Tibetan
ང་མི་འགལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་སླར་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ཞིག་བདེན་པ་གསུམ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེ་ཕུང་པོའམ་གང་ཟག་གཅིག་ལ་བརྟེན་དགོས་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་བསལ་བ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་དང་ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་འདི་ནི་ཞི་བ། འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྤངས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པའི་ལུང་འདི་ལས་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་མདོ་དང་འགལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་གང་དུ་ཉོན་མོངས་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར། ཕུང་པོའམ་གང་ཟག་གང་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེར་བརྟེན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྟག་པ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ་དངོས་པོ་དང་བདག་མེད་པ་སྤང་བ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། གྲངས་ཅན་རྣམས་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྟེན་མེད་པས་ཐར་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པ་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སོགས་ལས་དུ་མ་འགྱུར་གྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བས་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གནས་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱི་གྲོལ་བའི་བདག་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་དོན་མེད་དེ། ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཡིན་ན། གྲོལ་བའི་ཚེ་ཡུལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་ན་རང་བཞིན་གྱི་ལོངས་སྤྱད་བྱ་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་བློས་ཞེན་པའི་དོན་ལ་སྐྱེས་བུས་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དང་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པས་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་བྲལ་ཏེ་ཐར་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཞེས་པ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་བྱ་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚོགས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་མཐའ་དག
Chinese
我不相违背，因为烦恼和生二者不再生起，仅仅是以真谛第三的词语来表达的缘故。另外，如果涅槃是实有，那么它必须依赖于蕴或者补特伽罗，这也是不合理的。就像世尊所说，凡是痛苦全部彻底断除、消除、灭尽，离贪、止息、寂灭、消逝，痛苦也不再相续、不再领受，这就是寂静，这就是殊胜，就像这样，舍弃了蕴的相续，贪爱灭尽，离贪，止息，就是涅槃。从这段经文来看，涅槃的境地中，蕴是不存在的，依赖于蕴而假立的补特伽罗也是不存在的。如果存在，就与经相违背，并且涅槃就不是从轮回中解脱。因此，在哪个所依处烦恼和生灭尽而成为涅槃，在那里蕴或者补特伽罗什么也没有见到，依赖于此的涅槃又怎么会存在呢？因此，涅槃不是常有的。第二，破除实有和无我两种观点，其中的第一种是：数论师们说，按照我们看来，涅槃没有所依，因此不会有无解脱的过失，就像这样，从了知自性和补特伽罗的差别开始，到大等生起的次第等，从多种变化的集合完全止息，因此在解脱的境地中，补特伽罗具有识的自性而存在，所以有解脱的自性。如果这样说，你们所安立的解脱的自性具有识是无意义的，因为识是对境进行受用，在解脱的时候什么对境也没有的缘故。就像这样，如果补特伽罗想要受用对境，就会产生自性的受用之事物，一切变化的集合，然后以分别念来执著的意义，补特伽罗才能了知并且受用。当补特伽罗了知自性和功德的差别，从而补特伽罗远离对对境的贪爱而获得解脱的时候，那个时候安立补特伽罗受用对境有什么用呢？受用之事物，一切变化的集合，因和果的自性完全
English
I do not contradict, because the two, afflictions and birth, do not arise again, but are merely expressed by the term "third truth." Furthermore, if nirvana were a real entity, it would have to depend on a skandha or a person, which is also unreasonable. As the Blessed One said, "Whatever suffering is completely abandoned, eliminated, exhausted, free from attachment, ceased, pacified, extinguished, and suffering is neither connected nor received, this is peace, this is excellent, like this: abandoning the continuum of skandhas, craving is exhausted, free from attachment, cessation is nirvana." From this sutra, in the state of nirvana, the skandhas do not exist, and the person who is designated based on them does not exist either. If it did exist, it would contradict the sutra, and nirvana would not be liberation from samsara. Therefore, in whatever basis afflictions and birth are exhausted and become nirvana, where no skandha or person is seen, what nirvana dependent on that could exist? Therefore, nirvana is not permanent. Secondly, of the two refutations of substantiality and selflessness, the first is: The Samkhyas say, "According to us, nirvana does not have a basis, so there is no fault of non-liberation, because from knowing the difference between qualities and the person, the order of arising of the great and so on, from the cessation of all kinds of changes, in the state of liberation, the person remains in the nature of having consciousness, so there is a self of liberation." If you say so, your assertion that the self of liberation has consciousness is meaningless, because consciousness is to enjoy an object, and at the time of liberation there is no object at all. Just as when a person wants to enjoy an object, he produces all the collections of transformations that are the object of enjoyment of nature, and then the person knows and enjoys the meaning that is grasped by thought. When a person knows the difference between nature and qualities, and thus the person is free from craving for objects and becomes liberated, what is the use of establishing that the person enjoys objects at that time? The object of enjoyment, all the collections of transformations, the nature of cause and effect completely.
Tibetan
་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་བཏགས་པའང་གསལ་བར་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། མེ་དང་ཚ་བ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དང་ཤེས་པ་ནི་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་པ་དངོས་མེད་ཀྱང་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཐར་པའི་རྟེན་བདག་གཅིག་ཡོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ས་བོན་ཡང་སྲིད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མེད་པས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་བདག་མེད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་བདག་མེད་ན་ཐར་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་འདི་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་མི་འདོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ཚེ་ཐར་པ་ཡོད་པའི་འཇུག་པ་དང་དེའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེར་བརྟེན་པའི་སྲིད་པའི་འཇུག་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཐར་པའི་རྟེན་ཤེས་པ་དང་དེའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྲིད་པ་ལ་འཇུག་མི་འཇུག་གི་བསམ་པའང་འཐད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ས་བོན་ཚིག་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་མི་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་རྒྱུན་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་མི་འཇུག་པར་ཐར་པར་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་འགགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་མི་རྣམས་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་བདག་ཟད་པ་ལེགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གྲོལ་བའི་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་འགགས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་མེད་ཅིང་། ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཞན་ལས་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་བདག་རྟག་པ་ཡོད་པ་མིན་པར་རིགས་པས་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཐར་པའི་ཚེ་བདག་རྟག་པ་ཡོད་ན་སྔར་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་ཡོད་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང་། ལན་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོལ་བའི་བདག་ཀྱང་མེད་ཅིང་དོན་དམ་པའི་མིང་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སླར་མི་འབྱུང་བས་སྡུག་ཀུན་ཟད་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་ན། དེ་འདྲ་བའི་དོན་དམ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཅི་ཞིག
Chinese
因为已经趋于寂灭的缘故。如果有人问：那么，在这种情况下，是否依赖于有知觉的人呢？答：假设存在没有知觉的人，也同样是不明确的，就像火和热一样，人和知觉是不可分割的。如果有人说：即使在解脱的状态下，知觉本身不存在，但由于其能力存在，所以存在“我”。答：如果存在一个作为解脱所依的“我”，那么依赖于它的知觉的种子也应该存在。在这种情况下，由于没有知觉的存在，因此与它不可分割的“我”也不存在，所以依赖于它的知觉的能力也不可能存在。如果有人说：如果解脱的“我”不存在，那么解脱就不存在，因此这个存在将不会毁灭，这将导致许多不希望的结果。答：如果在知觉存在时，有解脱的进入和它的能力，那么依赖于它的存在的进入是存在还是不存在呢？如果有人对此产生怀疑，那么，如果解脱的所依——知觉和它的能力都不存在，那么关于进入或不进入依赖于它的存在的想法也是不合理的。例如，如果种子被烧毁，那么依赖于它的幼苗等的延续就不会发生，同样，在任何情况下，“我”的延续也不会发生，因此可以获得解脱。因为情况就是这样，所以有漏的取蕴全部以不产生的方式止息，因此对于从痛苦中解脱并获得涅槃的人们来说，在涅槃的状态下，应该说“一切时处，‘我’的止息是最好的”，因为不存在解脱的“我”。因为那时蕴全部止息，所以依赖于它而假立的“我”不存在，并且不依赖于蕴，而是从其他地方产生，即无因的常“我”是不可能存在的，因此通过理智可以确定。像这样，如果在解脱时存在常“我”，那么由于与之前没有区别，轮回就不会停止。如果存在区别，那么由于会发生变化，它将是不常的。 第二部分，分为驳斥辩论和给出答案两部分，首先是驳斥辩论：如果有人说，在解脱的状态下，既没有解脱的“我”，并且名为胜义谛的涅槃也只是诸行不再产生，痛苦全部止息而已，那么追求这样的胜义谛有什么意义呢？
English
Because it has approached quiescence. If someone asks: Then, in this case, does it depend on a sentient being? Answer: Assuming the existence of a non-sentient being is equally unclear, just as fire and heat are inseparable, so too are a person and awareness. If someone says: Even in the state of liberation, awareness itself does not exist, but because its potential exists, therefore the self exists. Answer: If there is a self that is the basis of liberation, then the seed of awareness that depends on it should also exist. In that case, since there is no existence of awareness, the self that is inseparable from it also does not exist, so the potential of awareness that depends on it cannot exist either. If someone says: If there is no self in liberation, then there is no liberation, therefore this existence will not be destroyed, which will lead to many undesirable results. Answer: If, when awareness exists, there is an entry into liberation and its potential, then is the entry into existence that depends on it existent or non-existent? If someone has doubts about this, then if the basis of liberation—awareness and its potential—do not exist, then the idea of entering or not entering the existence that depends on it is also unreasonable. For example, if a seed is burned, then the continuation of sprouts and so on that depend on it will not occur, similarly, in any case, the continuation of the self will not occur, therefore liberation can be attained. Because that is the case, the contaminated aggregates of clinging cease entirely in a way that they do not arise, therefore for those who are liberated from suffering and attain Nirvana, in the state of Nirvana, it should be said that "in all ways, the cessation of the self is the best," because there is no liberated self. Because at that time the aggregates cease entirely, so the self that is imputed in dependence on it does not exist, and it does not depend on the aggregates, but arises from elsewhere, that is, the causeless, permanent self cannot exist, therefore it can be determined through reason. Like this, if there is a permanent self at the time of liberation, then since there is no difference from before, samsara will not cease. If there is a difference, then since it will change, it will be impermanent. Second part, divided into refuting arguments and giving answers, first is refuting arguments: If someone says that in the state of liberation, there is neither a liberated self, and Nirvana, which is called the ultimate truth, is only the cessation of all suffering because conditioned phenomena no longer arise, then what is the point of pursuing such an ultimate truth?