Tibetan
་ཡིན་ན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང་། །ད་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང་། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཅན་སུ་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་མཐར་འཛིན་ལ་མི་གནས་པར་གདམས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཡང་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཡིན་པས་དོན་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ། དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡོད་ན་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རྟག །སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པ་མིན་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་རྟག་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་ད་ལྟར་ཕྱིས་ཤིག་ནས་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་དབུ་མ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་རྟག་པར་ལྟ་བ་མེད་ཀྱང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྔར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱིས་དེ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ནི། སྔར་གྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི། རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བས་ནི་གནས་སྐབས་གང་དུ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁས་མ་བླངས་ན་གང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་མངོན་ཞེན་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་དག་ལ་རབ་རིབ་མེད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དགག་བྱ་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་སྔར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དག་དངོས་པོར་མངོན་ཞེན་གྱིས་བླངས་ནས། ཕྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དག་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་མེད་པ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་རང་བཞིན་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་བཤད། བཅུ་དྲུག་པ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ་ལ། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་དགག བཅིང་པ་དང་ཐར་པ་དགག ཐར་འདོད་སྤང་བྱར་བསྟན། འཁོར་འདས་སྤང་བླང་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་བཞིའི། དང་པོ་ལ། འཁོར་བ་དགག མྱང་འདས་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་ཡང་གཉིསཀྱི། དང་པོ་འདུ་བྱེད་འཁོར་བ་དགག་པ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་དེ། འཁོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ན་སུ་ཞིག་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་བ་འདོགས་པར་མཛད་ཀྱང་དེར་འགའ་ཡང་འཁོར་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱང་དེར་འགའ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ། ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཡོད་ན་ངེས་པར་འདུ་བྱེད་དམ་སེམས་ཅན་ཞིག་དེར་འགྱུར་གྲང་། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་སྟེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་དག་འཁོར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་འཁོར་གྲང་། འདུ་བྱེད་དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་སྟེ། རྟག་པ་ནི་འགྲོ་འོང་གི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་འགར་ཡང་འཕྱན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་དུ་རིམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་དག་ཁོ་ན་འཁོར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་དང་གར་ཡང་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཞིག་པ་ལ་ཡང་འཁོར་བ་མེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པ་ན་སྔ་མ་འཁོར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཞན་ཡིན་ན། ཕྱི་མ་སྐྱེས་པས་སྔ་མ་འཁོར་བར་མི་འཐད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། མར་མེ་གཞན་འབར་བ་ན་ཤི་བའི་མར་མེ་འབར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། རྒྱུན་འཁོར་བ་མི་འཐད་པས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་གང་ཟག་འཁོར་བར་དགག་པ་ནི། འདིར་གནས་མ་བུའི་སྡེ་པ་དག་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་འཁོར་བ་དང་ཐར་པ་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་ནི་འཐད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་མི་འཁོར་གྱི་བདག་འཁོར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་འཁོར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་འདི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་འཁོར་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། འདུ་བྱེད་འཁོར་བར་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འདོད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་བ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་མཚུངས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ལྟར་དུ་བདག་དེ་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བདག་དེ་ཕུང པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལྟར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན། །མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དབུ་མ་སྙིང་པོར་ཡང་གང་ཟག་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི། །འཁོར་དང་ཐར་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །གདགས་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་ཁང་པ་བཞིན། །བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་ཁང་པ་བཞིན། །བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་དྲི་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྩ་དང་ཤིང་དང
Chinese
如果这样，那转变成其他的状态又会变成什么呢？因此，对于没有自性的事物，不会有转变成其他状态的情况。如果说因为看到了转变本身，所以是有自性的，如果是有自性的，又怎么会转变呢？如果像现在这样，自性没有消失地存在，又怎么会转变呢？因此，无论是有自性还是没有自性，转变都是不合理的，所以转变在任何情况下都是不可能的。因此，应当了知诸法无自性。这样，当诸法的自性完全不存在时，有智慧的人又怎么会对诸法执着于有或无呢？如果这样执着，那肯定会：执着于“有”就是执着于常，执着于“无”就是堕入断见。 第二，劝诫不要安住于边执：因为执着于常和断这两种见解，也是阻碍通往善趣和解脱之路的障碍，会造成很大的损害。因此，对于有和无，智者不应安住。又为什么执着于有事物和无事物会导致常和断的观点呢？凡是以自性而存在的，它不是没有，所以是常。先前存在现在说没有，因此会导致断见。凡是以自性而存在的，它永远不会没有，因为自性是不可逆转的。因此，如果承认事物以自性存在，就会导致常的观点。如果在先前存在的状态中承认事物的自性，然后现在又说没有，就会导致断的观点。 如果按照中观宗的观点，事物以依赖和关系而生起，就像幻象一样被承认为无自性，那么就不会导致常和断的观点，因为没有执着于事物的自性。如果说，对于说无自性的人来说，虽然不会有常的观点，但为什么不会有断的观点呢？对于那些先前承认事物的自性，后来又说它不存在的人来说，因为是否认了先前事物的自性，所以会导致断的观点。
English
If so, what would it transform into? Therefore, for things that lack inherent existence, there is no transformation into other states. If it is said that because the transformation itself is seen, therefore it has inherent existence, if it has inherent existence, how can it transform? If it exists without its inherent nature diminishing, just as it is now, how can it transform? Therefore, whether it has inherent existence or not, transformation is unreasonable, so transformation is impossible in every way. Therefore, one should know that all phenomena are without inherent existence. Thus, when the inherent nature of phenomena is definitely non-existent, how could a wise person conceive of phenomena as existing or not existing? If one conceives in this way, then it is certain that: grasping at 'existence' is grasping at permanence, and viewing 'non-existence' is falling into nihilism. Second, the advice not to dwell on extremes: Because clinging to the views of permanence and annihilation is also an obstacle that obstructs the path to higher realms and liberation, it causes great harm. Therefore, the wise should not dwell on existence and non-existence. Furthermore, why does clinging to things as existing or non-existing lead to views of permanence and annihilation? Whatever exists by its own nature, it is not non-existent, therefore it is permanent. Saying that something existed before but does not exist now, therefore it leads to nihilism. Whatever exists by its own nature, it is never non-existent, because inherent nature is irreversible. Therefore, if one accepts that things exist by their own nature, it will lead to the view of permanence. If one accepts the inherent nature of things in a previously existing state, and then says that it does not exist now, it will lead to the view of annihilation. According to the view of the Madhyamaka school, if things are acknowledged to be without inherent existence like illusions because they arise dependently and relationally, then it will not lead to views of permanence and annihilation, because there is no clinging to the inherent nature of things. If it is said that for those who speak of non-inherent existence, although there will be no view of permanence, why will there be no view of annihilation? For those who previously acknowledged the inherent nature of things and later say that it does not exist, because it is a denial of the previous inherent nature of things, it will lead to the view of annihilation.
Chinese
认为无自性者，若于任何时分，对事物之自性，丝毫也不承认，则以对何者加以诽谤，而成为断见者耶？为使颠倒者，遣除对事物之实执，如患翳眼者所见之毛发，说为无翳者一般，说事物皆无自性。即使如此，也不至于成为断见，因为没有任何应破之对境之故。如经中所说：世尊，若有人先以实执取著贪嗔痴等，其后却说贪嗔痴等，并非实有，则彼人将成为断见者。犹如是说。中观根本慧论中，名为观察自性之第十五品之释论终。 第十六品之论释。 第十六品，观察系缚与解脱，分四：破轮回与涅槃，破系缚与解脱，显示欲解脱者应断之境，显示轮回涅槃无有应舍应取。初者，分二：破轮回，破涅槃。初者又分二：初者，破有为轮回。此处说：事物之自性是有的，因为有轮回之故。若事物之自性是没有的，则谁从一趣转至另一趣而流转于轮回耶？轮回仅是假名而已。如是，如来虽安立轮回，然其中无有任何轮回者。如来虽开示涅槃，然其中亦无有任何涅槃者。如是，并非真实存在。若轮回是有的，则必是有为或有情于其中流转。若是有为流转，则：彼等若常则不流转，若无常亦不流转。若是有为流转，则何者流转耶？是常者或无常者流转耶？彼等有为若是常者，则不流转，因为常者是远离来去之作用的。因为唯有无常之瓶等，才被视为具有作用。若无常者，亦不流转，因为无常者是才生起便立即坏灭的，故不会漂泊至任何地方。
English
If one who speaks of no self-nature does not, at any time, acknowledge even a little of the self-nature of things, then by denigrating what will he become a nihilist? In order to reverse the clinging to reality of those who have become inverted, like one who is free from cataracts saying that things are without self-nature, like the hairs seen by one with cataracts. Even so, it does not follow that it becomes a nihilistic view, because there is no object to be refuted. As it is said in the sutra: "Bhagavan, whoever first takes attachment, hatred, and delusion as real by clinging to them, and later says that attachment, hatred, and delusion are not real, that person will become a nihilist." Like that which was said. This is the end of the commentary on the fifteenth chapter of the Root Wisdom of the Middle Way, called "Examination of Self-Nature." Explanation of the Sixteenth Chapter. The Sixteenth Chapter, examining bondage and liberation, has four parts: refuting samsara and nirvana, refuting bondage and liberation, showing what should be abandoned by those who desire liberation, and showing that samsara and nirvana have nothing to be abandoned or adopted. The first part has two: refuting samsara and refuting nirvana. The first also has two: the first is refuting conditioned samsara. Here it is said: The self-nature of things exists, because samsara exists. If the self-nature of things does not exist, then who goes from one realm to another and wanders in samsara? Samsara is just a name. As it is said: Although the Tathagata establishes samsara, there is no samsara there. Although the Tathagata shows nirvana, there is no nirvana there either. Thus, it is not truly existent. If samsara exists, then certainly a conditioned thing or a sentient being will change there. If conditioned things wander, then: If they are permanent, they do not wander; if they are impermanent, they do not wander either. If conditioned things wander, then what wanders? Does something permanent or impermanent wander? If those conditioned things are permanent, then they do not wander, because permanence is devoid of the activity of going and coming. Because only impermanent things like pots are perceived as having activity. If it is impermanent, it will not wander, because impermanence is destroyed as soon as it is born, so it will not wander anywhere.