Tibetan
ལེའུ་ཉེར་བཞི་པའི་རྣམ་བཤད། ལེའུ་ཉེར་བཞི་པའི་རྣམ་བཤད། གསུམ་པ་སྐྱེ་མེད་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་དམིགས་ཡུལ་བདེན་བཞི་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་། ཐོབ་བྱ་མྱང་འདས་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་རྩོད་པ་འགོད་པ་དང་། དེ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། ཁྱེད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ལ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དང་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་གང་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྔར་གྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད་ཅིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཁྱེན་གྱི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ལག་མཐིལ་སྤུ་ཉག་གཅིག་འདུག་པ། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་རྟོགས་པ། །དེ་ཉིད་མིག་ཏུ་སོང་བ་ན། །མི་བདེ་བ་དང་གནོད་བསྐྱེད་ལྟར། །བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་འདྲ་བ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རྟོགས། །འཕགས་པ་མིག་དང་འདྲ་བས་ནི། །དེ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཀྱང་འབྱུང་། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་ན་རིགས་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ཀུན་འབྱུང་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་ན། གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེའི་ཚེ
Chinese
第二十四章的注释 第二十四章的注释 第三，为了遣除对无生的诤论，遣除以四谛为目标不合理的诤论，以及获得涅槃不合理的诤论，分为两部分。第一部分包括提出诤论和驳斥诤论两部分。第一部分又分为超世间的名言不合理和世间的名言不合理两部分。第一部分又分为总说和广说两部分。第一部分是：如果这些都空，就不会有生和灭。那么，你们的四圣谛就会成为不存在的过失。如果因为理证不合理而成立内外诸法皆为空性，那么你们就会有过失，而且是很大的过失。怎么说呢？如果这些全部是空性，那么空性就是不存在的。因此，就像无子之母一样，没有生和灭，任何事物都不会产生和毁灭。这样一来，四圣谛就会成为不存在的过失。比如，这五取蕴是由先前的因所生，是缘起法，与三苦的苦性相违，并且具有损害的性质，所以称为苦。只有圣者才能认识到这是苦，而凡夫不能，所以称为苦圣谛。如经中所说：手掌中有一根毛，人们不会注意到它，但当它进入眼睛时，就会引起不适和损害。凡夫就像手掌一样，无法察觉行苦这根毛。圣者就像眼睛一样，能清楚地感受到它。就像这样。如果苦是行、生和灭，那还说得过去。但是，当一切皆空，没有丝毫生灭时，怎么会有苦呢？如果没有苦，也就没有集。比如，从什么因产生苦，具有业和烦恼性质的因，就叫做集。当没有果，也就是苦的时候，
English
Commentary on Chapter Twenty-Four Commentary on Chapter Twenty-Four Third, in order to refute the arguments against the unborn, refute the argument that the four truths are not valid as an objective, and the argument that obtaining nirvana is not valid, divided into two parts. The first part includes raising the argument and refuting it. The first part is further divided into the unreasonableness of transcendental terminology and the unreasonableness of worldly terminology. The first part is further divided into a summary and a detailed explanation. The first part is: If all these are empty, there will be no arising and no ceasing. Then, the four noble truths of the noble ones will become non-existent. If you establish that all internal and external phenomena are emptiness because they are unreasonable by reason, then you will have faults, and great faults. How so? If all these are empty, then emptiness is non-existent. Therefore, like the son of a barren woman, there is no birth and no cessation, so nothing arises and nothing ceases. In that case, the four noble truths of the noble ones will become non-existent. For example, these five aggregates of appropriation are produced by previous causes and are interdependent. Because they are incompatible with the nature of the suffering of the three sufferings and have the nature of harm, they are called suffering. Only the noble ones know that this is suffering, but ordinary people do not, so it is called the noble truth of suffering. As it is said in the sutra: There is a single hair in the palm of the hand, which people do not notice, but when it enters the eye, it causes discomfort and harm. Ordinary people are like the palm of the hand, unable to perceive the hair of the suffering of formation. The noble ones are like the eye, and they can clearly feel it. Just like that. If suffering is formation, arising, and ceasing, that would be reasonable. But when everything is empty and there is no arising and ceasing at all, how can there be suffering? If there is no suffering, there is no origin either. For example, from what cause does suffering arise, and the cause that has the nature of karma and afflictions is called origin. When there is no result, that is, suffering,
Tibetan
་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མི་འཐད་པས་ཀུན་འབྱུང་ཡང་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་ན། གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་འགགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཡང་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལམ་ཡང་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ ། ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་པའི། དང་པོ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མི་འཐད་པ་ལ་ཡང་གསུམ་གྱི། བདེན་བཞི་ཤེས་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པ་ནི། བདེན་བཞི་མེད་ན་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང་། །བསྒོམ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དག །འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་མེད་ན་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །འབྲས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། འབྲས་བུ་བཞི་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤངས་པ་སྡོམ་པས་འབྲས་བུའི་མིང་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར། ཐར་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་འཇིག་ལྟ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་པོ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་སྤངས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་སྒོ་སྤང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་སྤངས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་སྟེང་
Chinese
因为没有果的因是不合理的，所以也没有集谛。如果说远离痛苦且不生起是灭谛，那么当痛苦不存在的时候，什么灭尽才能成为灭谛呢？因此，灭谛也没有。如果没有灭谛，那么通往灭谛的八正道又怎么会存在呢？因此，道谛也没有。这样一来，对于你这个主张万法皆空的人来说，就必然会陷入没有四圣谛的过失。第二部分有三个方面。第一，僧宝不合理也有三个方面。不合理之处在于无法了知四谛。如果不存在四谛，会有什么过失呢？因为没有四圣谛，所以完全了知、断除、修习和现证都不可能成立。如果没有这四圣谛，那么以无常等方式完全了知痛苦，断除痛苦的集谛，修习通往痛苦灭除的道，以及现证痛苦的灭除，这些都不可能成立。第二，不合理之处在于没有证悟的果。如果完全了知痛苦等不存在，会有什么过失呢？因为这些不存在，所以四果也不存在。当完全了知痛苦等四谛不存在的时候，四果，即预流果、一来果、不来果和阿罗汉果，也就不可能存在。其中，以断除烦恼来总括地获得果的名称。例如，断除了解脱的主要障碍——我见、持戒清净和苦行至上见、怀疑这三种结缚，这种断除本身在证悟真谛的十六刹那之际被称为预流果。在此基础上，断除了欲界修道所断的中品中的小部分，在解脱道上存在的断除，被称为一来果。在此基础上，断除了欲界修道所断的小品中的小部分，在解脱道上存在的断除，被称为不来果。在此之上
English
Since a cause without a result is unreasonable, there is also no origin. If cessation is said to be the absence of suffering and non-arising, then when suffering does not exist, what ceases to become cessation? Therefore, cessation also does not exist. If there is no cessation, how can the Noble Eightfold Path that leads to the cessation of suffering exist? Therefore, the path also does not exist. In this way, for you who assert that all things are empty, it necessarily follows that you do not have the four noble truths. The second part has three aspects. First, the Sangha Jewel is unreasonable, which also has three aspects. The unreasonableness lies in the inability to know the four truths. If the four truths do not exist, what fault will there be? Because there are no four noble truths, complete knowledge, abandonment, cultivation, and realization are not possible. If these four noble truths do not exist, then completely knowing suffering in terms of impermanence, abandoning the origin of suffering, cultivating the path that leads to the cessation of suffering, and realizing the cessation of suffering are not possible. Second, the unreasonableness lies in the absence of the fruit of realization. If completely knowing suffering and so on does not exist, what fault will there be? Because these do not exist, the four fruits also do not exist. When completely knowing the four truths such as suffering does not exist, the four fruits, namely the Stream-enterer, Once-returner, Non-returner, and Arhat fruits, also cannot exist. Among them, the name of the fruit is obtained by summarizing the abandonment of afflictions. For example, the abandonment of the three bonds, namely the view of self, which is the main obstacle to liberation, the adherence to pure morality and asceticism, and doubt, is called the Stream-enterer fruit at the moment of the sixteen instants of realizing the truth. On top of that, the abandonment that exists on the path of liberation, having abandoned the small part of the middle grade to be abandoned in the desire realm, is called the Once-returner fruit. On top of that, the abandonment that exists on the path of liberation, having abandoned the small part of the small grade to be abandoned in the desire realm, is called the Non-returner fruit. On top of that