Tibetan
་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རོར་ལྡན་པ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་དྲུག་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཉིས་པ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་། སྦྱང་གཞིའི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པ་དང་། སྦྱོང་བྱེད་རྫོགས་རིམ་བཏགས་པ་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ངེས་ཚིག་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། འཆི་བ་འོད་གསལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བར་དོའི་ལུས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་རྫོགས་རིམ་དངོས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ་ཕུང་པོ་འགག་པས་བསྡུས་པ་དང་། འཆི་བས་བསྡུས་པ་དང་། བར་དོས་བསྡུས་པའོ། །གསུམ་པ་ངེས་ཚིག་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བར་དོའི་ལུས་དེ་ནི། ཆེན་པོ་ལྔ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་སྐབས་ལྔའི་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཅིག་ཅར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་རིམ་པ་ནི། ཆུ་དྭངས་པ་ལས་ཉ་འཕར་བའམ། གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པ་ལྟར། འཆི་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་བཏགས་པ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་དང་། ངེས་ཚིག་དང་། དབྱེ་བ་དང་། གྲངས་དང་། གོ་རིམ་ངེས་པ་སྟེ་ལྔའོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ལས། རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་རྫོགས་རིམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ལུས་དབེན་ལ་སོགས་པ་ནི། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསླབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ནི། ཟླ་བ་གྲགས་པས། རྒྱུད་དོན་མ་ལུས་པ་སྡུད་པའི
Chinese
应当修学。如是所说：具有色声味，智者修习六个月。如是宣说了生起次第后，现在宣说第二圆满次第。其中又分：所净之圆满次第自性者，能净之圆满次第假名者二者。初者分：体性、分类、定义三种，初者是：具有死亡光明先导的中阴身之圆满次第的语词安立之理由的圆满次第真实。二者分类有三种，即：蕴灭所摄、死亡所摄、中阴所摄。三者定义是：为何称为圆满次第呢？因为中阴身，不是由五大聚合而生，而是仅仅由风心所成；不是由五个阶段次第而生，而是仅仅由一刹那所成；不是由支分和肢分部分而生，而是身体一下子圆满，故称为圆满。其次第是，如清水中鱼跃出，或如从睡眠中醒来一样，从死亡空性中刹那产生，因此称为圆满次第。第二能净之圆满次第假名者是：真如之等持无相。其中又有体性、定义、分类、数量、次第决定五者。圆满次第之等持的体性是：一切皆空光明中，仅仅由风心刹那所成的智慧身如彩虹般，不费力气，依靠先前抛射的力量而产生，成就自他二利圆满的无相等持。二者定义是：为何称为圆满次第呢？因为双运之智慧，如圆满次第般串习，并且修习圆满次第，故称为圆满次第。身远离等，是成就殊胜成就的共同不共之学处，故称为圆满次第。三者分类是，月称菩萨说：总摄一切续部要义的
English
One should train in this. As it is said: 'Endowed with form, sound, and taste, the wise meditate for six months.' Having thus explained the generation stage, now the second, the completion stage, will be explained. This also has two aspects: the completion stage that is the basis for purification, and the completion stage that is nominally the purifier. The first has three aspects: essence, divisions, and definition. The first is: the actual completion stage that possesses the reason for the application of the term 'completion stage' to the intermediate state body that is preceded by death and clear light. The second, divisions, are of three types: those included by the cessation of aggregates, those included by death, and those included by the intermediate state. The third, definition, is: why is it called the completion stage? Because the intermediate state body is not produced from the aggregation of the five great elements, but is made up of only wind and mind; it is not produced by a sequence of five stages, but is produced in a single instant; it is not produced by limbs and parts, but the body is completed all at once, therefore it is called completion. Its sequence is like a fish jumping out of clear water, or like waking up from sleep, it arises in an instant from the emptiness of death, therefore it is called the completion stage. The second, the completion stage that is nominally the purifier, is: the samadhi of suchness, without characteristics. This also has five aspects: essence, definition, divisions, number, and definite order. The essence of the samadhi of the completion stage is: in the clear light of all emptiness, the wisdom body made up of only wind and mind in an instant, like a rainbow, effortlessly, relying on the force of previous projection, is the signless samadhi that accomplishes the complete benefit of oneself and others. The second, definition, is: why is it called the completion stage? Because the wisdom of union is practiced like the completion stage, and the completion stage is cultivated, therefore it is called the completion stage. Solitude of the body and so on are uncommon disciplines for accomplishing supreme attainments, therefore it is called the completion stage. The third, divisions, is: Chandrakirti said: 'Gathering all the meanings of the tantras'
Tibetan
་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཅིག་དང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་ལྔར་མཛད། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། བསྐྱེད་རིམ་ལ་མདོར་བྱས་ལོགས་སུ་མ་མཛད་ཅིང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པར། ལམ་ལྔ་འབྱུང་བ་དང་གྲངས་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་རིམ་ལ་རིམ་པ་ལྔ་མཛད། ཨཪྻ་དེ་ཝས་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས། རྫོགས་རིམ་ལ་དྲུག་ཏུ་མཛད། རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཡབ་སྲས་རྣམས་དགོངས་པ་ནང་འགལ་བ་མེད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ན་ཨཪྻ་དེ་ཝ་ལྟར་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱའོ། ། བཞི་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་མངོན་གྱུར་མགོ་གནོན་པ་དང་། ས་བོན་དྲུངས་འབྱིན་པ་ལ་རིམ་པ་དྲུག་དགོས་ཏེ། དབེན་པ་གསུམ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་རྟོག་མགོ་གནོན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་གཙོར་བྱེད་པ་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡིན་པས་ས་བོན་དྲུངས་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྟེན་དང་། རྐྱེན་དང་། དངོས་གསུམ་སྟེ། ལུས་དབེན་ནི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དེས་སྦྱངས་པའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དབེན་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། རླུང་དབང་དུ་འདུས་པ་ལས་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དབེན་ནི་དངོས་ཡིན་ཏེ། བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་དེས་སྤང་བྱ་མགོ་མནན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ས་བོན་སྤོང་བ་ལ་ཕྱི་མ་གསུམ་བཞག་སྟེ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱིས་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་རྟོག་སྤོངས་ལ། འོད་གསལ་གྱིས་སེམས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་འཛིན་རྟོག་གི་ས་བོན་སྤོང་ཞིང་། ཟུང་འཇུག་གིས་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པས། བདེན་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཞེན་པའི་ས་བོན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲུག་དུ་གྲངས་ངེས་སོ། །ལྔ་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི། སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བས། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལུས་དབེན་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། ངག་དབེན་གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་པི་ཝང་གི་ཁོག་པ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ལས་སྐད་སྙན་པ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ངག་རྣམ་པར་དབེན་པས་སེམས་ཀྱི་ཞོན་པ་རླུང་དབང་དུ་འདུས་པ་ལས་རླུང་ལ་ཞོན་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ། ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱུང་སྟེ། དཔེ
Chinese
依靠于此，将生起次第分为一种，圆满次第分为四种，合为五种。圣者龙树（Nāgārjuna）认为，生起次第已包含在内，没有单独设立，为了与波罗蜜多乘中出现五道在数量上一致，将圆满次第分为五种。阿雅提婆（Āryadeva）根据修行的次第，将圆满次第分为六种。除了详略的差别外，父子师徒们的观点并没有内在的矛盾，修行时应像阿雅提婆那样分为六种。第四，数量的确定是：断除应断的烦恼和显现的分别念，压制和根除种子需要六个次第。三种寂静处是心专注一境的止观之道，因此是压制应断的烦恼和分别念；剩余三种是以智慧为主的胜观之道，因此是根除种子。第一种又分为止观的所依、助缘和本体三种。身体寂静处是所依，因为依靠它所调伏的身体才能修习止观。语言寂静处是助缘，因为从调伏气息中产生无分别的止观。心寂静处是本体，因为乐空智慧是心专注一境的自性。第三种虽然压制了应断之物，但为了断除种子，设立了后面的三种：幻身证悟境为空性，因此断除所取分别；光明证悟心为空性，因此断除能取分别的种子；双运证悟二谛无别，因此断除执着二谛为异体的种子。因此，数量确定为六。第五，次第的确定是：因为前前依靠于前前，后后才产生，所以是因果的次第。比如，依靠身体寂静处的身金刚三摩地，才能产生语言寂静处的语金刚三摩地，否则不可能。比如，琵琶的琴身调校得好才能发出美妙的声音，否则不可能。因为语言完全寂静，心的坐骑气息被调伏，所以气息的坐骑心完全寂静，产生意金刚三摩地。比如
English
Relying on this, the generation stage is divided into one, and the completion stage is divided into four, making five in total. The noble Nāgārjuna considered that the generation stage was already included and did not establish it separately. In order to match the number of the five paths that appear in the Perfection Vehicle, he divided the completion stage into five stages. Āryadeva, according to the order of practice, divided the completion stage into six. Apart from the difference in detail, the views of the father and son masters do not have internal contradictions, and when practicing, one should divide it into six like Āryadeva. Fourth, the determination of the number is: to abandon the afflictions to be abandoned and the manifest conceptualizations, and to suppress and eradicate the seeds, six stages are required. The three solitudes are the path of calm abiding, where the mind is focused on one point, so it suppresses the afflictions and conceptualizations to be abandoned; the remaining three are the path of insight, which is dominated by wisdom, so it eradicates the seeds. The first is further divided into three: the basis, condition, and substance of calm abiding. Body solitude is the basis, because one relies on the body that has been tamed to practice calm abiding. Speech solitude is the condition, because non-conceptual calm abiding arises from the taming of the breath. Mind solitude is the substance, because the bliss-emptiness wisdom is the nature of the mind focused on one point. Although the third suppresses what is to be abandoned, the latter three are established in order to abandon the seeds: the illusory body realizes the emptiness of objects, thus abandoning the apprehended conceptualization; the clear light realizes the emptiness of the mind, thus abandoning the seeds of the apprehending conceptualization; the union realizes the inseparability of the two truths, thus abandoning the seeds of clinging to the two truths as different. Therefore, the number is determined to be six. Fifth, the determination of the order is: because the former relies on the former, the latter arises, so it is the order of cause and effect. For example, relying on the body vajra samadhi of body solitude, the speech vajra samadhi of speech solitude arises, otherwise it is impossible. For example, just as a lute's body is well-tuned, it produces a beautiful sound, otherwise it is impossible. Because speech is completely solitary, the breath, which is the mount of the mind, is tamed, so the mind, which is the mount of the breath, is completely solitary, and the mind vajra samadhi arises. For example,