Tibetan
་པ་སྟེ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ་སོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ལྷག་མར་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བསྟན་ན། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟ་གླང་སོགས་བདེན་པ་བར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྐྱེ་བ་ན། ཇི་སྲིད་སྒྱུ་མ་མ་ཞིག་གི་བར་དུ་དེ་དག་ལ་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་དམིགས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་སྐྱེས་བུས་ནི་སྒྱུ་མའང་མི་དམིགས་ན་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མ་རིག་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ལ། ཇི་སྲིད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་རང་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟར་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་མི་བསླུ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དྲི་མ་བསལ་བས་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་པ་མ་ལུས་པའི་བག་ཆགས་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་མེད་ན་དེ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་མིག་དག་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་མིག་དག་པའི་སྐྱེས་བུས་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་མིག་ཅན་དག་ལ་དེ་དག་དང རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྱུ་མའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྣ་ཚོ
Chinese
如是广说。因此如是分别观察，事物之自性不成，故于一一事物，如幻之性即为剩余。此以譬喻而明示之，譬如幻师由咒语及药物等，于马牛等施设为真实之名言，且于彼之境生起贪着及嗔恚时，乃至幻术未灭之间，则于彼等能作义利。幻师虽缘彼等种种，然以知其自性故，如世间人般，于彼全无实执。未为幻咒所惑之士夫，既不缘幻，况说于彼实执而施设名言。如是，于事物起实执之无明咒所惑之孩童等，内外诸物显现如幻时，乃随逐无始以来串习之名言，虽无道理然亦显现为真实而起实执，且施设名言。乃至未生起真实智慧之间，则于彼等如其自起实执般能作义利而不欺诳，譬如为幻咒所惑之世间人。已舍离烦恼性无明之圣者等，于后得位虽有如幻之显现，然以真实智慧遣除于事物起实执之垢染故，则全无丝毫真实执着，譬如幻师。已从根拔除无余无明之习气，于一切种安住于法身之正等觉佛陀等，则连显现之相亦无，况说于彼起真实执着，譬如未为幻咒所惑之清净眼者。如幻师与清净眼者，随顺为咒语所惑之眼者，而施设幻术之名言般，诸佛及菩萨亦如世间所称般，施设种种世俗谛。
English
As it is extensively stated. Therefore, when analyzed in this way, the self-nature of things does not become established, so the illusion-like nature remains as the remainder for each and every thing. This is clearly shown through an example. For example, when a magician, through mantras and medicines, applies the designation of truth to horses, cattle, etc., and when attachment and anger arise towards their objects, they will be able to perform their functions until the illusion disappears. Although the magician perceives these various things, he has no attachment to them like ordinary people because he knows their nature. A person who is not deluded by the mantra of illusion does not even perceive the illusion, so what need is there to mention attachment and designation? Similarly, when children, etc., deluded by the mantra of ignorance that clings to things as real, see external and internal things appearing like illusions, they follow the designations that have been habitual since beginningless time, and although there is no reason, they appear to be real and cling to them, and apply designations. Until true wisdom arises, they perform their functions and are not deceived as they themselves cling to them, just like ordinary people deluded by the mantra of illusion. For the noble ones who have abandoned non-afflicted ignorance, although there is only the appearance of illusion in the subsequent attainment, they have no attachment to reality because true wisdom has removed the stain of clinging to things as real, just like a magician. For the perfectly enlightened Buddhas who have completely uprooted the imprints of all ignorance and abide in the Dharmakaya in every way, there is not even a sign of appearance, so what need is there to mention clinging to it as real, just like a person with pure eyes who is not deluded by the mantra of illusion. Just as a magician and a person with pure eyes apply the designation of illusion in accordance with those with eyes deluded by mantras, the Buddhas and Bodhisattvas also apply various conventional truths as they are known in the world.
Tibetan
གས་གསུངས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གཞུག་པའི་ཐབས་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མངའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མས་བསླུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། འཐད་པ་དུ་མས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པ་བཀག་པ་ན་དེ་དག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལོག་ཀྱང་ཇི་སྲིད་སྒྱུ་མ་མ་ཞིག་གི་བར་དུ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་པའི་འཐད་པ་དུ་མས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བཀག་པ་ན་ཡང་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཆིང་བ་ལྷོད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། ཇི་སྲིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པའི་ས་བོན་དྲུངས་ནས་མ་ཕྱུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་མི་ལྡོག་གོ །དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས་རིགས་པའི་ཚོགས་དུ་མས་འཆིང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་འགོག་གི རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་མི་འགོག་སྟེ། དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཀག་ན་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འདི་ཡང་ཇི་སྲིད་སྣང་བ་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལ་དགག་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་བསླུ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ངོར་བྱས་ནས་དབུ་མ་པས་ཀྱང་མི་འགོག་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། རང་ལུགས་འཐད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཁས་ལེན་པའམ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་གཉིས་སོགས་དམིགས་པ་ལྟར་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་ལ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གཡོ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། སྒྱུ་མ་ནི་བཅིངས་པའམ་གྲོལ་བ་མེད་པས་འདིར་ཡང་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཡང་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་བཞེད་དེ། འདི་ལྟར། རང་སེམས་བདེན་མེད་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འདིས། །སྲིད་གསུམ་བདེན་མེད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་འགྲིམ། །ཡུལ་སྣང་བདེན་མེད་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་རྗེས་སྙེག །བདེན་མེད་ཚུལ་འདི་འཁོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཡིན། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་སྒྱུ་མའི་དེ་ཉིད་སྒོམ། །སྒོམ་བྱུང་མིག་གིས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མཐོང་། །ནམ་མཁའི་མདུད་པ་
Chinese
所说也是为了引导世间，但那些并不具有世俗谛。又如魔术师为了遣除被魔术迷惑的世人的实执，用诸多道理遮止世人执著男人和女人等为真实，虽然对他们的实执已经消除，但在魔术未消失之前，魔术的显现不会消失一样。同样，圣者们用诸多理证遮止孩童们执著事物为真实的自性时，也只是使对事物的实执束缚稍微松缓而已。在未将有染污的无明种子连根拔起之前，缘起如幻的显现不会消失。因此，中观派用诸多理证遮止成为束缚之因的对事物的实执，但不会遮止缘起如幻，因为无法遮止，而且遮止也会变成诽谤缘起的过失。这种缘起如幻的显现，也一直到获得无显现的果位之前，对于世间人来说是不可否认且不欺骗而存在的，因此，就他们的角度而言，中观派也不会遮止并且承认，但并不是在自宗合理的方面承认或成立，而是像患有眼翳的人看到两个月亮等一样，仅仅是无明的错觉而已，因为任何量都无法成立。因此，中观派没有任何自宗的观点，这句话在任何情况下都是不可动摇地存在的。如果这一切都如幻，幻术既没有束缚也没有解脱，那么在这里也不承认丝毫的束缚和解脱吗？如果那样，所有的著作都将变得毫无意义。回答是，束缚和解脱也以如幻的方式来理解，就像这样： 此自心无实幻化之士夫， 游走三有无实乾闼婆城中。 境相无实追逐阳焰之水迹， 此无实之相乃轮回之自性。 幻化之士夫修幻化之真如， 修生之眼见虚空之花朵。 虚空之结
English
What is said is also a means of guiding the world, but those do not possess conventional truth. Furthermore, just as a magician, in order to dispel the attachment to reality of the world deceived by magic, uses many reasons to prevent the world from grasping men and women, etc., as real, although their attachment to reality has been eliminated, the appearance of magic does not disappear until the magic disappears. Similarly, when the noble ones use many logical reasons to prevent children from grasping things as their true nature, it only loosens the bonds of attachment to reality of things. As long as the seeds of ignorance, which are not afflicted, are not uprooted, the appearance of dependent origination like illusion will not disappear. Therefore, the Madhyamikas use many collections of reasoning to prevent the attachment to reality of things, which becomes the cause of bondage, but they do not prevent dependent origination like illusion, because it cannot be prevented, and preventing it would also become the fault of slandering dependent origination. This appearance of dependent origination like illusion is also undeniable and non-deceptive for worldly people until the state of no appearance is attained. Therefore, from their perspective, the Madhyamikas also do not prevent and acknowledge it, but it is not acknowledged or established in terms of their own reasonable aspect, but is merely an illusion of ignorance, like a person with blurred vision seeing two moons, etc., because no valid cognition can establish it. Therefore, the statement that the Madhyamikas have no position of their own remains unshakable in every way. If all of this is like illusion, and illusion has neither bondage nor liberation, then do you not acknowledge even the slightest bondage and liberation here? If so, all compositions would become meaningless. The answer is that bondage and liberation are also understood in the manner of illusion, like this: This mind itself, an unreal illusory person, Roams in the three existences, an unreal city of gandharvas. The appearance of objects is unreal, chasing after the watermarks of mirages, This unreal state is the nature of samsara. The illusory person meditates on the suchness of illusion, The eye born of meditation sees flowers in the sky. A knot in the sky