Tibetan
ཀྱང་། གང་ཞིག་ཉེ་བར་བླང་བ་དེ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན། །གང་ཞིག་ཉེ་བར་བླང་བ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་བརྟག་པ་ལས་རྒྱས་པར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བླང་བ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་ལས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བདག་གི་དངོས་ལས་གང་མེད་པ། །དེ་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་རེ་སྐན། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བདག་གི་དངོས་པོ་ལས་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོས་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བླང་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན། གང་ཞིག་ཉེ་བར་བླང་བ་དེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བླངས་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། བདག་གི་དངོས་ལས་གང་མེད་པ། །དེ་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་རེ་སྐན། །ཉེ་བར་བླང་བ་གང་ཞིག་བདག་གི་དངོས་པོ་ལས་གང་མེད་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡང་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཉེ་བླང་ཉེར་ལེན་པོ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ན་ཉེ་བར་བླང་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོང་པ། །ཇི་ལྟར་བུར་ན་འདོགས་པར་འགྱུར། །ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་འདོགས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། ། གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་བྲལ་དུ་བསྟན་པ་ལ། དངོས་དང་། མཐར་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་བསྟན་པ་དང་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཨེ་མ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་གཟེགས་ཟན་དང་རྐང་མིག་ལ་སོགས་པ་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ལ་དགའ་བ་དོར་ནས། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ནི། དེ་ལྟར་ཉེར་བླང་ཉེར་ལེན་པོ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན། །སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོ
Chinese
还有，凡是执取的，那不是自性所具有的。凡是执取的，如色、受等五蕴，那不是自性所具有的，因为是缘起，并且从蕴的分析中已经广为遮破。如果认为，虽然执取不是自性所具有的，但可以从其他因缘产生，这也是不合理的。我的体性中不存在的，怎能期望从他物中产生？就像石女的儿子，在我的体性中不存在，就不能由他物来安立。因此，执取是不存在的。或者，凡是执取的，那不是自性所具有的，因为依赖于执取者，并且没有不依赖于它的执取。如果认为，虽然执取不是自性所具有的，但依赖于执取者而成立，那么，我的体性中不存在的，怎能期望从他物中产生？凡是执取，在我的体性中不存在的，怎么会从作为执取者的他物中产生呢？因此，执取也是不存在的。第三，像这样，所取与能取者，以各种方式都是空性的。像这样，以各种方式进行观察，所取和能取者以各种方式都是空性的，没有自性。因此，以空性故，如来是空性的，如何能安立呢？由于蕴自性空，如来也自性空，如何能安立呢？因此，说依靠蕴来安立如来是不合理的。第二，显示如来远离边见，分为正文和显示执边的过失两部分。第一部分是：唉！我们这些舍弃了喜欢外道宗义的人，他们是像断见外道和顺世外道等，颠倒地宣说通往天界和解脱之路的人，皈依了世尊如来，他是如实宣说通往天界和解脱之路的人，是为了追求解脱。现在呢，像这样，所取与能取者，以各种方式都是空性的。以空性故，如来是空
English
Furthermore, whatever is apprehended, that is not inherently existent. Whatever is apprehended, such as the five aggregates of form, feeling, etc., that is not inherently existent, because it is dependently originated, and it has been extensively refuted in the analysis of the aggregates. If it is thought that although apprehension is not inherently existent, it can arise from other causes and conditions, that is also unreasonable. What does not exist in my own nature, how can it be expected to arise from another? Just like the son of a barren woman, who does not exist in my own nature, cannot be established by another. Therefore, apprehension does not exist. Or, whatever is apprehended, that is not inherently existent, because it depends on the apprehender, and there is no apprehension that does not depend on it. If it is thought that although apprehension is not inherently existent, it is established by depending on the apprehender, then, what does not exist in my own nature, how can it be expected to arise from another? Whatever is apprehended, which does not exist in my own nature, how can it arise from another who is the apprehender? Therefore, apprehension also does not exist. Thirdly, in this way, the apprehended and the apprehender are empty in every way. In this way, when examined in every way, the apprehended and the apprehender are empty in every way and without inherent existence. Therefore, because of emptiness, the Thus-Gone One is empty, how can it be established? Because the aggregates are empty of inherent existence, the Thus-Gone One is also empty of inherent existence, how can it be established? Therefore, it is unreasonable to say that the Thus-Gone One is established by relying on the aggregates. Secondly, showing that the Thus-Gone One is free from extremes, divided into the main text and showing the fault of clinging to extremes. The first part is: Alas! We who have abandoned the liking for the doctrines of the non-Buddhists, who are like the annihilationists and materialists, who perversely teach the path to heaven and liberation, have taken refuge in the Blessed One, the Thus-Gone One, who truly teaches the path to heaven and liberation, in order to seek liberation. Now, in this way, the apprehended and the apprehender are empty in every way. Because of emptiness, the Thus-Gone One is emp
Tibetan
ང་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འདོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཐར་པའི་རེ་ཐག་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྩི་སྨན་ཆེན་པོའི་ལྗོན་ཤིང་རྩད་ནས་འདོན་པ་ཁྱོད་དང་བརྩད་པས་ཆོག་གོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ནི་ཐར་པ་འདོད་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་དགའ་བ་དོར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཡང་བདག་མེད་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྨྲ་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མི་བཟོད་པ་ན། རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྦྲུལ་གྱིས་དཀྲུགས་པ་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བགྲོད་པ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་མི་བཟད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ནས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ནམ་ཡང་བདག་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་མི་གསུང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ནི། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་བྱ། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་སྔར་བཤད་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་མ་བརྗོད་ན་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པས། གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་གདགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྟོང་ཞེས་དང་། མི་སྟོང་ཞེས་དང་སྟོང་པ་ཡིན་མི་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་དང་། སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི་བདག་བརྟག་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་འདི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །ཟློས་གར་ལྟ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། །བདག་མེད་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་སྲོག་འགྲོ་
Chinese
我等说“如何施设”等，说其无自性，是断绝我等解脱的希望。因此，如果说与你争论，就能连根拔起如来大药树，那么，你因为想要解脱，舍弃了对外道的喜爱，皈依了如来，却不能忍受无我的狮吼声最为深奥，与外道的言论不共，那么，正是因为自己特别喜好的低劣之处，以各种邪见如蛇搅动，颠倒之人所行走的轮回荒野，与不悦意的道路相随。如来从不说有我和蕴，如经中所说：具寿善现，佛亦如幻如梦；具寿善现，佛之诸法亦如幻如梦。我等若于何处诽谤，而成为如所说之过失，则不说如来是无戏论自性，于一切处皆无。 此外，想要讲述如来无戏论自性的不颠倒之义，也不说“空”，也不说“不空”，不做“二”与“非二”。这是为什么呢？因为所说之境是遮止，心的行境是遮止。如前所说之理由。然而，若不言说，则证悟者不能领会如何安住之自性。因此，为了施设之义而说。因此，我等为了施设之义，依于世俗谛，于所化众生面前，更加增益说“空”，以及“不空”，以及“是空非不空”，以及“非空非不空”。以何密意而说空性等，当如所说观察我而了知。如经中所说：汝观此有情，如幻如演戏，如梦无我无有情，亦无命者及补特伽罗。
English
Our saying "How is it designated?" and so on, stating that it is without inherent existence, is cutting off our hope for liberation. Therefore, if you say that arguing with you is enough to uproot the great medicinal tree of the Tathagata, then, because you desire liberation, you have abandoned your fondness for non-Buddhists and taken refuge in the Tathagata, but you cannot bear the lion's roar of selflessness, which is the most profound and not shared by the speech of non-Buddhists. It is precisely because of your own particularly cherished inferiority that you follow the unpleasant path of the wilderness of samsara, stirred up by various wrong views like snakes, traversed by inverted beings. The Tathagata never says that there is a self and aggregates, as it is said in the sutra: "Subhuti, even the Buddha is like an illusion, like a dream; Subhuti, even the dharmas of the Buddha are like an illusion, like a dream." If we slander anywhere and become the fault as stated, then we do not say that the Tathagata is of the nature of non-proliferation, and is non-existent in all respects. Furthermore, wanting to explain the non-inverted meaning of the Tathagata's nature of non-proliferation, we do not say "empty," nor do we say "not empty," nor do we make "two" or "not two." Why is that? Because the object of speech is cessation, and the object of mind is cessation. As the reason stated before. However, if it is not spoken, then those who have realized cannot comprehend the nature of how it abides. Therefore, it is spoken for the sake of designation. Therefore, for the sake of designation, relying on conventional truth, in front of the beings to be tamed, we further impute and say "empty," and "not empty," and "is empty and not not empty," and "is neither empty nor not not empty." With what intention are emptiness and so on spoken? It should be understood as it is said to examine the self. As it is said in the sutra: "You see this sentient being as like an illusion, like a play, like a dream, without self, without sentient being, without life, and without a person."