Tibetan
ཞོམ་མི་ནུས་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །ཞེས་པའོ། ། ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་། ལུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདི་ཀུན་མི་རྟག་བདག་མེད་དེ། །སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ། །མི་མཆོག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་ནི་དབྱུང་བར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་པར་མ་ཟད། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཀུན་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མི་རྟག་ཅིང་བདག་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་མེད་ལ། ཕན་འདོགས་པའི་མགོན་མེད་ཅིང་། ཐ་མལ་པར་འདུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་སླད་དུ། འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པ་འདི་ལ། མི་མཆོག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་དབྱུང་བ་སྟེ། སྐྱོ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསམས་ནས། དོན་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་དང་། །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ནས་ལན་རེ་རེ་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་ཞིག་གནས་ཤིང་། དེ་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་རླུང་གིས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དེད་པ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེའི་བུ་ག་དང་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཕྲད་དེ་དེར་ཆུད་པ་བས་ཀྱང་། དུད་འགྲོ་ནས་མི་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཆེས་ཐོབ་པར་དཀའ་སྟེ། དུད་འགྲོ་རྣམས་བླུན་པས་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ནང་ན། རུས་སྦལ་ལོང་བ་ཚེ་རིང་པོར་འཚོ་བ་ཞིག་གནས་ཤིང་། དེ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ནས་ལན་ཅིག་གྱེན་དུ་འབྱུང་ལ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཤར་གྱི་རླུང་གིས་བདས་ན་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞེས་སོགས་བཀའ་བསྩལ་ནས། དགེ་སློང་དག་གང་དུ་རུས་སྦལ་ལོང་བ་གྱེན་དུ་བྱུང་བའི་མགྲིན་པ་གཉའ་ཤིང་དེའི་བུ་གར་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱི། དགེ་སློང་དག་མིར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཐོབ་པ་དཀའ་བར་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མི་དབང་གིས་དམ་ཆོས་སྤྱོད་ཅིང་། བསྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་མཛད་པས་མི་ལུས་འདིར་འབྲས་བུ་མཆིས་པར་མཛོད་ཅིག དེ་ལྟར་མིའི་ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་
Chinese
没有不能忍受的时候啊！这是说，寿命无常，身体没有实义的缘故，应当对轮回生起厌离心。为了显示这个道理，这样说：这些一切都是无常无我的，没有救护，没有怙主，没有处所，为了这个缘故，对于轮回如同水树没有实义，人中之胜您应当生起厌离心。这样说道，这样有色之物都是无常的，而且，近取五蕴这些也如先前所说一样是无常且无我的，没有从痛苦中救护的救护，没有利益的怙主，也没有作为庸常之人安住的处所，为了这个缘故，对于轮回如同水树一般没有实义的这个，人中之胜您应当生起厌离心，也就是生起厌烦之心啊。第二，思维暇满难得，从而做有意义之事：如同大海漂浮轭木孔，盲龟相遇更难得，人身难得胜于彼，人王修持正法成果具。这样说道，如果世界变成一个大海，瞎了的乌龟一百年一百年才浮出水面一次，在那里有一个轭木的孔，风吹着它到处漂流，乌龟的脖子和轭木的孔相遇并且套进去，这比从旁生中获得人身还要难。因为旁生愚笨，不能产生强大的善业。这个道理在经中说：诸比丘，譬如一个世界变成一个大海，其中住着一只瞎了的乌龟，寿命很长，它一百年后才浮出水面一次，那个大海中有一个轭木的孔，如果东风吹它，它就向西边漂流等等。佛陀教导说：诸比丘，什么时候瞎乌龟浮出水面，它的脖子会套在那个轭木的孔里，这个时间是有的，但是，诸比丘，我说获得人身比那个还要难。这样说道。因此，人王您应当修持正法，以修行作为核心，从而使这个人身具有成果。这样，人身是非常难以获得的
English
There is no time when one cannot endure! That is to say, because life is impermanent and the body has no essence, one should develop renunciation towards samsara. To show this reason, it is said: All these are impermanent and selfless, without refuge, without protector, without a place to stay, for this reason, towards samsara like a water tree without essence, O supreme among humans, you should generate renunciation. Thus it is said, thus all things with form are impermanent, and moreover, these five aggregates of clinging are also impermanent and selfless as previously stated, without a refuge to protect from suffering, without a protector to benefit, and without a place to stay as an ordinary person, for this reason, towards this samsara like a water tree without essence, O supreme among humans, you should generate renunciation, that is, generate a feeling of weariness. Secondly, thinking about the difficulty of obtaining leisure and endowment, one should do something meaningful: Like a yoke hole in a vast ocean, and a turtle meeting it, it is even more difficult than that to obtain a human body from animals. Therefore, O king of men, by practicing the sacred Dharma, make it fruitful. Thus it is said, if the world becomes a single ocean, a blind turtle that emerges once every hundred years lives there, and there is a single yoke hole that is blown in all directions by the wind, and the turtle's neck meets and fits into that hole, it is even more difficult than that to be born as a human from animals, because animals are foolish and cannot generate powerful virtues. This meaning is stated in the sutra: O monks, suppose a world becomes a single ocean, in which lives a blind turtle that lives a long life, and it emerges once every hundred years, and in that great ocean there is a single yoke hole, and if the east wind blows it, it goes to the west, and so on. The Buddha taught: O monks, when the blind turtle emerges and its neck fits into that yoke hole, that time exists, but, O monks, I say that obtaining a human body is even more difficult than that. Thus it is said. Therefore, O king of men, you should practice the sacred Dharma, and make practice the essence, thereby making this human body fruitful. Thus, the human body is extremely difficult to obtain.
Tibetan
བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་ན་ནི། བླུན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གསེར་སྣོད་རིན་ཆེན་སྤྲས་པ་ཡིས། །ངན་སྐྱུགས་འཕྱགས་པར་བགྱིད་པ་དེ་བས་ཀྱང་། །གང་ཞིག་མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་དག། བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཆེས་རབ་བླུན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གསེར་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ཡིས་༼ཞིག༽བཤང་གཅི་སོགས་ངན་སྐྱུགས་འཕྱག་པར་བགྱིད་ན། གནས་མ་ཡིན་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་བས་ཀྱང་གང་ཞིག་མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤེས་རབ་བླུན་པ་ལགས་ཏེ། གསེར་སྣོད་བས་མི་ཉིད་ཆེས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་སྨིན་མི་ཟད་པ་འབྱིན་པས་ངན་སྐྱུགས་པས་སྡིག་པ་ཆེས་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་པོ་ཡང་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་འབད་པར་གདམས་པ་ནི། མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་དང་། །བདག་ཉིད་ལེགས་སྨོན་སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས། །འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཁྱོད་ལ་མངའ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་གནས་ན་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་དང་། གང་དང་འགྲོགས་ན། ཉེས་པ་འགྲིབ་ཅིང་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་ཞིང་། བསམ་པ་བཞིན་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས་པས་རྒྱུད་སྨིན་པ་དང་། བཞི་ནི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བས་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་འཆམ་པའི་ཤིང་རྟས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་གནས་བདེ་བླག་ཏུ་ཕྱིན་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཐར་པར་བདེ་བླག་ཏུ་ཕྱིན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཁྱོད་ལ་མངའ་བས་ལམ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བའི་ཕྱིར་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བསྟེན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་དེའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་བགྱི་རྒྱལ་བ་ལ། །བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མང་པོས་ཞི་བ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་སྒྲུབ་པ་ན་ཐོག་མར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེེན་པར་བགྱི་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་པས་སོ། །ཇི་སྐད་
Chinese
之故。若彼令其还活，是为愚者之故。何人金器珍宝饰，秽呕吐物扫除之，胜彼何人为人已，造作罪恶彼极愚。如是说，士夫何人以黄金所作之器，以种种珍宝所饰者，以其粪尿等秽呕吐物扫除之，以非处而行之故，于世间应被呵责者，胜彼何人为人已，造作罪恶彼等极慧愚者，以金器较之，人自身极难得之故，且以无尽之异熟而生，以秽呕吐物较之，罪恶极应呵责之故也。三者， विशेषतः 国王亦以获得殊胜所依故，劝勉应努力者。 顺适所生处，依止贤善人，自身善妙愿，昔亦作福业，四大轮宝汝拥有。如是说，于何处而住，于生起圣道及随顺之所住处，于何者而交往，罪过减少且功德增长所变之贤善人而依止，自身善妙祈愿，如意串联亦善妙成办，昔亦作福业故相续成熟，四者如车轮，故名轮，譬如轮全之车，于应行之处易能到达，如是彼等所具之路亦易能到达解脱之故。是故四大轮宝汝拥有，以道修之因缘具足之故，于道修持应努力也。为显示生起圣道，依止贤善人为主故。 依止善知识，即是净梵行，圆满能仁说，是故依贤人，依止于胜者，依之极多得寂灭。如是说，于道修之时，首先应依止善知识，彼即是净梵行圆满之因，能仁所说故。如是
English
Therefore. If it were to bring it back to life, it would be foolish. Whoever uses a golden vessel adorned with precious jewels to sweep away filth and vomit is even worse than someone who, having been born as a human, commits sins. That person is extremely foolish. It is said that if a person uses a vessel made of gold and adorned with various precious jewels to sweep away excrement, urine, and other filth and vomit, they should be condemned in the world for acting inappropriately. Even more so, those who, having been born as humans, commit sins are extremely foolish, because human life is much more difficult to obtain than a golden vessel, and because sins are much more reprehensible than filth and vomit, as they produce endless consequences. Thirdly, especially the king should be encouraged to strive because he has obtained a special support. "Dwelling in a favorable land, relying on virtuous people, having good aspirations for oneself, and having done meritorious deeds in the past, you possess the four great wheels." It is said that dwelling in a place where the noble path arises and is conducive to it, associating with virtuous people who diminish faults and increase virtues, having good aspirations for oneself, accomplishing well through fulfilling one's wishes, and having matured the mind through meritorious deeds in the past, these four are called wheels because they are like the wheels of a chariot. Just as a chariot with complete wheels can easily reach its destination, so too, the path with these qualities can easily lead to liberation. Therefore, since you possess the four great wheels and have all the necessary conditions for practicing the path, you should strive in the practice of the path. To show that relying on virtuous people is the main thing for generating the noble path: "Relying on a spiritual friend is pure conduct; the Complete One has said it completely. Therefore, rely on virtuous people; relying on the Victorious Ones, many have attained peace." It is said that when practicing the path, one should first rely on a spiritual friend, for that is the cause of complete pure conduct, as the Able One has said. Thus,