན་གཞན་དོན་དུ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྒྱིད་ལུག་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཡངས་པ་མ་བསགས་པར་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆུ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རང་དོན་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་བརྙེས་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་བར་མ་ཆད་པར་ཡུན་རིང་དུ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། འབྲས་བུ་ཡངས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ
Chinese
是诸佛之子的因。为何只说这三者是菩萨的因呢？因为对于圆满一切种智之因，以及对于不颠倒精进者，称为菩萨，是为了修学大菩提之因。这三者也是圆满一切种智之智慧之因，且是不颠倒的。如《现观庄严论》中所说：秘密主，一切种智之智慧，是从菩提心之因所生，以慈悲为根本，以方便为究竟。又如《宝鬘论》中所说：彼之根本菩提心，如山王般稳固，周遍一切之慈悲，不依二边之智慧。因此，只说这三者是菩萨的因。如果三者都是菩萨的因，为何只赞叹大悲呢？因为菩提心与无二智慧二者的根本也是慈悲，因此慈悲是主要的。如同：何以慈悲乃胜者稼禾之，种子与水并长时，受用住处成熟观，是故最初赞慈悲。犹如外在的谷物和果实等得以丰盛，种子、水和成熟依次能使未生之芽生起，已生者增长，以及使种子之聚从一传递到另一而长久安住，因此最初、中间和最后三者都是主要的，同样地，因为慈悲大爱能使殊胜的胜者稼禾最初生起未生之菩提心之芽，故如种子；中间使已生之二资粮聚增长，故如水；最后使圣法之受用长久安住
English
They are the cause of the sons of the Buddhas. Why are only these three said to be the cause of Bodhisattvas? Because one who diligently cultivates the cause of perfect omniscience, without any deficiency, and without being inverted, is called a Bodhisattva, for the sake of studying the cause of great Bodhi. These three are also the cause of the wisdom of omniscience, without any deficiency, and without being inverted. As it is said in the *Ornament of Clear Realization*: "Secret Lord, the wisdom of perfect omniscience arises from the cause of Bodhicitta, with compassion as its root, and perfected by skillful means." And as it is said in the *Precious Garland*: "Its root is Bodhicitta, as stable as the king of mountains, compassion reaching all directions, and wisdom not relying on the two extremes." Therefore, only these three are said to be the cause of Bodhisattvas. If all three are the cause of Bodhisattvas, why is only great compassion praised? Because the root of both Bodhicitta and non-dual wisdom is compassion itself, therefore compassion is the most important. It is like this: Why is compassion praised first? Because compassion is the seed, water, and long-term enjoyment of the harvest of the Victorious Ones, which matures in its dwelling place. Just as seeds, water, and ripening are essential for the flourishing of external grains and fruits, causing the unsprouted sprout to arise, causing the sprouted to grow, and causing the collection of seeds to be transmitted from one to another and to remain for a long time, so too, the first, middle, and last three are essential. Similarly, because great compassion, the love, causes the unsprouted sprout of Bodhicitta to arise at the beginning of this excellent harvest of the Victorious Ones, it is like a seed; in the middle, it causes the two collections of merit and wisdom that have already arisen to grow, so it is like water; and finally, it causes the enjoyment of the holy Dharma to abide for a long time.
Chinese
因为如同成熟一般。月称我于论著写作之初，对大悲心本身进行赞颂。为何悲心本身如同种子一般呢？因为能生起尚未生起的世俗和胜义菩提心这两种苗芽。如此，具有悲心者，因他人之痛苦而痛苦，为了完全救护所有受苦之众生，我将此世间一切从痛苦中解脱，并安置于佛陀之位，如此必定会显现世俗菩提心。此誓愿若舍弃无二智慧则无法成就，故其后必定会趣入胜义菩提心之自性无二智慧。因此，大悲心如同诸佛之法的种子一般。为何如同水一般呢？因为菩提心之苗芽在尚未生起圆满果实究竟佛位之前，于中间阶段不会逐渐衰退，而是更上层楼地增长。如此，即使已生起菩提心，若之后不以悲心之水反复浇灌，则于为利他而长期行持广大二资粮时会懈怠，未积累广大果报之资粮，则必定会于声闻地或独觉地中完全寂灭。因此，悲心于生起诸佛之法上与水具有相同之作用。为何如同成熟一般呢？诸佛薄伽梵虽已获得远离一切戏论之自利法身，然因大悲心完全成熟之故，色身于轮回存在期间转法轮，令圣者之众的果实从一至一相续不断地长久增上。若离于大悲心之完全成熟，即使已获得广大果位，亦会寂灭。
English
Because it is like ripening. I, Chandrakirti, at the beginning of writing this treatise, praise the great compassion itself. Why is compassion itself like a seed? Because it gives rise to the sprouts of the two types of Bodhicitta, conventional and ultimate, which have not yet arisen. Thus, a compassionate person, suffering from the suffering of others, will surely manifest conventional Bodhicitta, thinking, "Because I must completely save all sentient beings who are suffering, I will liberate this entire world from suffering and place them in the state of Buddhahood." This vow cannot be accomplished by abandoning non-dual wisdom, so afterwards, one will surely enter into the non-dual wisdom, which is the nature of ultimate Bodhicitta. Therefore, great compassion is like the seed of all the Buddhas' Dharmas. Why is it like water? Because the sprout of Bodhicitta, until it produces the perfect fruit, the ultimate state of Buddhahood, will not gradually decline in the intermediate stage, but will grow more and more. Thus, even if Bodhicitta has already arisen, if it is not repeatedly watered with the water of compassion afterwards, one will be lazy in performing the vast two accumulations for a long time for the benefit of others, and without accumulating the vast accumulation of fruits, one will surely completely pass into Nirvana in the Hearer's stage or the Solitary Buddha's stage. Therefore, compassion is the same as water in causing the Buddhas' Dharmas to arise. Why is it like ripening? Although the Buddhas, the Bhagavat, have attained the Dharmakaya, which is free from all elaborations of self-interest, because of the complete ripening of great compassion, the Rupakaya turns the wheel of Dharma as long as Samsara exists, causing the fruits of the assembly of noble ones to continuously increase for a long time from one to another. If one is separated from the complete ripening of great compassion, even if one has attained the vast state of fruit, one will pass into Nirvana.