Tibetan
།སྒྱུ་མའི་དོན་ལ་མི་སྤྱོད་པར། །འཁྲུལ་པའི་དོན་ལ་འབྲངས་པ་ཁྱོ། །ཨ་ན་ལས་ངན་སྡིག་པོ་ཆེ། །འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རང་གི་སེམས། །རང་སེམས་རྩ་བ་ཆོད་པ་ན། །བཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལོག །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་བྱུང་བ་རྣམས། །བཟོད་པའི་ཕྱིར་ན་བཟོད་པ་ཡིན། །རང་སྣང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལ། །གོམས་ཤིང་འབྱོངས་པའི་དུས་ཚོད་ན། །རྡོ་རྗེ་གདན་སོགས་ལྷ་གནས་སུ། །བལྟ་ (༢༩༤)ཞིང་སྦྱོང་པར་བྱེད་པའོ། །འོག་མིན་ལ་སོགས་ཞིང་དག་པར། །ལོངས་སྐུ་ལ་སོགས་སངས་རྒྱས་ལ། །མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་འབུལ་བ་ནི། །རང་གི་རིག་པས་དཔྱད་བྱས་ལ། །ཅི་བདེ་བར་ནི་སྦྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སྦྱོང་པའི་དུས་དག་ན། །སྤྲོ་དང་དགའ་བ་བྱེད་པ་དེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ལ། །ཡིད་ཀྱི་བསམ་པས་ཝལ་གྱིས་ཤར། །སྒྱུ་མའི་དོན་ལ་བསྟན་པ་དེ། །བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སྣང་གྲགས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ལ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གོ་བ་དེ། །བཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ཕྱིའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ནི། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །ཕ་མ་དྲིན་ཅན་ལྟ་བུ་ཡིན། །བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱངས་པ་ཡིན། །བྱམས་པའི་མིག་གིས་བལྟས་པ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་ལས་ (༢༩༥)སྐྱབས་པ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་ཅི་ཡོད་བྱིན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བུའི་མ་དེ་དང་། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཡིན། །ཚེ་རྗེས་ལུས་ནི་འཕོས་པ་ཡིན། །མ་དྲན་མི་གསལ་གྱུར་པ་ཡིན། འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། །གནས་ནི་འཁོར་བའི་ནང་ན་གནས། །དཀོན་མཆོག་མཆོད་ཅིང་དྲིན་ཅན་གྱི། །བླ་མ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བསྐུར་བྱ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་གཏོང་བྱ། །རྒྱུད་ཚོད་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ནི། །དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཏང་། །ཆུ་ལ་གྲུ་གཟིངས་ཟམ་པ་འཛུག །ལམ་འཕྲང་སེལ་དང་ཉེའུ་འདོན་བྱ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་བྱ། །སྒྱུ་མར་ཤེས་པས་ཞེན་པ་མེད། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕན་པའི་སྤྱོད་པ་མ་གཏོགས་པ། །གནོད་པ་བཞི་དང་བཅས་པ་སྤངས། །སྒྱུ་མར་ཤེས་པས་ཆགས་དང་བྲལ། །འདི་ (༢༩༦)ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་རྣམས་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་དུས་ཙམ་ན། །ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས། །ཡིད་ནི་འཁྲུལ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། །བྱང་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་
Chinese
不用于修习幻化之义， 却追随错谬之义，你啊！ 真是个无赖大恶棍！ 错谬的根源在于自心。 当断除自心之根时， 能所二取的错谬便会消除。 如是行持苦行时， 无论遭受多少痛苦， 为了忍耐而忍耐。 对于自显幻化的自性， 在习惯和精通之时， 于金刚座等天界， 观（294）察并修习。 于奥明等清净刹土， 对报身等佛陀， 供养广大供品， 以自己的智慧进行观察， 随顺安乐而修习。 如是修习之时， 生起欢喜和快乐， 即是精进波罗蜜多。 一切皆为幻化的自性， 心中所想如闪电般显现， 开示幻化之义， 即是禅定波罗蜜多。 如是显现、声响、诸法等一切， 安住于如幻之中， 如幻般了知， 即是能所二取的彼岸， 是智慧波罗蜜多。 外在的六度是， 六道一切有情， 如同慈爱的父母一般， 以慈爱之心守护， 以慈悲的目光注视， 从痛苦中（295）救护， 给予所有受用。 如是之母亲， 与六道有情平等， 生命结束后身体转移， 变得不记得不清晰。 六道一切有情， 安住于轮回之中， 供养三宝，侍奉恩德的， 上师们， 对卑微者行布施， 对根器相符者， 施予殊胜的佛法。 在水中架设船只桥梁， 清理险路，排除障碍， 生起大慈悲之心， 因知晓如幻而无执着， 此乃布施波罗蜜多。 对于六道一切有情， 除了利益的行为之外， 舍弃包括四种损害在内的一切， 因知晓如幻而无贪恋， 此（296）乃持戒波罗蜜多。 为了母亲们的利益，菩提心， 在修习之时， 不会因生起贪嗔的烦恼， 而使心意迷惑， 菩提心如幻一般。
English
Not using it for the meaning of illusion, But following the meaning of delusion, you! What a rogue, a great evildoer! The root of delusion is one's own mind. When the root of one's own mind is severed, The delusion of the two graspers will be reversed. When practicing such austerities, No matter how much suffering arises, Enduring for the sake of endurance. Regarding the self-appearing nature of illusion, When one is accustomed and proficient, In divine realms such as Vajrasana, Observe (294) and practice. In pure lands such as Akanishta, To the Sambhogakaya Buddhas and others, Offering vast offerings, Observing with one's own wisdom, Practicing according to what is comfortable. During such times of practice, Generating joy and happiness, Is the Paramita of Diligence. Everything is the nature of illusion, The mind's thoughts arise like lightning, Demonstrating the meaning of illusion, Is the Paramita of Meditation. Thus, all appearances, sounds, and dharmas, Reside as if in illusion, Understanding as if in illusion, Is the other shore of the two graspers, Is the Paramita of Wisdom. The external six perfections are, All sentient beings of the six realms, Like kind parents, Guarding with loving hearts, Looking with compassionate eyes, Rescuing from suffering (295), Giving all possessions. Such a mother, Is equal to all sentient beings of the six realms, After life, the body is transferred, Becoming unremembered and unclear. All sentient beings of the six realms, Reside within samsara, Offering to the Three Jewels, serving the kind, Lamas, Giving alms to the lowly, To those with compatible dispositions, Giving the sublime Dharma. Building boats and bridges on water, Clearing dangerous paths and removing obstacles, Generating thoughts of great compassion, Knowing as illusion, there is no attachment, This is the Paramita of Giving. To all sentient beings of the six realms, Apart from beneficial actions, Abandoning all including the four harms, Knowing as illusion, there is no attachment, This (296) is the Paramita of Discipline. For the benefit of mothers, Bodhicitta, During the time of practice, The mind will not be confused, By the arising afflictions of attachment and aversion, Bodhicitta is like illusion.
Tibetan
སྦྱོངས། །དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས། །དེས་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད། །འབྲས་བུ་གང་འདོད་སྒྲུབ་པ་དེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས། །འགག་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟུང་དུ་འཇུག །དེའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་ནི། །བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པ་ཡིན། །ཚིག་གིས་མཚོན་དུ་མེད་ (༢༩༧)པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་བློ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཕར་ཕྱིན་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས། །ནང་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྦྱངས་ཐབས་ནི། །འཁྲུལ་པའི་གཉིད་ཀྱི་དུས་ཙམ་ན། །བག་ཆགས་རྨི་ལམ་ཤར་བའི་དུས། །རྨི་ལམ་ཤེས་པས་སྒྱུ་མར་རྟོགས། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་སུ་གྲུབ་ཙམ་ན། །སྒྱུ་མར་རྟོགས་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན། །བག་ཆགས་ལུས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྒྱ། །ཐེབས་པས་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ་ནི། །ཡ་གི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས། །འཇག་མིག་སྲིན་བུ་ཡན་ཆད་དུ། །སྒྱུ་མའི་བརྩལ་ནི་སྦྱངས་པ་ལས། །བཟུང་འཛིན་འབྲེལ་ཐག་ཆོད་པ་དང་། །རང་སྣང་སྒྱུ་མར་འབྱོངས་ཙམ་ན། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་གཞི། ། (༢༩༨)ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་ནི། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་སུ་བཤད། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ངོ་བོ་ནི། །རྨི་ལམ་འོད་གསལ་ཚུད་ཙམ་ན། །སྟོང་གསལ་བདེ་བའི་ཉམས་མྱོང་ཅན། །རང་གི་རིག་པ་དེ་ལྟར་ཤར། །ནཱ་རོ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། །བདེ་དང་གསལ་དང་མི་རྟོག་གསུམ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ནི། །བདེ་དང་གསལ་དང་མི་རྟོག་པ། །སྒྱུ་མའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ལ། །དེ་རྣམས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་པས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་སུ་བསྟན། །ཕྱི་ཡི་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་བཞི། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་རྒྱ་ཡི་ཐེབས། །མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར། །གཞན་ཕན་སྙིང་པོ་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དེ་ནི་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དམ་ཚིག་ནི། །ཡི་དམ་ (༢༩༩)ལྷ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྦྱངས་པ་དང་། །འགྲོ་ལ་གང་ཕན་སྤྱད་པར་བྱ། །རང་གི་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་བའི་ཕྱིར
Chinese
修习吧！那是安忍波罗蜜多。如是安住的诸法，以心所生的智慧，从圆满的因缘中，由此生起智慧而生起精进，成就所欲之果，那是精进波罗蜜多。所有显有轮回涅槃，自性无生而住，无灭如幻而显现，无二双运，安住于彼状态，那是禅定波罗蜜多。如是了知的瑜伽士，于一切法皆修习，是言语无法诠释的（297），法性是超越思维的。如是证悟即是智慧，说是波罗蜜多。此外，应如是了知，四手印有内外二种。修习内手印的方法是，在迷惑睡眠之时，习气梦境显现之时，以知梦而了知如幻。于意生身成就之时，是了知如幻的三昧耶。习气于身如幻之印，盖上即是三昧耶手印。宣说业手印是，从上面的圆满正等觉佛陀，到下面的草尖小虫之间，修习如幻之戏，断除能取所取之关联，且自身显现纯熟如幻之时，是生起一切功德之基。（298）做一切事业，因此称为业手印。法手印的体性是，梦境融入光明之时，具有空明乐的体验，自之觉性如是显现。大成就者那若巴也说，乐、明、无分别三者，是俱生之自性，那是法手印。宣说大手印是，乐、明、无分别，与具有幻身者，彼等无别双运，故称为大手印。外之三昧耶四手印，对于六道一切有情，自性无生印之加持，体性如幻而显现，利他之心无有偏颇，那是三昧耶手印。业手印的三昧耶是，依靠本尊（299）之天，修习如幻，且对于众生行持利益之事，为了增长自己的体验。
English
Practice! That is the perfection of patience. For all phenomena that abide in this way, with the wisdom arising from the mind, from the perfect causes and conditions, thereby generating knowledge and then generating diligence, accomplishing whatever fruit is desired, that is the perfection of diligence. All of appearance and existence, samsara and nirvana, abide without inherent birth. Appearing like an illusion without cessation, non-dual union, abiding in that state, that is the perfection of meditation. The yogi who knows this way, practices all phenomena. It is that which cannot be expressed by words (297). The nature of reality is beyond the mind. If one realizes it in this way, it is wisdom, said to be the perfection. Furthermore, it should be understood in this way. There are two kinds of four mudras, outer and inner. The method of practicing the inner mudra is, at the time of deluded sleep, at the time when dream karmas appear, realizing dreams as illusions by knowing dreams. At the time of accomplishment in the mind-made body, it is the samaya of realizing illusion. The imprint of illusion on the body of karmas, when sealed, is the samaya mudra. The action mudra is taught as follows: From the perfect and complete Buddha above, down to the smallest insect on a blade of grass, practicing the play of illusion, severing the connection of grasping and being grasped, and when one's own appearance is skilled as illusion, it is the basis for generating all qualities. (298) Because all actions are done, it is called the action mudra. The nature of the Dharma mudra is, when the dream merges into clear light, having the experience of emptiness, clarity, and bliss, one's own awareness appears in that way. The great Naropa also said, bliss, clarity, and non-conceptuality, are the nature of being co-emergent. That is the Dharma mudra. The great mudra is taught as follows: bliss, clarity, and non-conceptuality, for those who possess the illusory body, these are inseparable and united, therefore it is called the great mudra. The outer samaya of the four mudras, for all sentient beings of the six realms, the blessing of the seal of inherent non-birth, the nature appears like an illusion, the essence of benefiting others is without bias, that is the samaya mudra. The samaya of the action mudra is, relying on the deity (299) of the yidam, practicing as illusion, and whatever benefits beings should be practiced, in order to increase one's own experience.