Tibetan
ལ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་ལྟར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་མིག་སྨན་བསྐུས་པས་རབ་རིབ་བསལ་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་ལྡོག་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མིག་སྨན་གྱིས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་བསལ་བ་ན་རང་གི་ངང་གིས་འགག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དག་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་དགའ་བ་སྐྱེ་ལ། ནམ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་གང་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ན་དངངས་ཤིང་སྐྲག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པ་ཐོབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དག་ལ་ཐར་པ་འདོད་པའི་དྲི་ཙམ་ཡང་མེད་ན། ཐར་པའི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ག་ལ་ཡོད། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ། དེ་མེད་ན་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བཞག་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ལས་མ་གཏོགས་པར་མེད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ས་བོན་ཞིག་དང་མ་ཞིག་ལས། །མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྒྱུ་མ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ན་འགགས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འགགས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་བདེན་པའི་བུད་མེད་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ཞེས་མི་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། མདོ་ལས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གསུམ་པ་བདེན་མེད་ངོ་མཚར་རྒྱུ་རུ་བསྟན་པ་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་ལ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། འདི་འབའ་ཞིག་ངོ་མཚར་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ས་བོན་འགགས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་གི་འོན་ཀྱང་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་དང་། བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་གང་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་ལས་ད་ལྟ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་ཅིང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ཞིག་གམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སའི་སྟེང་ན་ངོ་མཚར་ཅན་མིན་པ་མེད་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མིག་འཕྲུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡ་མཚན་གྱི་རྒྱུར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་བདེན་པ་མེད་པས་དོན་རྟོགས་པ་ལ་ཡ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་སྲིད་ལ་མི་འོས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཕྱོགས་འགར་གནས་པར་དམིགས་ནས་ཡ་མཚན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེའི་ཚ་བ་ཡ་མཚན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་སོགས་དང་མཚུངས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ངེས་པས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ལ། ཇི་ལྟར་མེ་དང་བཅས་པའི་ཡོག་པ་མྱུར་དུ་བསྐོར་བའི་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་དེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་དང་ཐུབ་པ་རྣམས་དེ་དང་དེར་མེད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། གཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བདེན་པར་མེད་ཀྱང་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་ན་ཆུང་བདེན་པའི་ན་ཆུང་གིས་སྟོང་བཞིན་དུ་དེའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་རྣམས་སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆུ་དང་ཟླ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་ཟླ་བདེན་པས་སྟོང་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཟླ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཁུག་སྣ་རྒྱང་རིང་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་དུ་བ་བདེན་པར་སྣང་བ་དང་། རིའི་ཚང་ཚིང་དང་རི་ཁྲོད་དང་ཀླུང་གི་ཟབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བྲག་ཆས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྒྲ་བདེན་པ་བའི་བློ་སྐྱེད་པ་
Chinese
而且，心的显现如幻觉一般，就像患有眼翳的人看到毛发一样，是由于无明所产生的错觉。它的本质就像天空一样，不位于任何地方，超出了知识和言语的范围。就像涂抹眼药可以消除眼翳，使毛发显现消失一样，用空性的眼药消除无明的眼翳时，它会自然而然地消失。因此，应当理解诸佛的法身和涅槃是完全没有显现等相状，具有天空的自性。那些对这样的法界不感到恐惧，反而生起欢喜，并且希望何时能够安住于这样的法界的人，才是真正追求解脱的人。而那些听到这样的话语就感到惊慌和恐惧，说获得这样的解脱有什么用呢，并且心向外驰散的人，连希求解脱的念头都没有，又怎么能在心中生起解脱之道呢？第二，如果认为意识是自性存在的，如果没有它，就无法对诸法进行分别，那么，意识也和识一样，因为具有相同的性质，所以离识之外没有意识。而识也不是自性存在的，就像这样：从坏掉和没坏掉的种子中，不会产生苗芽，你们的一切生起，都被说成是如幻觉般产生。就像这样，当依靠眼和色而生起意的识时，不会从已经坏灭的因中产生，因为没有的事物不能作为因。也不会从没有坏灭的因中产生，因为如果因和果同时存在，就会导致互相不依赖的过失。因此，就像从幻觉的种子中产生苗芽一样，只会产生错觉的显现。如果这个是自性存在的，那么，对于具有自性存在的事物来说，就不应该称之为幻觉，就像世间不会称真实的女人为幻觉一样。识是以幻觉的方式产生的，而且经中也说它与幻觉相似，因此识没有自性。第三，将无真实作为奇妙之因进行阐述：无论如何，诸根抓住对境
English
Moreover, the appearance of the mind, like an illusion, is merely a delusion arising from ignorance, like seeing hairs in the vision of someone with cataracts. Its essence, like the sky, does not abide anywhere and is beyond the realm of knowledge and expression. Just as applying eye medicine can eliminate cataracts and reverse the appearance of hairs, when the cataract of ignorance is eliminated by the eye medicine of emptiness, it ceases on its own. Therefore, it should be understood that the Dharmakaya and Nirvana of the Buddhas are completely without characteristics such as appearances, and have the nature of the sky. Those who are not afraid of such a realm, but rather generate joy and have the desire to abide in such a realm someday, are truly seeking liberation. But those who are alarmed and frightened when they hear such words, saying, "What is the use of attaining such liberation?" and whose minds wander outward, do not even have the slightest desire for liberation, so how can the path of liberation arise in their minds? Second, if it is thought that consciousness exists by its own nature, and that without it, phenomena cannot be distinguished, then consciousness, like consciousness, does not exist apart from consciousness because it has the same nature. And consciousness is not self-existent either, like this: "A sprout does not arise from a seed that is spoiled or unspoiled; all your arising is said to be like the arising of an illusion." Like this, when mental consciousness arises in dependence on the eye and form, it does not arise from a cause that has already ceased, because something that does not exist cannot serve as a cause. Nor does it arise from a cause that has not ceased, because if cause and effect exist simultaneously, it would lead to the fault of not being mutually dependent. Therefore, just as a sprout arises from an illusionary seed, only the appearance of delusion will arise. If this were self-existent, then for something that is self-existent, it should not be called an illusion, just as one would not call a real woman in the world an illusion. Consciousness arises in the manner of an illusion, and the sutras also state that it is similar to an illusion, therefore consciousness has no self-nature. Third, explaining the absence of truth as the cause of wonder: In any case, the senses grasp objects
Chinese
不可能。如果说依赖于眼睛和色，产生眼识，这是很奇妙的，那么，这并非是唯一的奇妙之处。例如，种子坏死与未坏死都不会生出苗芽，但是依赖于种子就能生出苗芽；已经做过和积累的业，坏灭后已经过了很久，什么也不存在，但是现在却产生果报；瓶子等等，在自己的近取中用五种方式寻找也找不到，依赖于此而安立的蜂蜜和水等等，难道不是很奇妙吗？因此，如果像刚才所说的那样，对于智者来说，地上没有不奇妙的东西，一切众生都像魔术一样显现为奇妙的原因，那时，因为诸根没有真实，所以对于了悟意义有什么可惊奇的呢？只是对于一些不应存在的事物存在于某些方面而感到惊奇，但并非在一切方面都是相同的性质，因为火的热性不是惊奇的原因。第二，与无实、幻化等相同：因为自性不确定，所以随着因缘而变化，因此对于智者来说，就像看到带着火的绳索快速旋转形成的火轮，虽然颠倒地显现为轮子的形状，但实际上并不存在。通过等持的力量所化现的妇女和佛陀，虽然不在那里，却成为一切烦恼和解脱的原因。与睡眠相似的意识中所显现的梦身，虽然不真实，却成为我执颠倒的原因。幻术师所幻化的少女，虽然空无真实的少女，却使不了解其自性的人们心生迷惑。水和月亮的缘起所产生的水中月，虽然空无真实，却成为儿童颠倒执著月亮的原因。依赖于某些处所和时间的显现，远处的烟雾看起来是真实的。山林的茂密、山间的僻静和深谷中的岩石，使人们产生声音是真实的念头。
English
It is impossible. If it is said that eye consciousness arises dependent on the eye and form, is this a wonder? This is not the only cause for wonder. For example, sprouts do not arise from seeds that are dead or not dead, but sprouts arise dependent on seeds; actions that have been done and accumulated, having ceased and passed for a long time, nothing remains, but now the result arises; pots and so on, if sought with five aspects in their own proximate cause, are not found, and these things such as honey and water, which are established in dependence, are they not also a great wonder? Therefore, if it is like that, then for the wise, in the manner described, there is nothing on earth that is not wonderful, all beings appear as a cause of wonder like a magic trick, at that time, since the senses are not true, what is there to wonder about in understanding the meaning? It is only that one is amazed at the fact that something that should not exist exists in some aspects, but it is not the same nature in all aspects, because the heat of fire is not a cause for wonder. Secondly, similar to the unreal, illusion, etc.: Because its own nature is uncertain, it changes according to the conditions, therefore for the wise, just as seeing a fire wheel formed by rapidly rotating a rope with fire, although it appears inverted in the form of a wheel, it is not actually there. Women and Buddhas manifested by the power of samadhi, although not there, become the cause of all afflictions and liberation. The dream body that appears in consciousness associated with sleep, although not real, becomes the cause of inverted attachment to self. The young woman conjured by a magician, although empty of a real young woman, bewilders those who do not understand her nature. The moon in water, which arises from the interdependence of water and the moon, although empty of reality, becomes the cause of children's inverted clinging to the moon. The smoke that arises dependent on certain places and times appears real to those who are far away. The density of the mountains, the solitude of the mountains, and the rocks in the depths of the valleys, give rise to the thought that sound is real to people.