Tibetan
ས་བྱ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་མཐར་ཐུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དེ་ལ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོ་ལ། རྒྱ་བོད་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་བ་གསུམ་ཉེ་བར་ནུབ་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་མྱོང་རིག་གསལ་ཙམ་མ་འགག་པ་དེ་ཉིད། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞེད་དོ། ། ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ནུབ་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་འདི་ནི། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པའི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་ལ། །དོན་ཀུན་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་ཡང་། །ཞེས་དང་། མི་ཞིག་མིག་ནི་བཙུམ་པ་ལྟར། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་དེ་འདྲ། །དེ་ཉིད་མིག་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་དེ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་ཤཱན་ཏི་པས་བརྟག་གཉིས་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བར། ཇི་སྲིད་གང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་དང་ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། བརྗོད་པ་དང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ནི། སྔོན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་སྟེ། གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། འཇིག་རྟེ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཙོ་བོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ནི། ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གཏན་མི་ཤེས་ཏེ། ཤེས་པ་དང ཤེས་བྱ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས། ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དབུ་མ་འཇུག་པར། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བསལ་བ་ནི། །བདེ་བླག་རྙེད་ཅིང་སངས་རྒྱས
Chinese
地鸡（藏历）年。一切法，应当了知一切皆空，如无云晴空般之究竟。所断之相违品，即是对如幻之身，执为实有与相之分别念。证得菩提之次第的体性，于本体与分类二者之证得菩提的本体上，许多藏汉上师认为，三显现趋于寂灭之无二智慧，觉受明分不灭，即是一切皆空光明之证得菩提次第。认为境之显现寂灭之无二智慧是究竟证悟之智慧者，此非圣父子之宗规，乃是唯识宗之遍计所执，如《摄大乘论》云：“无分别智行境时，以无一切境显现故。”又如：“如人闭眼时，等持之识亦如是，如彼张眼时，后得之识亦如是。”如是宣说。 导师寂天于《集学论》之难解疏《摩尼宝鬘》中云：“乃至任何显现之相存在，彼时皆非得见胜义谛，如患翳者见毛发及蝇等，是未见毛发等之空性。若彼缘一切法，断除一切名与因，安住于无言说与显现之三摩地，以昔日串习之习气力，任运自成且无勤作，一切戏论之相寂灭，而见无分别且无显现之一切法为空性，唯一无垢无边如虚空，超世间之智慧，即是胜义菩提心之主要的般若波罗蜜多，乃是生起断除一切障碍之道。”如是宣说之故。因此，圣父子是不知境之显现灭除之识的，以识与所识互相观待，故认为识为境显现所周遍。如是亦于《入中论》中云：“若无所知则除识，易得佛陀。
English
Earth-Hen (Tibetan year). All dharmas should be understood as ultimately empty, like a cloudless, clear sky. The opposing factor to be abandoned is the conceptual thought that grasps the illusory body as real and substantial. Regarding the nature of the stages of attaining enlightenment, many Tibetan and Chinese lamas consider the essence of attaining enlightenment in terms of its nature and divisions to be the non-dual wisdom in which the three appearances subside, and the clear awareness of experience does not cease. This is the stage of attaining enlightenment in which all is empty and luminous. To consider the non-dual wisdom in which the appearance of objects subsides as the ultimate wisdom of realization is not the system of the noble father and sons, but rather the assertion of the Mind-Only school's imaginary nature. As it is said in the Compendium of Vehicles: "Because there is no appearance of any object when the non-conceptual wisdom is acting." And: "Like a person closing his eyes, so is the consciousness in equipoise. Like that person opening his eyes, so is the consciousness attained afterwards." So it is said. The teacher Shantideva, in his commentary on the difficult points of the Compendium of Trainings, the Garland of Pearls, says: "As long as any appearance of an object exists, the truth of ultimate reality is not seen, just as a person with cataracts sees hairs and flies, but does not see the emptiness of hairs and flies. If one focuses on all dharmas, abandoning all names and reasons, and dwells in a samadhi without speech or appearance, then by the power of the habitual tendencies of previous practice, it is spontaneously accomplished and without effort. All signs of elaboration subside, and one sees all dharmas as empty, without conceptualization and without appearance, uniquely stainless, infinite, and like the sky. This transcendent wisdom, the main Prajnaparamita of the ultimate Bodhicitta, is the path that arises as the antidote to all obscurations." Therefore, the noble father and sons do not know the consciousness in which the appearance of objects is eliminated, because consciousness and objects of consciousness are mutually dependent, and they consider consciousness to be pervaded by the appearance of objects. As it is also said in the Madhyamakavatara: "If there is no object of knowledge, then the elimination of consciousness is easily attained, and one becomes a Buddha."
Tibetan
་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་དང་། ཡུལ་མེད་ན་ཡང་སེམས་ཡོད་མ་འཛིན་ཅིག །སེམས་ཡོད་ན་ཡང་ཡུལ་མེད་མ་འཛིན་ཅིག །དེ་དག་ཤེས་རབ་ཚུལ་མདོར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཚུངས་པར་སྤངས་ཤིང་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་གསུངས། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་ཤེས་པའ་ིཡུལ་དུ་བྱེད་པར་ཡང་མི་བཞེད་དེ། ཚིགས་གསལ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ནི། འོད་གསལ་གྱི་ངོ་བོ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞེད་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བཞེད་དེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ལས། གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་བྲལ། །བསོད་ནམས་གཟུགས་མིན་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །བསོད་ནམས་སྡིག་པའི་བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། འོད་གསལ་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་པ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། སྒྲོན་གསལ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །ཞེས་དང་། ཚིག་གསལ་ལས། ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ཚེ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ། །དེ་ཚེ་དེ་རྣམས་རྟེན་ལས་དེ་ཡིས་དེ་སྤོངས་ཤེས་པར་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོད་གསལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཤད་པ་དང་། ལུགས་བཟློག་གི་སྣང་བ་གསུམ་འོད་གསལ་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ད
Chinese
中说：“诸佛如是说。”又说：“无境亦莫执有心，有心亦莫执无境，如是智慧之理要，佛说平等舍弃于现法。”故如是说。也不许其作为胜义智慧之境，如《明句论》中说：“识是缘相的，涅槃则丝毫相亦无有。是故，涅槃暂非识所缘。”如是说。如《入行论》中也说：“胜义非是心识境，识乃世俗故安立。”故如是说。因此，圣父子认为，光明的自性是圣者的等持智慧，而智慧也如水入水一般，瑜伽士的心融入无生无戏论的如是性中，此乃胜义谛。如《现观庄严论》中说：“何者离有无，一切名言戏，非福非罪色，非福罪自性，是即最殊胜，诸佛说空性。”又如《集学论》中，在宣说光明之异名时说：“如是性，无谬如是性，真实边际，法身。”《明灯论》中也说：“无分别即是智慧。何者是耶？即是不可言说的胜义谛。”《明句论》中说：“智慧必须缘空性，而且也是无生之自性。因此，以如何非有的自性，执持涅槃非实有，亦非非实有，因为智慧是超越一切戏论之自性。”《入中论》中也说：“何时无生即彼性，尔时智亦离生灭，是时彼等依彼性，彼以此舍说为知。”故如是说。如果光明是如是性，那么世俗谛和因果之说，以及三种逆转显现从光明中产生之说，
English
It says, "Thus spoke the Buddhas." And, "Even without an object, do not grasp at having a mind. Even with a mind, do not grasp at having no object. These are the essential points of wisdom, taught by the Buddhas to be equally abandoned in the Abhidharma." Therefore, it is said. It is also not accepted as an object of ultimate wisdom. As it says in the Prasannapadā, "Consciousness is that which focuses on characteristics. But in nirvāṇa, there is not even a little bit of characteristic. Therefore, it is not something that consciousness focuses on for the time being." Thus it is said. As it also says in the Bodhicaryāvatāra, "The ultimate is not the object of the mind. The mind is considered to be conventional." Therefore, it is said. Therefore, the noble father and sons consider the essence of clear light to be the wisdom of the noble equipoise. And that wisdom, like water poured into water, is the absorption of the yogi's mind into the unborn, free from elaboration, suchness, which is considered the ultimate truth. As it says in the Abhisamayālaṃkāra, "That which is free from the terms of existence and non-existence, is not the form of merit or the form of sin, is not the nature of merit or sin, is the most supreme, and is said by the Buddhas to be emptiness." And as it also says in the Śikṣāsamuccaya, when explaining the synonyms of clear light, "Suchness, non-erroneous suchness, the ultimate limit, the dharmakāya." And as it also says in the Lamp Illuminating the Teachings, "That which is without conceptualization is wisdom. What is that? It is the inexpressible ultimate truth." And as it says in the Prasannapadā, "Wisdom must focus on emptiness, and it is also the nature of unbornness. Therefore, with the nature of how it is not, it holds that nirvāṇa is neither existent nor non-existent, because wisdom is the nature that transcends all elaborations." And as it also says in the Madhyamakāvatāra, "When unbornness is that very nature, and at that time the mind is also free from birth and cessation, at that time it is said that these depend on that nature, and that it is known to abandon it with this." Therefore, it is said. If clear light is suchness, then the explanation of conventional truth and cause and effect, and the explanation that the three reversed appearances arise from clear light,