Tibetan
་དེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རྟ་ཞོན་པའི་སྲབ་ནས་བཟུང་ན། སྐྱེས་བུ་བཟུང་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་རླུང་མགྲིན་པའི་སྟོང་བཟུང་ཟེར་ཏེ། དེ་གེགས་ཆེ་བས་འཇམ་རླུང་ནར་མ་རྔུབས་ལ་མཆིལ་མ་དང་བསྒྲགས་ལ་ལྟེ་འོག་ཏུ་བསྐྱུར་གསུང་། འོད་གསལ་ལྷ་སྐུ་ཅེས་པ། འོད་གསལ་ཞེས་པ། སྒོ་ལྔ་ཡུལ་ (༣༩༥)གྱིས་གསལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན། འདིར་སེམས་རང་འོད་གསལ་ལ་གསལ་བ་ལ་བྱ། སྤྱིར་མཉམ་བཞག་གི་ཐོ་རྗེས་ལ་རྒྱུག །ཉིན་མོའི་ཐོ་མཚན་མོ། དེ་བར་དོ་ལ་རྒྱུག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ད་ལྟ་འོད་གསལ་དེ་གོམས་པས་འཆི་ཁར་མི་གཡོ་བའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་འདུས་ཏེ། རྡུ་ཏིར་ཆུད་པས། བར་དོ་དང་པོར་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་སྟེ། དེ་མའི་འོད་གསལ་ལོ། །ད་ལྟ་རང་ངོ་ཤེས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་ལོ། །དེ་གཉིས་ཆུ་དང་འོ་བོང་མ་འཕྲད་པ་བཞིན་དུ་འཕྲད་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པ་བཞིན་དུ་ངོ་ཤེས། ཆུ་དང་འོ་མ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའང་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན། གནས་ནུས་དགོས། གནས་ཡུན་ལ་རྫོགས་འགའ་ཞིག་ལས། (༣༩༦)སེ་གོལ་བཅུ་ནི་རྟོག་ཡུན་བར། །གནས་ན་སྲིད་པ་ཟད་པར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་བཤད་ནའང་། རིན་པོ་ཆེ་པ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ནས་འགག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་དགོས་གསུང་། སྤྱིར་ཡང་འོད་གསལ་ལ་གཉིས་ཡིན། །གཉིད་སྲབ་པ་དང་འཐུག་པའོ། །འཐུག་པའི་ནི་འོད་གསལ་ལ་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་གཉིད་དུ་སོང་བ་དང་། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་སྙིང་གར་གནས་ཤིང་། རྣམ་རྟོག་གི་འགྲོ་འོང་ཆད་པའི་དུས་འབྱུང་། དེ་དུས་སུ་གཉིད་མ་བསྒྲིབས་པར་ཡུལ་མེད་དུ་རང་ངོ་ཤེས་ན། འཐུག་པོའི་འོད་གསལ་ཡིན། སྲབ་མོ་ཡིས་ནི། ཨཱརྱ་དེ་བའི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། ས་འཐུག་གྱུར་པས་འགྲོ་བ་རང་ཉིད་འགྲོ། །རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་པས། རླུང་སེམས་སྙིང་གར་གནས་མ་ནུས་པོར་རོ་རྐྱང་གཉིས་ནས་ཞུགས་ཏེ། རྣམ་ (༣༩༧)ཤེས་མགྲིན་པར་གནས་དེ་དུས་སུ་རྨི་ལམ་བུན་ལོ་འབྱུང་། དེར་རྨི་ལམ་གཉིད་དེས་མ་བསྒྲིབས་པར་ཡུལ་མེད་དུ་རང་ངོ་ཤེས་ན་སྲབ་མོའོ། །ཁ་ཅིག་འོད་གསལ་གཅིག་ལས་སྲབ་འཐུག་མི་འཐད་དེ། ན་རོ་ཆོས་དྲུག་ལས། གཉིད་སྲབ་འཐུག་གི་འོད་གསལ་འཛིན་ལུགས་བཤད་དོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་གཉིད་འཐུག་པོ་དེ་རྟོག་པ་སྲབ་པའི་དེ་
Chinese
那。例如，就像抓住骑马人的缰绳，就不需要抓住骑马人一样。有些人说，抓住喉咙的空虚，那障碍很大，所以要吸入柔和的长气，吐出痰和浊气到肚脐下方。所谓光明本尊，光明，不是像五根门（395）所照亮的那样。这里是指心自身的光明而明亮。一般来说，在等持的余势中运行。白天的余势在夜晚。那在中有中运行是法性。现在因为习惯了那个光明，所以在临死时，不会动摇的两个轮子聚集，进入命脉中。在第一个中阴时，以能取所取而空性的法性，像虚空一样，对一切有情都会显现，那是母光明。现在认识自性并且习惯了，这就是光明。那二者像水和牛奶没有混合一样，在混合之前，像遇到熟悉的人一样认识。水和牛奶融为一体，就会获得自利法身稳固。仅仅认识是不够的，需要安住的能力。关于安住的时间，在一些圆满次第中说：（396）“十个细微念头是分别念的时间，安住就能耗尽有”。虽然这样说，但仁波切说，必须从无生之中，升起无灭的受用圆满报身清净的幻身。一般来说，光明也有两种，睡眠浅和睡眠深。深沉的，是在光明中，以显现、增长、获得三种来连接而入睡，气息进入中脉，明识安住在心间，断绝了分别念的来往的时候出现。那个时候，如果没有被睡眠遮蔽，在无有对境中认识自性，就是深沉的光明。浅的，如阿arya提婆的《行集论》中说：“地变厚重，行者自身行，以风之力，将生起梦境。”因此，气息心识没有能力安住在心间，从左右二脉进入，明（397）识安住在喉咙，那个时候会出现梦境。在那里，如果没有被梦境睡眠遮蔽，在无有对境中认识自性，就是浅的光明。有些人认为光明只有一种，不应有浅深之分。但在那若六法中，讲述了执持睡眠浅深光明的道理。还有些人认为深沉的睡眠是分别念浅薄的那个
English
That. For example, just like holding the reins of a horse rider, there is no need to hold the horse rider. Some say, grasping the emptiness of the throat, that obstacle is great, so inhale a gentle long breath and exhale phlegm and turbidity below the navel. The so-called clear light deity, clear light, is not like that illuminated by the five sense doors (395). Here, it refers to the mind's own clear light being bright. Generally, it runs in the aftermath of meditative equipoise. The aftermath of the day is at night. That running in the bardo is the nature of reality. Now, because of being accustomed to that clear light, at the time of death, the two unwavering wheels gather and enter the central channel. In the first bardo, the nature of reality, empty of grasping and being grasped, like space, will appear to all sentient beings, that is the mother clear light. Now, recognizing one's own nature and being accustomed to it, this is the clear light. Those two, like water and milk not mixing, before mixing, recognize it like meeting a familiar person. When water and milk merge into one, one will attain the stability of the self-benefiting dharmakaya. Merely recognizing is not enough, one needs the ability to abide. Regarding the duration of abiding, some in the completion stage say: (396) "Ten subtle thoughts are the time of conceptualization, abiding will exhaust existence." Although it is said like this, Rinpoche says that one must arise from the unborn state into the unobstructed enjoyment complete sambhogakaya pure illusory body. Generally, there are also two types of clear light, light sleep and deep sleep. The deep one is when, in clear light, one connects with the three of appearance, increase, and attainment and falls asleep, the breath enters the central channel, the consciousness abides in the heart, and the time when the coming and going of conceptual thoughts ceases occurs. At that time, if one is not obscured by sleep and recognizes one's own nature in the absence of an object, it is the deep clear light. The shallow one is as Arya Deva's Compendium of Conduct says: "When the earth becomes heavy, the traveler himself travels, by the power of wind, dreams will arise." Therefore, the breath and mind are unable to abide in the heart, and enter from the two channels, left and right, the con-(397)sciousness abides in the throat, at that time dreams will arise. There, if one is not obscured by dream sleep and recognizes one's own nature in the absence of an object, it is the shallow clear light. Some think that there is only one clear light, and there should not be shallow and deep divisions. But in the Six Dharmas of Naropa, the way to hold the clear light of light and deep sleep is explained. Still others think that deep sleep is that of shallow conceptualization.
Tibetan
ཉམས་ཀྱི་འོད་གསལ་དུ་འདོད་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ངེས་པ་མེད། གཉིད་སྲབ་མོའི་དུས་སུ་ཡང་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་དམ། འཛིན་མེད་ཙམ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མེད་དུ་རང་ངོ་ཤེས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་གསུང་། རྟོག་མེད་འཛིན་མེད་ཙམ་དེ་འདྲ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ཀ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཟེར། འགའ་ཞིག་མ་རིག་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དང་རྒྱུད་སྡེ་འཛིན་པ་ཕལ་གྱིས་ཀྱང་ཁྱད་མི་ཕྱེད་ (༣༩༨)འདུག །རིན་པོ་ཆེ་པ་ཕྱེད་འབྱེད། ཡུལ་མེད་དུ་ངོ་མ་ཤེས་པ་མ་རིག་པ། ཡུལ་ངོ་ཤེས་པ་གཏི་མུག་ཡིན་གསུང་། བླ་མའི་གསུང་གིས་ཀྱང་། དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་ནའང་། སྤྱི་བོ་ཧཾ་རྡུ་ཏི་འཇུག་དུས་དཀར་ལམ་འཆར། དེས་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་འགག །དེ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་ཏིང་ནག་ཐིབས་འབྱུང་། དེར་གཏི་མུག་འགག །དེ་གསུམ་དག་པའི་རྗེས་སུ་ཨ་ཧཾ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་མའི་འོད་གསལ་འཆར་ཏེ། དེ་ཀ་རང་ངོ་མ་ཤེས་ཙམ་ན་མ་རིག་པའི་ངོ་བོར་གནས། དེ་ལ་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་བྱུང་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཡོད་མེད་ན་དེ་གཉིས་འགགས་རྟིང་ཆོས་ཉིད་མའི་འོད་གསལ་ན་ཀུན་ལ་འཆར། དེ་ནས་འཁོར་བ་རྒྱུན་ཆད་དགོས་གསུང་། ཟུང་འཇུག་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུམ་དུ་ཡོད་ (༣༩༩)པས་དེ་རྣམས་མ་འདྲེས་པ་བྱེད་དགོས། གཞིའི་སྐུ་གསུམ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་སྤྲུལ་སྐུ། རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ཆ་དེ་ཆོས་སྐུ། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་གསུམ་སེམས་ཅན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་གསུང་། ལམ་ནི་གཞི་སྟེ་རང་ངོ་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ལམ་དུས་ཀྱི་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་དང་བཅས་པ་རང་དག་སྟེ་འཁྲུལ་པས་དབྱེས་མི་ཚུད་ཅིང་བརྟན་པ་ཐོབ་པའོ་གསུང་། གཞི་སྐད་ལམ་ལ་ཅེས་པས་དིང་སང་འགའ་ཞིག་སྟོང་པ་ཁོ་ཡིན་གྱིས་སྒོམ་མེད་དོ་ཞེས་ལམ་གྱི་རྩོལ་བ་དོར་ནས་ཐབས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་རྣམས་ནི་ལྷག་གཅོད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སྐབས་ལེགས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འགོག་པ། ཉེས་ན་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་མིན་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་བཤད་དོ། །འགའ་ཞིག་དྲན་ (༤༠༠)པས་འཛིན་པ་དང་སྒོམ་ཅི་དགོས། སྒོམ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པས་བསྒོམ་ན་གོལ་ཅེས་ཟེར། དེ་མ་གོ་བ་ཡིན། མཻ་ཏྲི་པའི་སློབ་མ་སི་རི་སིངྷ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོ་ལྔ་བཅུ་
Chinese
想要体验光明，但那并不确定。在浅睡眠时，意识也是无分别的吗？上师说，在无所执着的状态下，于无境中认识自性，那就是证悟。像那样无分别、无执着的状态，五根识也有。不认识那个，就叫做无明。有些人认为无明和愚痴没有区别，许多持律藏者和持续部者也分不清（398）。仁波切则区分开来，于无境中不认识自性是无明，认识境是愚痴。上师的开示也说，即使二者没有区别，当“吽”（ཧཾ，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：haṃ，字面意思：吽）字从梵穴进入时，会显现白色的道路，由此平息由嗔恨产生的分别念。二者聚集于心间，会产生浓厚的黑色，在那里愚痴止息。在那三者清净之后，由“阿吽”（ཨ་ཧཾ，梵文天城体：अहं，梵文罗马拟音：ahaṃ，字面意思：阿吽）聚集而产生的、空离能取所取的觉性，会显现法性母的光明，仅仅是不认识那个自性时，就安住于无明的体性中。在那里产生心所分别念，从而流转于轮回，因此，当你的有无二者止息时，一切都会在法性母的光明中显现，之后轮回就必须断绝。在“双运”的章节中，基、道、果一切都存在于三身中（399），因此必须使它们不混淆。基的三身是：从觉性的自性显现光明的分位来说是化身，自性空性的分位是法身，二者无别是报身的自性。这三者遍布于有情众生。道是基，即通过认识自性来区分。果是道时期的连同那些突发的垢染都自净，不被错乱所混淆，并且获得稳固。有些人说“基即是道”，现在有些人认为仅仅是空性，因此没有修持，舍弃了道的努力，从而杀害了殊胜的方便，这就像修持断灭的空性一样，情况好时会成为声闻的灭尽定，情况不好时会成为十二处，如果还不是那样，就会堕入三恶道。有些人说（400）有了忆念，还需要执着和修持什么？因为没有修持的，所以修持就错了。这是不理解。弥勒巴的弟子名叫斯里辛哈，有男女瑜伽士五十人。
English
There is a desire for the luminosity of experience, but that is not certain. Is consciousness also non-conceptual during light sleep? The master said that recognizing one's own nature in the absence of objects, in a state of non-attachment, is realization. Such a state of non-conceptualization and non-attachment exists in the five sense consciousnesses. Not recognizing that is called ignorance. Some consider ignorance and delusion to be indistinguishable, and many holders of the Vinaya and Tantras also do not differentiate them (398). The Rinpoche distinguishes them: not recognizing one's own nature in the absence of objects is ignorance, recognizing objects is delusion. The master's teachings also say that even if the two are indistinguishable, when the syllable "Hum" (ཧཾ，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：haṃ，literal meaning: Hum) enters the crown chakra, a white path appears, thereby pacifying the conceptual thoughts arising from hatred. When the two gather in the heart, a thick blackness arises, and there delusion ceases. After those three are purified, the luminosity of the Dharmata Mother, empty of grasping and being grasped, arises from the gathering of "Ah Hum" (ཨ་ཧཾ，梵文天城体：अहं，梵文罗马拟音：ahaṃ，literal meaning: Ah Hum). Merely not recognizing that own nature, it abides in the nature of ignorance. There, mental conceptual thoughts arise, and thus one wanders in samsara. Therefore, when your existence and non-existence cease, everything appears in the luminosity of the Dharmata Mother. After that, samsara must be cut off. In the section on "Union," the basis, path, and result all exist in the three kayas (399), so they must not be confused. The three kayas of the basis are: from the aspect of the nature of consciousness appearing clearly, it is the Nirmanakaya; the aspect of the nature of emptiness is the Dharmakaya; the inseparability of the two is the nature of the Sambhogakaya. These three pervade sentient beings. The path is the basis, distinguished by recognizing one's own nature. The result is that the adventitious stains of the path period are self-purified, not confused by delusion, and stability is attained. Some say, "The basis is the path." Nowadays, some think that it is only emptiness, so there is no need for practice, abandoning the effort of the path, thereby killing the excellent means. This is like practicing the emptiness of annihilationism. If the situation is good, it will become the cessation of the Shravakas; if the situation is bad, it will become the twelve sources; if it is not even that, it is said that one will fall into the three lower realms. Some say (400), with mindfulness, what need is there for grasping and practice? Because there is nothing to practice, practicing is wrong. This is a misunderstanding. Maitripa's disciple, named Siri Singha, had fifty male and female yogis.