Chinese
因为远离了愚昧。难道不是地上所有有眼睛的人，都会共同感受到显现的事物吗？就像这样，如果修持此法，就只会利益自己和他人的所有群体。不会因为嫉妒而存在。因此，要这样认识并恭敬，这两种法都值得拥有。在《四百论》中，《观察之所应观察品》的解释，即第十二品的解释完毕。 第十三章的解释。 第三，驳斥根境。分为：驳斥诸法自性真实存在；真实不存在与幻化等相同两种。第一种分为：驳斥所取根境真实存在；驳斥能取有境真实存在；显示真实不存在是奇妙之因三种。第一种分为：总的驳斥；分别剖析而驳斥两种。第一种分为：真实的驳斥；驳斥的结尾；显示其他理证三种。第一种是：理证的意义是，即使来自他人，有智慧的人也会因为想要获得利益而接受。那么，所说的应该接受的理证是什么呢？就是见到内外诸法自性无我。不能领悟诸法无自性，因为瓶子等和蓝色等的自性是现量所见的缘故。如果说，不存在的兔角等不是现量存在的，这也是不合理的，就像依靠草和树木等而安立房屋，依靠蕴而安立我一样。依靠四大和四大所造的八种物质而安立瓶子，当眼睛看到色的时候，并不会只看到瓶子的所有部分，因为瓶子是八种物质的自性，而且眼睛看到的是色，而不是气味等，因为对境是不同的。因此，世间的人们不作观察，以自己的认识作为衡量标准，随意地说“我现量见到了瓶子”。但是，谁会说“瓶子是现量”，看到一个方面就等于看到了一切呢？谁会说这种区分的智者之语呢？不应该说。而且
English
Because it is free from ignorance. Isn't it the case that all those with eyes on earth commonly perceive the phenomena that appear? Just like that, if this Dharma is practiced, it will only benefit all groups of oneself and others. It will not exist due to jealousy. Therefore, having understood this way, one should be respectful, and these two Dharmas are worthy of being possessed. From the Four Hundred Verses, the explanation of the twelfth chapter, the "Examination of What Should Be Examined," is complete. Explanation of the Thirteenth Chapter. Third, refuting the sense objects. It is divided into two: refuting that all phenomena have true inherent existence; and that non-existence is similar to illusion, etc. The first is divided into three: refuting that the object of apprehension, the sense object, is truly existent; refuting that the subject of apprehension, the object-possessor, is truly existent; and showing that non-existence is the cause of wonder. The first is divided into two: a general refutation; and a separate analysis and refutation. The first is divided into three: the actual refutation; the conclusion of the refutation; and showing other reasons. The first is: The meaning of the reasoning is that even from others, the wise accept it because they want to benefit. So, what is the reasoning that is said to be acceptable? It is seeing that all internal and external phenomena are without self-nature. It is not possible to realize that phenomena are without self-nature, because the inherent nature of things like pots and blue color is directly perceived. If it is said that things like rabbit horns, which do not exist, are not directly perceived, that is also unreasonable, just as houses are established based on grass and trees, and the self is established based on the aggregates. Pots are established based on the four elements and the eight derivative substances. When the eye sees form, it does not see only all the parts of the pot, because the pot is the nature of the eight substances, and the eye sees form, not smell, etc., because the objects are different. Therefore, worldly people do not investigate, but take their own understanding as the standard and say whatever they please, "I directly perceived the pot." But who would say, "The pot is directly perceived," seeing one aspect is the same as seeing everything? Who would speak the words of a wise person who distinguishes in this way? It is not appropriate to say. Also
Tibetan
ས་པ་བུམ་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པས་དྲི་ཞིམ་སྣལ་མའི་མེ་ཏོག་དང་པདྨ་ཨུཏྤལ་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་སྣའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་། མངར་བ་བུ་རམ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྕེའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇམ་པ་ཤིང་བལ་དང་བྱེ་མ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དག་མངོན་སུམ་ཡིན་པའང་སོ་སོར་དགག་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་རྫས་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་རེ་རེ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི། ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྣལ་མའི་མེ་ཏོག་དང་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བུམ་པ་གཟུགས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བས་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཙམ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིས་བུམ་པའི་མཐོང་བའི་ཆ་དེ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ནི། དྲི་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཞན་བདུན་པོ་རྣམས་མ་མཐོང་བ་ཡིས་གཟུགས་མཐོང་བར་འདོད་པའང་མ་མཐོང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཕལ་ཆེ་བས་བརྗོད་པ་མཐོང་སྟེ། མོན་སྲན་སྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཤས་ཆེ་བས་མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ཀྱང་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་མངོན་སུམ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་ནས་བུམ་པའང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་གཟུགས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལའང་མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ལ་ཕ་རོལ་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་དང་ཚུ་རོལ་མདུན་གྱི་ཆ་དང་དབུས་དཀྱིལ་གྱི་ཆ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ལ་ཡང་སྔར་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་གཞན་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལའང་གཞན་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་ལའང་གཞན་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་ལ། རྡུལ་ལའང་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་དཔྱད་པ་དེ་ཡང་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཆ་མེད་ན་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིས་གཞན་གྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་འགྲུབ་པར་མི་འཐད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞན་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཀུན་ལ་བརྟགས་པ་ན་ཀུན་ཀྱང་རང་གི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་ནས་སླར་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྫས་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ཡན་ལག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ཞིང་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མེད་དོ། ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཆ་ཡོད་མེད་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིང་གི་མཐའ་ཡི་གེ་ལའང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་གྱི་བརྗོད་པའང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་དེའི་རྗོད་བྱེད་ཡི་གེའི་བརྗོད་པའང་མེད་ལ། དོན་མེད་ན་ཤེས་བརྗོད་དག་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་དགག་པ་ལ། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དབང་པོས་འཛིན་པ་དགག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། བལྟ་བྱ་དགག མཉན་བྱ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། ཡུལ་དགག་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། རང་སྡེ་དགག་པ་དང་། གཞན་སྡེ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བལྟ་བྱའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། དབྱིབས་དེ་ཁ་དོག་ལས་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་གྲང་། གལ་ཏེ་མདོག་ལས་དབྱིབས་དོན་གཞན་དུ་རྟོག་ན་དབྱིབས་དེ་ཇི་ལྟ་བུར་ནི་མིག་གིས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་དོག་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། འོན་ཏེ་ཉེས་པ་དེ་སྤོང་བར་འདོད་པས་ཁ་དོག་ལས་གཞན་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན། ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་མུན་ཁུང་དབྱིབས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལྟར་མདོག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་
Chinese
因此，对于花瓶的近取，以及蓝色等事物，也显示了没有现量。以驳斥花瓶是现量的这种分析推理，具有卓越智慧的学者们应该知道，香味扑鼻的素馨花、莲花、乌巴拉花、檀香等所有鼻根的对境，以及甘甜的红糖、咸味的盐和苦涩的楝树等所有舌根的对境，以及柔软的木棉、沙子和石头等所有身根的对境，也应该分别了知它们不是现量。这是因为，这些也都是八种物质的自性，由于自性是这样，所以诸根只取各自的对境，而不会取全部，因此说素馨花和红糖等是现量，也只是世间的说法而已，哪一位精通真实的学者会这样说呢？如果说，花瓶与色无有差别，因此见到色就会见到所有的花瓶，这也是没有意义的。因为，如果仅仅见到色，就会见到花瓶的所有可见部分，那么，由于没有见到气味等其他七种物质，为什么不认为见到色也是没有见到呢？世间上，大多数人也都是这样说的，例如，即使有豆荚等，也因为大部分是豆子，所以就说成是豆子的堆积。如果说，花瓶没有现量，但是花瓶的色有现量，因此通过色间接的，花瓶也变成现量了，那么，与气味等无关的仅仅是色本身，也不是现量，因为色有前后左右和中间的部分，而这些部分也有前后左右和中间的其他部分，这些部分还有其他部分，这样分析下去，最终会到达极微。对于极微，也有前后左右和中间的部分存在与否的分析，也会得出同样的结论。如果存在前后等部分，那么，极微也会像花瓶等一样被分解。如果极微没有部分，那么就无法
English
Therefore, it is shown that there is no direct perception even for the close acquisition of a vase, and for things like blue. With this reasoning that analyzes and refutes the direct perception of a vase, scholars with excellent wisdom should know that all objects of the nose sense, such as fragrant jasmine flowers, lotuses, utpalas, sandalwood, etc., and all objects of the tongue sense, such as sweet brown sugar, salty salt, and bitter neem, etc., and all objects of the body sense, such as soft kapok, sand, and stones, etc., should also be understood as being refuted individually as not being direct perceptions. This is because these are also the nature of the eight substances, and because the nature is such, the senses only grasp their respective objects, and do not grasp everything. Therefore, saying that jasmine flowers and brown sugar, etc., are direct perceptions is merely a worldly expression. What scholar who is proficient in reality would say such a thing? If it is said that the vase is not different from form, therefore seeing form will lead to seeing all vases, that is also meaningless. Because, if merely seeing form would lead to seeing all the visible parts of the vase, then since the other seven substances such as smell are not seen, why would it not be the case that seeing form is also not seeing? In the world, most people also speak in this way, for example, even if there are bean pods, etc., because most of it is beans, it is said to be a pile of beans. If it is said that the vase does not have direct perception, but the form of the vase has direct perception, therefore indirectly through form, the vase also becomes a direct perception, then even the form alone that is unrelated to smell, etc., is not itself a direct perception, because that form has front, back, side, and middle parts, and those parts also have other front, back, side, and middle parts, and those parts also have other parts, and so on, analyzing in this way, it will eventually reach the ultimate particle. For the ultimate particle, the analysis of whether or not there are front, back, side, and middle parts will also lead to the same conclusion. If there are parts such as front and back, then the ultimate particle will also be broken down like vases, etc. If the ultimate particle has no parts, then it cannot be
Chinese
因为存在之故，就变成不存在了。第二，因为既然如此，所以现量本身未成立，凭借所要成立之事物，不应成立他人所欲成立的所成立之事物及其自性。第三，再者，如果观察有色根识之所有对境，则一切都依赖于自己的有支而成为支分，然后又依赖于自己的支分而成为有支。例如，瓶子依赖于自己的近取因八种物质而成为有支，而这些物质也依赖于自己的支分极微而成为有支，而且极微也依赖于前面和后面的部分而成为有支，因此不存在以自己的体性成立的支分和有支。因此，瓶子等不是现量。正如如果分析色法的边际极微是有分还是无分则不成立一样，如果分析名称的边际字母也不成立。因此，字母自性的言说也只是世间的名言而已，不是以自己的体性而存在的。或者，如果瓶子等不存在，则其能诠字母的言说也不存在。因为如果意义不存在，则知识和言说都不会产生。以上是总说。第二，分别破斥，分为：破斥对境的自性被根识执取，和破斥被意识执取两种。第一种分为：破斥所见，和破斥所听两种。第一种分为：破斥对境，和破斥有境两种。第一种分为：破斥自宗，和破斥他宗两种。第一种是：自宗毗婆沙宗认为，色处是颜色和形状二者的自性，凭借与之相应，瓶子是所见的现量。按照他们的观点，形状是与颜色相异还是无异呢？如果认为形状与颜色在意义上相异，那么形状如何能被眼睛执取呢？因为与颜色相异的缘故，如同声音等。如果想要避免那个过失，而认为与颜色无异，是同一的，那么，如同身体执取黑暗中长形的形状等一样，颜色为什么不能被执取呢？因为它们是同一的缘故。
English
Because of existence, it becomes non-existent. Secondly, because it is so, direct perception itself is not established, and by means of what is to be established, it is not proper to establish the object to be established, along with its own nature, which others wish to establish. Thirdly, furthermore, if all the objects of the sense powers with form are examined, then all depend on their own parts and become parts, and then again depend on their own parts and become wholes. For example, a pot depends on its own proximate cause, the eight substances, and is a whole. And those substances also depend on their own parts, the subtle particles, and are wholes. And the subtle particles also depend on the front and back parts and become wholes. Therefore, there are no parts and wholes established by their own nature. Therefore, pots and so on are not directly perceived. Just as it is not established if one examines whether the edge of form, the subtle particle, has parts or not, so too it is not established if one examines the edge of a name, the letter. Therefore, the expression of the nature of letters is only a convention in this world, and does not exist by its own nature. Or, if pots and so on do not exist, then the expression of the letters that express them also does not exist. Because if there is no meaning, then knowledge and expression do not arise. This is the general statement. Secondly, refuting separately, divided into: refuting that the nature of the object is apprehended by the sense powers, and refuting that it is apprehended by consciousness. The first is divided into: refuting what is seen, and refuting what is heard. The first is divided into: refuting the object, and refuting the subject. The first is divided into: refuting one's own school, and refuting another's school. The first is: the Vaibhashika school of our own tradition believes that the sense sphere of form is the nature of both color and shape, and by means of being associated with it, a pot is the direct perception of what is to be seen. According to their view, is shape different from color or not different? If one thinks that shape is different in meaning from color, then how can shape be apprehended by the eye? Because it is different from color, like sound and so on. However, if one wants to avoid that fault and thinks that it is not different from color, but is the same, then why can't color be apprehended like the body apprehends the long shape of a dark space and so on? Because they are the same.