Tibetan
སྐྱེས་པ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡང་དག་མིན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ལ་ཡང་ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དེ། དང་པོ་ནི། འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྨིག་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག ། ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་བཤད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདིའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དུ་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བློས་བརྟགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ཅིང་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བར་འདོད་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་མིང་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་རང་རྒྱུད་དུ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་རིགས་པས་སྐྱེ་མེད་དུ་བཤིག་པ་ནི། བུམ་པ་ཐོ་བས་བཅོམ་པ་ལྟར་ཆད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཡང་དག་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་འབྱུང་ན། །དེ་ལ་བསྐུར་བས་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རིགས་མིན་དེ་ཕྱིར་དེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ནི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་ཙམ་ཡིན་པས་རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པར་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟར། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་དང་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་བྱེད། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་མཚུངས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བར་ཞེན་ཅིང་ཐ་སྙད་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པའི་དབྱེ་བ་བྱས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་དབེན་གྱུར་པ། །དངོས་ཙམ་བརྟེན་པ་གང་སྐྱེས་པ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་ལུགས་འདི། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་དང་། སེང་གེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞེད་མོད། ཕྱོགས་འདི་ནི་རྨ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དོན་དམ་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ན། དོན་དམ་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགག་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། ཇི་སྐད་དུ། འཇུག་པར། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ། །ངོ་བོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་གང་དུ་མིག་དག་པས། །མཐོང་དེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་གྱིས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་བསླད་པ་དག་ལ་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་དག་སེལ་བའི་ཚེགས་ཐོབ་པ་ན། རབ་རིབ་མེད་པས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེར་མིག་གཏད་ཏེ་བལྟས་ཀྱང་། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་ལྟར་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་
Chinese
སྐྱེས་པ།（藏文，种子字） 又要了解正确世俗，不正确的则是遍计所执，就像这样。此外，在无分别智慧的显现中，也要区分正确和错误的世俗二者。第一种是：没有被错乱因所染污的智慧显现，如火和水等，能如其所显现般地发挥作用的那些。第二种是：智慧错乱的显现，如幻术、梦境和阳焰等，不能如其所显现般地发挥作用的那些。如是说： 显现虽相似，然作用异， 以能作用与不能作用， 分为正确与不正确， 世俗之差别。 如是宣说。按照这位论师的观点，似乎认为，所许的正确世俗，如色等这些，不依赖于心识的假立，而是以自性生灭，并且在作用上不欺骗。如果是这样，就像有部宗一样，因为承认了缘起是自性成立的。所谓的世俗就仅仅是名称而已，实际上就变成了承认胜义谛了。如果说，因为用理智分析就找不到真实，所以是世俗。那么，承认缘起是自性生，然后又用理智去破斥它是无生的，这就如同用锤子砸碎瓶子一样，会变成断灭的空性，而不是正确的空性。如是说： 入行论中说： 若时自体由缘生， 彼即是假立之物， 故说彼物如幻事， 说彼是空不成理。 如是宣说。经中也说： འོད་སྲུང་།（藏文，人名，具光） 空性不是使诸法变为空，而是诸法本身就是空性。等等如是说。如果说，色等的生灭仅仅是错乱的心识所显现的，所以不承认是自性成立的。那么，如果色等的生灭和作用等，就像是心识错乱所显现的那样。幻术等也是心识错乱所显现的生灭和作用等，那么，如何对它们进行正确和不正确的区分呢？如果二者都是心识错乱的显现相同，
English
སྐྱེས་པ། (Tibetan, seed syllable) Furthermore, one must understand correct conventional truth. What is not correct is merely conceptually imputed, as it is said. Moreover, even within the appearance of non-conceptual wisdom, there is a distinction between correct and incorrect conventional truths. The first is: the appearance of wisdom that is not tainted by the cause of delusion, such as fire and water, which can function as they appear. The second is: the appearance of wisdom that is deluded, such as illusions, dreams, and mirages, which cannot function as they appear. As it is said: Although appearances are similar, their functions differ. Due to the ability or inability to function, A distinction is made between correct and incorrect, Conventional truths. Thus it is explained. According to the view of this teacher, it seems that he believes that the forms and so on, which are considered correct conventional truths, do not depend on mental imputation, but arise and cease by their own nature and are not deceptive in their function. If this is the case, then like the Vaibhashikas, because they accept that dependent origination is established by its own nature, the term "conventional" becomes merely a name, and in reality, it becomes an acceptance of the ultimate truth. If it is said that it is conventional because it is not truly existent when analyzed by reason, then accepting that dependent origination arises by its own nature and then refuting it as unborn by reason is like smashing a vase with a hammer, it will become a nihilistic emptiness, not a correct emptiness. As it is said: In the Entering the Middle Way it says: If self-nature arises dependently, Then it is destroyed by refuting it, Therefore, emptiness becomes the cause of destroying entities, That is not reasonable, therefore it does not exist. Thus it is explained. The Sutra also says: འོད་སྲུང་། (Tibetan, name of a person, Od Srung) Emptiness does not make phenomena empty, but phenomena themselves are emptiness. And so on. If it is said that the arising and ceasing of forms and so on are merely appearances to a deluded mind, so it is not accepted that they are established by their own nature, then how are the arising, ceasing, and functioning of forms and so on merely appearances to a deluded mind? Illusions and so on are also appearances of arising, ceasing, and functioning to a deluded mind, so how can a distinction be made between correct and incorrect for them? If both are the same in being appearances of a deluded mind,
Chinese
如果认为世俗显现的事物有欺骗性和非欺骗性，并对此执着和命名，因此才区分正确和错误，那么，世俗谛就仅仅变成了世间的习俗和名称的虚构，而失去了被考察的意义。凡是仅仅依靠事物而生起的，都不应被称为真实的世俗谛。因此，这种智慧精髓的观点，虽然寂护论师和狮子贤等人赞同，但这个方面并非没有瑕疵。第二，确定胜义的自性：在《开显世俗谛和胜义谛经》中说：天子，如果胜义谛真实地成为身语意的对境，那就不属于胜义的范畴，而会变成世俗谛。天子，然而胜义谛是超越一切名称，真实不生，不灭，不可言说，与知和所知分离的，只要是超越了一切相的最胜者，也就是遍知智慧的境界，那就是胜义谛。如《入行论》中所说：如眩翳力所见，毛发等错乱相，彼性目净者不见，如是此中应了知。就像被眼翳所迷惑的人，在碗等容器中看到毛发、蚊蝇等各种各样的东西，并虚构出依附于它们的颜色和形状的各种差异，为了消除这些而费尽力气。没有眼翳的人，即使将眼睛对准有眼翳的人所见之境，也看不到毛发等的本体和差别。同样，被无明的眼翳所蒙蔽的凡夫，所见的蕴、界、处等各种各样的现象，圣者们以智慧照见时，什么也看不到，以这种方式照见，就是诸法的真如，胜义谛。为什么称为胜义谛呢？因为是圣者智慧殊胜的对境。为什么称为谛呢？
English
If one clings to and names things based on the perception that worldly appearances are deceptive and non-deceptive, and thus distinguishes between right and wrong, then the conventional truth becomes merely a fabrication of worldly customs and names, devoid of any meaning to be examined. Whatever arises merely in dependence on things should not be called the true conventional truth. Therefore, this view of the essence of wisdom, although approved by teachers such as Śāntarakṣita and Haribhadra, is not without flaws. Second, establishing the nature of the ultimate: In the sūtra "Revealing the Conventional and Ultimate Truths," it says: "Son of the gods, if the ultimate truth were truly to become an object of body, speech, and mind, it would not belong to the category of the ultimate, but would become the conventional truth. Son of the gods, however, the ultimate truth is beyond all names, truly unborn, unceasing, unspeakable, and separate from knowledge and the knowable. As long as it transcends the realm of the omniscient wisdom that possesses the supreme of all aspects, that is the ultimate truth." As stated in the *Entering the Middle Way*: "Like hairs, etc., seen by the power of cataracts, which are falsely imagined, that nature is not seen by those with pure eyes; thus, know it here." Just as those whose eyes are obscured by cataracts see various things such as hairs and long-beaked flies in bowls and other containers, and fabricate various differences in color and shape that depend on them, and then take pains to eliminate them, those without cataracts, even if they fix their eyes on the objects seen by those with cataracts, do not see any essence or difference of hairs, etc. Similarly, the various phenomena such as aggregates, elements, and sense bases seen by ordinary people whose minds are impaired by the cataracts of ignorance are not seen at all by the wisdom of the noble ones. Seeing in this way is called the suchness of all dharmas, the ultimate truth. Why is it called the ultimate? Because it is the supreme object of the wisdom of the noble ones. Why is it called truth?