Tibetan
ས་བཅས་ཏེ་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་ནས་བཞག་པས་སེམས་ཀྱིས་བུམ་པ་བཟུང་འདུག་གམ། བུམ་པས་ཚུར་འཆང་འདུག་གམ། ཐ་དད་དུ་འདུག་གམ། སེམས་རང་བུམ་པ། རང་སེམས་སུ་ཤར་བ་འདུག་བལྟ། བལྟས་པས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་དེ། ཐིག་ལེ་ལས། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སོགས་བརྗོད་ནས། སེམས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འགག་པ་མེད་པའི་རང་འོད་སྣང་བའི་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྣང་བ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དེ་སེམས་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་གྱི་སེམས་ཙམ་ཡིན། འདིར་སྣང་བ་ (༣༦༤)རང་གི་སེམས་དེ་ཡང་། ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པས་སོ། །བཀའ་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་སྣང་བ་སེམས། སེམས་སྤྲོས་བྲལ། སྤྲོས་བྲལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་རིམ་པ་གསུམ་བསྐོར་བའི་དང་པོ་རྟག་ཆད་དང་འབྲེལ་ཅེས་སྒྲོ་འདོགས་ནས་ཐ་མ་རྣམ་པར་ངེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །བྱིས་པ་ངན་པ་རྟོག་གེ་པ། །རོ་དང་འདྲ་བས་མ་རྟོགས་སོ། །ཅེས་དང་། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་ནས་སུ། །ཕྱིའི་དོན་ལ་མི་བརྟག་གོ །ཡང་དག་དོན་ལ་གནས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞེས་ (༣༦༥)གསུངས་སོ། །སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅེས་པ་རིན་པོ་ཆེ་པ་སྣང་བ་རང་སེམས་འདི་ལ་བཞི་ཙམ་ཡིན། གོ་བ། ཉམས་མྱོང་། རྟོགས་པ། མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་བ་འདི་རང་སེམས་ཡིན་སྙམ་དུ་བློ་ཡུལ་དུ་གོ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྣང་བ་རང་གི་སེམས་དང་ཐ་དད་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཡུལ་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་སྣང་བ་འདི་རང་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་ནས་ཡུལ་མེད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། སྣང་བ་སྟོང་པར། སྟོང་པ་སྣང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་འབྱུང་གསུང་། གཞན་ཡང་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལ། བུ་ཆེན་འགའ་ཡིས་སྣང་བ་སེམས་དང་། ཆོས་ཉིད་གསུམ་འགྲེ་བ་གསུང་བ་ཇི་ལྟར་འགྲེ་ལགས་ཞུས་པས། གཟིམས་མལ་གྱི་མདུན་ན་ཀ་བ་གཅིག་འདུག་པ་ལ་ཕྱག་ཕར་ཐལ་ཚུར་ཐལ་མཛད་ཅིང་འདི་ (༣༦༦)གཉིས་འགྲེ་བ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །ཟུར་ཆུང་ཤེས་རབ་གྲགས་བྲག་རྒྱ་བོ་ཅན་ན་བཞུགས་དུས། སྟོན་པ་གཅིག་གིས་སུན་དབྱུང་དགོས་སྙམ་ནས་ཆོས་གཏམ་བྱས་པས། སྟོན་པ་དེས་ཀ་བ་ཆོས་ཅན་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བཏང་བས། ཁྱོད་ལ་ཀ་བ་ཆོས་ཅན་དུ་གདའ་སྟེ། ཁོ་བོ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་གདའ་གསུངས་ནས་ཕྱག་ཕར་ཐལ་ཚུར་ཐལ་མཛད། ཡང་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན་བྱས་པས། ཁྱོད་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཏེ་ཁོ་བོ་ལ་འདུས་སུ་གདའ་གསུངས་ནས། ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྣང་སེམས་སུ་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་པར་གསལ་བ་ཡིན་གསུང་། འགའ་ཞིག་སྣང་བ་རང་རང་སེམས་ཡིན་བྱས་པས། རང་གི་སྣང་བ་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་སྣང་བར་དབྱེར་མེད་པར་དགོས་པ་ལྟར་འདོད་དེ། དེའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ཡང་། སྣང་བ་རང་སེམས་མ་ཡིན་པར་མི་ (༣༦༧)འགྱུར་རམ་གསུང་། འགའ་ཞིག་སྣང་བ་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པ་འགའ་ཟེར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མ་ངེས། ལ་ལ་ཉམས་སྣང་། ལ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་འཆར་བས་དེ་དགག་མི་དགོས། དེ་བས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཡང་མི་འགག་སྟེ། མདངས་འགག་མེད། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་བ་ལ། ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེའོ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟེར། །དེ་བས་སྣང་བ་གང་གིས་དང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ཀྱང་མི་འགག་གསུང་། འོ་ན་རྒྱུད་འགྲེལ་ལས། ཏ་ལ་མོ་དང་སྡིག་སྲིན་གྱི་དཔེས་དགག་པར་བཤད་དོ་ཟེར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་བ་ལ་ཞེན་ཆེས་པ་དགག་པ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱིས། དོན་ལ་མི་འགག་གསུང་། ད་ལྟ་སྣང་བ་རང་སེམས་ཀྱི་རབ་ལ་རྟོག་པ་འབྲིང་ལ་ཉམས་མྱོང་། ཐ་མ་ལ་ཡིན་ངེས་སྙམ་པའི་གོ་ཡུལ་བརྟན་པོར་འབྱུང་དགོས། (༣༦༨)དེ་མ་བྱུང་བར་ངོ་སྤྲད་ན་ཆུ་མ་ཆོད་པའི་རྫང་ངམ། འབེན་མ་མཐོང་བའི་མདའ་རྡེག་དང་འདྲ་གསུང་། དེ་ཡང་སྐབས་སུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་གཏད་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ། གཙོ་ཆེར་རྟེན་མེད་ལ་བསླབ་གསུང་། འདིར་རྟེན་མེད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་རྟེན་ལ་དམིགས་པ་འཆའ་བ་གཅིག་ཡིན་སྙམ་ན། སྔར་གྱི་དེ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ལོགས་ན་མོ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདིར་སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་བཞག་པས། རྟེན་ཉིད་རྟེན་མེད་དུ་འཆར་བའམ། རྟེན་མེད་རྟེན་དུ་འཆར་བ་བྱ་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་རྣམས་ནི་སྔོན་འགྲོའོ། །དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་འཇོག་པ་རྣམས་སྔར་བཞིན་ལ། རྗེན་ལྷང་གིས་འཆར་ཞེས་པ། དེ་ཉིད་ལ་བལྟས་ཏེ་དངོས་པོ་དངོས་མེད། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གང་ན་འདུག་བལྟ། དེ་ཡང་ལུས་སེམས་གཅིག་པའི་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནང་ལུས་ལ་ཡོད་ཡོད་ (༣༦༩)པོར་བྱེད་པས། དེ་ལ་འཇུག་གམ་བལྟ།
Chinese
安住之后，不作意而住，心抓住了瓶子吗？瓶子反过来抓住了心吗？还是各自独立存在？心即是瓶子本身？看看是否显现为自心。观看后，发现无法区分。如《明点论》中说：“心性俱生”等，心性即是法身，是无有止息的自光显现的法身。如此，将显现视为心，难道不会变成唯心吗？不会的。认为心只是识，这是宗派承认的唯心。此处显现（364）即是自己的心，也因为了知其无有可执之处。在最后的教言，即究竟义决定的经部中，将显现定为心，心为离戏，离戏为双运。其原因在于，佛陀转了三次法轮，最初的法轮与常断有关联，因此加以诽谤，而最后转了究竟决定的法轮，因此宣说了双运。如《楞伽经》中说：“无有阿赖耶，亦无有识，无有自性亦无实，恶劣愚童及思辨，如尸不解真实义。”又说：“安住于唯心，不观察外境。安住于真实义，应超越唯心。安住于无相的瑜伽士，他将见到大乘。”（365）如此宣说了。证得显空无二无别，将获得自在。如是，仁波切巴认为显现自心有四种：理解、体验、证悟、究竟。第一种是：在理智上理解显现是自心。第二种是：体验显现与自心无有差别，远离了能所取的垢染。第三种是：确定显现是自心，生起无境的定解。第四种是：显现为空性，空性显现，如此生起。此外，有人问达波仁波切：“一些大弟子说显现、心和法性三者互换，如何互换呢？”仁波切将手在寝室前的一根柱子上，来回挥动，说：“这（366）二者就是互换。”祖琼·西绕扎在扎嘉沃坚居住时，一位导师想驳倒他，于是进行辩论。
English
Having settled down and stayed without mental fabrication, did the mind grasp the vase? Did the vase in turn grasp the mind? Or do they exist separately? Is the mind itself the vase? Look to see if it appears as your own mind. Upon looking, they are indistinguishable. As it says in the Tikle: "Mind-essence is co-emergent," etc. Mind-essence is the Dharmakaya, the Dharmakaya of self-luminous appearance without cessation. In this way, if appearance is taken as mind, wouldn't that become mere mind? No, it wouldn't. To consider mind as mere consciousness is the Mind-Only of doctrinal assertion. Here, appearance (364) is also one's own mind, because it is known to be free from anything to grasp. In the sutras of the final teaching, the definitive meaning, appearance is established as mind, mind as free from elaboration, and freedom from elaboration as union. The reason for this is that the Buddha turned the three wheels of Dharma, the first of which was associated with permanence and annihilation, and was therefore criticized. The final wheel, the definitive one, was turned and thus taught union. As it says in the Lankavatara Sutra: "There is no alaya, nor is there consciousness, there is no self-nature nor is there anything real, foolish children and speculators, like corpses, do not understand the true meaning." It also says: "Having settled in Mind-Only, one does not examine external objects. Having settled in the true meaning, one should transcend Mind-Only. The yogi who dwells in the absence of appearance, through that, sees the Great Vehicle." (365) Thus it was taught. One will gain mastery over the inseparability of appearance and emptiness. Thus, Rinpochepa said that there are four aspects of appearance as one's own mind: understanding, experience, realization, and completion. The first is: to understand intellectually that appearance is one's own mind. The second is: to experience that appearance and one's own mind are inseparable, free from the defilement of grasping at objects. The third is: to be certain that appearance is one's own mind, and to give rise to the definitive understanding of no object. The fourth is: appearance makes emptiness, and emptiness makes appearance, thus it arises. Furthermore, someone asked Dagpo Rinpoche: "Some great disciples say that appearance, mind, and dharmata are interchangeable, how are they interchanged?" Rinpoche waved his hand back and forth at a pillar in front of his bedroom, saying: "These (366) two are interchangeable." When Zurchung Sherab Drak was staying at Drak Gyawochen, a teacher thought he should refute him, so he engaged in Dharma discourse.
Chinese
那位尊者以“柱子是法”进行辩驳，说：“你那里有柱子是法，我这里有法性。”然后双手互相拍击。又以“无为虚空是法”进行辩驳，说：“你那里是无为，我这里是有为。”即使在虚空中结跏趺坐，也不会变成无为，无论怎样做，都要清楚地知道显现与心识无二无别。有些人说显现各自是心识，认为自己的显现与空性，以及空性与显现必须无二无别，需要区分其中的差别。即使这样，显现难道不会变成不是自心吗？有些人说显现是从显现而来的，但并不确定。有些人显现为体验，有些人显现为法的自显现，所以不需要否定它们。因此，烦恼的显现也不会停止，光彩不会消失。当生起贪欲的显现时，与执着本体的一切分离，那就是贪欲金刚，称为个别观察智。因此，不要停止任何显现，甚至是不加区分的显现本身。如果有人说，经续的解释中，用塔拉树和食肉鬼的例子来否定，那不是的，那是为了否定对显现的过度执着，实际上并没有否定。现在，对于显现即自心，上等的是证悟，中等的是体验，下等的是必须产生“肯定是这样”的坚定理解。如果没有这样，就像没有渡过河的桥梁，或者像没有看到目标的射箭。也就是说，有时要像对待瓶子等有目标的事物一样去看待。主要是要学习无所依。如果认为这里是无所依的情况，而执着于有所依，那就错了。以前的那些就像对外面的女人产生执着一样。这里将显现与心识设定为无二无别，所以要做到所依显现为无所依，或者无所依显现为所依。那些是前行。在正行的时候，安住的方式和以前一样，所谓“赤裸裸地显现”，就是看着它，看事物是有还是没有，在身体的内外哪里存在。而且，由于身体和心识是一体的习惯的力量，会觉得在身体内部存在，所以要进入或观察它。
English
That venerable one refuted by saying, "The pillar is dharma," saying, "You have the pillar as dharma, I have the nature of dharma." Then he clapped his hands against each other. Again, by making "Unconditioned space is dharma," he said, "You have the unconditioned, I have the conditioned." Even if you sit in vajra posture in space, it will not become unconditioned; no matter what you do, you must clearly know that appearance and mind are inseparable. Some say that appearances are each their own mind, and they think that their own appearance and emptiness, and emptiness and appearance, must be inseparable, and they need to distinguish the differences between them. Even if this happens, will appearance not become not one's own mind? Some say that appearance comes from appearance, but it is not certain. Some appear as experiences, some appear as the self-appearance of dharma, so there is no need to negate them. Therefore, the appearance of afflictions will not cease, and the radiance will not disappear. When the appearance of desire arises, being separated from all grasping of essence, that is desire vajra, called discriminating awareness. Therefore, do not stop any appearance, not even the mere appearance that has not been distinguished by anything. If someone says that in the explanation of the tantras, it is explained that it is negated by the examples of the tala tree and the flesh-eating demon, that is not so, that is intended to negate excessive attachment to appearance, but in reality it is not negated. Now, regarding appearance as one's own mind, the best is realization, the middle is experience, and the worst is that a firm understanding of "it must be so" must arise. If this does not happen, it is like a bridge that has not crossed the river, or like shooting an arrow without seeing the target. That is, sometimes you should look at things with a target, such as a vase. Mainly, you should learn to be without support. If you think that this is a case of being without support, and you cling to having support, then that is wrong. Those previous ones are like clinging to a woman outside. Here, since appearance and mind are set as inseparable, you should make the support appear as without support, or make the without support appear as support. Those are the preliminaries. At the time of the main practice, the way of abiding is the same as before, and the so-called "appearing nakedly" is to look at it, to see whether things are or are not, and where they exist inside or outside the body. Moreover, due to the power of the habit of body and mind being one, you will feel that it exists inside the body, so you should enter or observe it.