Tibetan
ན་དམ་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་པ་ནི། ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དག །སྟོང་ཕྱིར་རྟག་ལ་སོགས་ལྟ་བ། །གང་དག་གང་དུ་གང་ལ་ནི། །ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་ལས། ཡང་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་ལ། དེའི་ཕྱིར་གོང་དུ་བཤད་པའི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་གང་དག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གང་དུ་ལྟ་བ་དག་འབྱུང་ཞིང་བཟློག་པར་བྱ་བ་ལྟ་བ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་ཆུད་པ་གང་ཞིག་ཡོད། རྟེན་གང་ལ་ལྟ་བ་དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཟློག་པར་བྱ་བ་དངོས་པོའམ། གང་ཟག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད། རྒྱུ་ཅི་ལས་ལྟ་བ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། དོན་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་དུ་མི་རིགས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་གསོག་མེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། མི་འཕྲོག་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། མེད་པ་དང་། གསོག་དང་། གསོབ་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ནི། ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ཅིར་གྱུར་བ་ཞིག བདག་འདས་པའི་དུས་ན་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་སྙམ་དུ་སྔོན
Chinese
以理证而遮破：或者一切事物，因空性故，常等之见，何者于何处，于何者，由何而生起。若承认取者与所取者，世俗谛缘起如影像，则已显示不可能有常等之见。又一切内外事物，诸经皆说以是缘起故为空性。是故上述之常等之见，于一切事物之外，有何者存在？如是，于何处生起诸见，且应遮止，彼诸见之对境，常等未包含于一切事物中者，有何者？于何所依生起诸见，且吾等应遮止，事物或补特伽罗，为一切事物之外者，彼亦有何者？由何因诸见生起，彼诸见之因，为一切事物之外者，彼亦有何者？以一切义皆包含于一切事物中，且一切事物亦已确定为空性之故。是故，执常等之边执见，于二谛皆不应理。如是云何？经中云：“若有人以真实之智慧，如是如实见缘起，如常恒常无积聚，如实不颠倒，不生且不现，不作且无为，无碍且无障，寂静且不灭，不夺且无尽，非为寂灭之自性而见，无有且积聚，虚假且无实，病且疮且箭，罪且无常，痛苦且空性，及无我而如实随见者，则彼，我于过去时生耶？抑或我于过去时未生耶？我于过去时为何耶？我于过去时为何如耶？如是先前
English
Refutation based on reasoning: Or all things, because of emptiness, views of permanence, etc., what, where, in what, from what will arise? If it is accepted that the taker and the taken, conventional dependent arising is like an image, then it has been shown that views of permanence, etc., are impossible. Moreover, all internal and external things, all scriptures say that because they are dependently arising, they are emptiness. Therefore, what of the aforementioned views of permanence, etc., exists outside of all things? Likewise, where do views arise and should be prevented, what of the objects of those views, permanence, etc., not included in all things, exists? What support do views arise from, and what should we prevent, what of things or persons, outside of all things, exists? From what cause do views arise, what of the cause of those views, outside of all things, exists? Because all meanings are included in all things, and all things have also been determined to be emptiness. Therefore, clinging to views of permanence, etc., is unreasonable in both truths. How is it? The sutra says: "If someone with true wisdom sees dependent arising as it truly is, as constant, permanent, without accumulation, as it is, without error, unborn and unmanifest, unmade and unconditioned, unobstructed and unimpeded, peaceful and undestroyed, unseized and endless, not seeing the nature of nirvana, non-existent and accumulating, false and unreal, sick and wounded and arrow, sinful and impermanent, suffering and emptiness, and truly sees selflessness, then, did I arise in the past? Or did I not arise in the past? What was I in the past? What was I like in the past? Thus, previously
Tibetan
་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡན་ལག་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཕྱག་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དང་བར་གྱུར་པས་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བར་བཞེད་ནས། གང་གིས་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །གོ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་རྙེད་བཀུར་དང་ཕན་ལན་བཞེད་པ་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཡང་ས་ལས་འཛིན་ཅིང་། འཕགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པས་སམ། ཡང་ན་ཆོས་བཟང་པོ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཟླ་མེད་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཚན་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དྲང་སྲོང་གོའུ་ཏ་མའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པས་གོའུ་ཏ་མ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས་པའོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་ལྟ་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། འཇུག་བྱང་། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་ཕྱིར་དང་། །སྐལ་བཟང་ཟབ་མོའི་ལམ་ལ་འཇུག་འདོད་རྣམས། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་ལམ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར། །དྲི་མེད་ལྷག་བསམ་དག་པས་ཀུན་བསླངས་ཏེ། །བདེ་གཤེགས་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལམ། །ཡང་དག་གསལ་བྱེད་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི། །འགྲེལ་པ་ཚིག་དོན་གསལ་བ་འདི་བྱས་སོ། །འདིར་འབད་དགེ་བ་ཅུང་ཞིག་གང་ཐོབ་དང་། །གཞན་ཡང་དུས་གསུམ་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཀུན། །མ་ལུས་བློ་ཡིས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་བྱས་ཏེ། །འགྲོ་ཀུན་ཀུན་མཁྱེན་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་འཐད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྦྱར་བའོ། །འདིས་འགྲོ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག། །།རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་མཁྱེན། །ཟབ་མོ་དབུ་མའི་དོན་
Chinese
不依赖于有无的边际等等，就像这样说的一样。第三，行为圆满的支分，行谢恩之礼：如是如前所说，对于甚深缘起，为了能从轮回中决定解脱，不颠倒地开示正道，因此，对于导师薄伽梵心生欢喜，为了忆念恩德而想行礼。以慈悲心摄受，为了断除一切见解，开示殊胜之法，礼敬乔达摩。佛陀薄伽梵，不顾及名利恭敬和报恩等等，以慈悲心摄受所化众生，为了断除执著实有的痛苦之根源的一切见解，从轮回和寂灭的悬崖中救护，或者殊胜圣者所依止，或者善妙之法即是殊胜之法，也就是缘起不灭等等，寂灭一切戏论之自性，不颠倒地开示，对于无上无比的导师，我顶礼。名为何？因为出生于乔达摩仙人的种姓，所以在三界中被称为乔达摩。 中观根本慧论中，观考察品第二十七的释论完毕。 结语： 为了佛陀的教法长久住世，以及想要进入贤善甚深之道的人们，为了安置于佛陀欢喜之道，以无垢清净的意乐而发起，此乃是善逝一切经典的心要义，甚深之实相，离边的中观之道，为了正确阐明根本慧论，而造了此释论词义明晰。在此努力所获得的些微善根，以及其他三世所积累的一切善根，全部以智慧总集，回向于一切众生获得一切智智之因。名为中观根本释论合理之光明，是应自己的弟子们的请求，由比丘青年慧所造。愿此能使无量众生的相续中，增长正确的见解之光明。顶礼至尊仁达瓦！通达甚深中观之义！
English
Like it is said, "not relying on the extremes of existence or non-existence," and so on. Third, the limb of accomplishing the activity, which is the act of gratitude: As it has been said before, in order to definitely liberate from the profound dependent arising and the cycle of existence, by showing the path without reversing it, the teacher, the Bhagavan, became very pleased, and wanting to pay homage in order to remember the kindness, He who, with compassion, has taken hold, For the sake of abandoning all views, Has taught the holy Dharma, To Gautama, I pay homage. The Buddha, the Bhagavan, without regard for gain, honor, or the desire for reciprocation, with compassion, has taken hold of the beings to be tamed, and for the sake of abandoning all views that cling to phenomena as the root of suffering, rescues from the precipice of samsara and nirvana, or is relied upon by the noble and holy ones, or the good Dharma is the holy Dharma, that is, dependent arising, without cessation, etc., the characteristic of pacifying all elaborations, without reversing it, I pay homage to that unsurpassed and incomparable teacher. What is the name? Because he was born into the lineage of the sage Gautama, he is known as Gautama in the three realms. This is the commentary on the twenty-seventh chapter of the Root Wisdom of the Middle Way, called "Examination of Views." Concluding remarks: For the sake of the Buddha's teachings to remain for a long time, and for those who wish to enter the profound path of the fortunate ones, in order to place them on the path that pleases the Buddha, it was initiated with immaculate pure intention, this is the essence of all the scriptures of the Sugata, the profound reality, the Middle Way free from extremes, in order to correctly clarify the Root Wisdom, this commentary, which clarifies the meaning of the words, has been made. Whatever small amount of merit is obtained from this effort, and all the merit accumulated in the three times, all of it is gathered together with wisdom, and dedicated as a cause for all beings to attain omniscience. This commentary on the Root of the Middle Way, called "The Light of Reasonableness," was composed by the monk Zhonnu Lodro at the urging of his own students. May this cause the light of correct view to increase in the minds of immeasurable beings! Homage to the venerable Redawa! Understand the meaning of the profound Middle Way!
Tibetan
རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །མངྒ་ལཾ་སིདྡྷི་ཕ་ལ་ཧོ། ཤུ་བྷཾ།། །། ༼གཞུང་འགྲེལ་ཆེན་མོ་འདི་ལ་མ་དཔེ་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེའི་ནང་ཚིག་ཆད་པ་དང་ཡིག་ནོར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འདུག་པས་འདི་ག་ས་སྐྱའི་དཔེ་རྙིང་བསྡུ་སྒྲིག་ཁང་གིས་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་དང་བསྡུར་ནས་ཞུས་པའོ། །༽ དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་འཐད་པའི་སྣང་བ།
Chinese
请加持证悟！吉祥成就果愿具。 शुभ（Śubha，梵文天城体：शुभ，梵文罗马拟音：Śubha，汉语字面意思：吉祥）！ （此论疏大论仅有一部母本，其中缺词和错字不少，故由萨迦古籍收集室与释词论对照校订。） 中观根本论释·理智之光。
English
Bless me with realization! May auspiciousness, accomplishment, and fruition be complete. Śubha (梵文天城体：शुभ，梵文罗马拟音：Śubha，meaning: Auspicious)! (Since there is only one original manuscript of this great commentary, there are many missing words and errors in it. Therefore, this Sakya Ancient Book Collection House has revised it by comparing it with the commentary Tsi-Sel.) A Commentary on the Root Verses on the Middle Way: The Light of Reason.