Tibetan
་པའི་སྐལ་པ་ཆད་ (༦༣༢)ཀྱི་དོགས་པ་དང་། ལྟ་བའི་མྱོང་བ་རྙེད་པའི་སྟེང་དུ་སེམས་གནས་བསྒྲུབ་ན། ཞི་ལྷག་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འགྲུབ་སྟེ། སློབ་མ་ཁྲིད་སླ་མྱོང་བ་རྙེད་སླ་བའི་གནད་ཡོད་པར་དགོངས་ནས་ཕྱག་ལེན་ལ་སྐབས་འདིར་མི་མཛད་པ་ཡིན་པར་སྣང་ངོ། །ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་བསླབ་བྱ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན། ཉམས་ལེན་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་ཀྱང་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་བྱེད། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་གསུམ་ཡོད་ཏེ། དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གཞན་དོན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་ (༦༣༣)རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན། གསུམ་པ་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་བཏང་སྟེ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་མགུ་ནས་ཆོས་ལ་འགོད་ཐུབ་པ་ཤེས། བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཤེས། དོན་སྤྱོད་པ་གཞན་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འགོད་ཐབས་ཤེས། དོན་མཐུན་པ་རང་ཡང་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མི་འདའ་བར་སྤྱོད་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ནང་གི་གཞན་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འགོད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་པའི་སྒོ་ (༦༣༤)ནས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཐོས་པས་གོ། བསམ་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། སྒོམ་པའི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསམ་པ་ལ་བསླབ་པ་ཡིན། དམིགས་སྐོར་ང་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བསླབ་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་བསླབ་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་འགྲོ་དང་རྗེས་སོགས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ (༦༣༥)ལས། དངོས་གཞིའི་སྐབས་འདིར་རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལག་པ་མཉམ་གཞག །རྒལ་ཚིགས་བསྲང་། མགྲིན་པ་དགུག །དཔུང་པ་ཕྱིར་བསྐྱེད། སོ་མཆུ་རང་སར་བཞག་ཅིང་ལྕེ་རྩེ་རྐན་ལ་སྦྱར། མིག་སྣ་རྩེར་བལྟ། དེ་ནས་རླུང་སྣ་ནས་ལན་གསུམ་ཕྱི་ལ་སང་སང་བ་འབུད། དེ་རྗེས་དབུགས་རང་སོར་བཞག །ངེས་འབྱུང་སྐྱོ་ཤས་དུང་ཙམ་དང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་རྒྱུད་འགྱུར་ཙམ་བསྒོམ། དེ་ནས་རང་གི་
Chinese
考虑到可能会失去（632）年的善缘，如果在获得观的体验之上修习住心，就能同时成就止观，并且考虑到引导弟子容易、获得体验容易的要点，所以似乎没有在此处进行实修。现在，在所有这些之中，最殊胜的也是所有教诲之首，也是所有修行的最终归宿，即是宣说般若波罗蜜多。其中智慧有三种：胜义智慧、世俗智慧和利他智慧。第一种是证悟实相空性（633）的智慧。第二种是毫不混淆地了解一切所知事物的体性、分类、因果、缘起的智慧。第三种是通过四摄事了解利益众生的智慧。即，通过布施财物，知道如何让众生欢喜并安立于佛法中；知道如何以悦耳的语言宣说与众生心意相符的佛法；知道如何将众生安置于六度行中；知道自己也要行持不离六度的行为。其中，将众生安置于六度行中，是通过了解应以何种方法调伏何种众生（634）来实现的。或者说是闻、思、修的智慧。通过听闻而理解，通过思考而断除增益，通过禅修而现量证悟的智慧。这三种智慧我无论如何也要在自相续中生起。这是修习般若波罗蜜多的意乐。这是第二十五个所缘。现在必须修习般若波罗蜜多的加行，即修习人无我，修习法无我，修习以空性大悲为核心。共有三种。第一种是，前行和后行等如前所述（635），在正行时，双腿跏趺坐，双手结禅定印，脊椎挺直，颈部微屈，双肩向外舒展，上下嘴唇自然放置，舌尖抵上颚，眼睛注视鼻尖。然后用鼻子向外呼气三次。之后，保持呼吸自然。修习少许的出离心和厌离心，以及慈爱和悲心，使之在自相续中生起。
English
Considering the risk of losing the good fortune of (632), if one cultivates abiding in the mind on top of gaining the experience of view, both shamatha and vipassana will be accomplished simultaneously. And considering the key points of easily guiding disciples and easily gaining experience, it seems that practice is not done here. Now, among all of these, the most supreme is also the chief of all instructions, and also the ultimate end of all practices, which is to teach the Prajnaparamita. There are three kinds of wisdom: the wisdom of ultimate meaning, the wisdom of conventional truth, and the wisdom of benefiting others. The first is the wisdom of realizing the emptiness of reality (633). The second is the wisdom of knowing without error the nature, divisions, causes, effects, and interdependent origination of all knowable things. The third is the wisdom of knowing how to benefit beings through the four means of gathering. That is, by giving material gifts, knowing how to make beings happy and establish them in the Dharma; knowing how to speak sweetly, teaching the Dharma in accordance with their minds; knowing how to place beings in the practice of the six paramitas; knowing how to conduct oneself without deviating from the six paramitas. Among these, placing others in the six paramitas is done through knowing the means of taming whatever is to be tamed (634). Or, it is the wisdom of hearing, contemplating, and meditating. Through hearing, one understands; through contemplation, one cuts off imputations; through meditation, one directly realizes wisdom. These three I must generate in my own mindstream in any way possible. This is training in the intention of the Prajnaparamita. This is the twenty-fifth object of focus. Now, one must train in the application of the Prajnaparamita, which is to meditate on the selflessness of persons, meditate on the selflessness of phenomena, and train in the essence of emptiness and compassion. There are three. The first is, the preliminaries and subsequent practices are as previously explained (635). In the main practice, one sits in the vajra posture, places the hands in meditative equipoise, straightens the spine, slightly bends the neck, expands the shoulders outward, places the lips naturally, touches the palate with the tip of the tongue, and gazes at the tip of the nose. Then, exhale three times through the nose with a 'sang sang' sound. After that, leave the breath as it is. Meditate on a small amount of renunciation and weariness, and generate love and compassion in your mindstream.
Tibetan
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སེམས་གཏད། གཞིག་འགྲེལ་བཅུག །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གོམས་པས་བདག་ཡོད་ཡོད་ལྟར་སྣང་བ་མ་གཏོགས། (༦༣༦)ང་བདག་ཅེས་པ་གནས་ཚུལ་ལ་གྲུབ་པ་ཡེ་མེད་པར་འདུག་སྙམ་དུ་བསམ། འདི་དག་དམིགས་པའི་གཞི་ཡིན། དེ་ལ་ངའམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ། གནས་ལུགས་ལ་ཡོད་ན་ཏ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡིན་མོད། དེ་འདྲ་དངོས་པོ་ལ་ཡེ་མ་གྲུབ་པས་གང་ཟག་གི་བདག་དེ་འདྲ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྟོན་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་རློམ་ཚུལ་དང་བསྟུན་ན་རྟག་པ་གཅིག་པུ་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ན་ནིང་ངས་འདི་བྱས། ང་ད་བཟོད་འདི་བྱེད་སྙམ་པ། ན་ནིང་གི་ང་དེ་ད་ལྟའི་ང་འདི་ཡིན། འདི་ད་བཟོད་ཡང་འགྲོ་སྙམ་པ་དེ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཟེར། (༦༣༧)ད་སྙམ་པ་ཤར་དུས་ཕྱི་ནང་དངོས་པོ་གཞན་སུ་དང་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཚུགས་ཐུབ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཁུངས་སུ་སྣང་བ་དེ་གཅིག་པུར་འཛིན་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དམ། རྫས་སམ་འཁོར་ལ་རང་ཉིད་བདག་པོའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཟུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་མ་གྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་དེ་རྟག་ན་ནི་བདག་དེ་ལན་གཅིག་བདེ་བ་མྱོང་ན་རྟག་ཏུ་བདེ་དགོས་པ་དང་། ལན་གཅིག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ན་རྟག་ཏུ་སྡུག་དགོས་པ་དང་། དུས་དང་པོ་འཁོར་བར་བཅིངས་ན་ཕྱིས་གྲོལ་བའི་དུས་མི་ (༦༣༨)སྲིད་པ་དང་། ཕྱིས་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་ན། སྔོན་འཁོར་བ་མ་མྱོང་བར་ཐལ་བ་ལས་བདེ་སྡུག་སྤེལ་མ་དང་། བཅིངས་གྲོལ་གྱི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་འབྱུང་བས་རྟག་པའི་བདག་མེད་པར་ཐག་ཆོད། གཅིག་པུ་ཡང་མི་འཐེད་དེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ། རང་གི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ན། མིག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ཡིད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་བདག་ཡིན་ན་དུ་མར་འགྱུར། རེ་རེ་ནས་བདག་མ་ཡིན་ན་བདག་མ་རྙེད། གཞན་ཡང་བདག་ཕུང་པོ་ཡིན་ན་བདག་ནི་རྟག་པར་ཐལ། བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ (༦༣༩)མཐོང་བ་ལ་བདག་གིས་མཐོང་ལུས་ཀྱི་རེག་པ་ལ་བདག་གིས་རེག་ཅེས་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་འགལ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ང་བདག་མ་གྲུབ། གཅིག་པུ་མ་གྲུབ་པས་རང་དབང་ཅན་མི་འགྲུབ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས། རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག
Chinese
身语意三专注一心，进行剖析解释。从无始轮回以来，习惯于执着于我为实有，除了看起来像有我之外，（636）我认为所谓的我，实际上根本不存在。这些是观察的基础。那么，所谓我或自我的东西，如果从实有角度存在，那它应该是人我的自性。但事实上，它并不存在于任何事物中，所以无法从本体上指出这样的人我。然而，如果按照将不存在的事物执着为存在的我执的执着方式和自以为是的方式来看，它被认为是常、一、自在的。例如，去年我做了这个，我现在要做这个，去年的我就是现在的我，这个现在还要继续下去，这就是所谓的执着于常。（637）当“现在”的想法出现时，会觉得有一个独立自主的本体，不与任何内外事物相混淆，这就是执着于一。就像理性所享用的，或者物质或眷属，自己作为主人的状态一样，这就是所谓的执着于自在。虽然执着的方式是这样执着的，但实际上并非如此。如果我真的是常，那么我一次体验到快乐就应该永远快乐，一次体验到痛苦就应该永远痛苦。如果一开始就被束缚在轮回中，那么后来解脱的时候就不（638）可能存在了。如果在后来解脱的状态中，那么之前就不应该体验过轮回。因此，快乐和痛苦交替出现，束缚和解脱的状态也各不相同，由此可以断定没有常我的存在。也不可能是一，因为所谓我，看起来好像存在于自己的身心蕴聚中。眼睛也不是我，耳朵、鼻子、舌头和意识也不是我。如果它们每一个都是我，那么就会变成多个我。如果每一个都不是我，那么就找不到我。此外，如果我是蕴聚，那么我就会变成常。如果我与蕴聚不同，那么当眼识（639）看到东西时，就会与我看到东西，身体感受到触觉时，我感受到触觉的观念相矛盾。因此，具有单一自性的我并不存在。因为一不存在，所以自在也不成立。特别是，所有的行为和作用都依赖于因缘，这是显而易见的，所以没有自在的我。
English
Focus the mind on body, speech, and mind, and engage in analytical explanation. Since beginningless samsara, we are accustomed to grasping at 'I' as real, but apart from appearing as if there is an 'I,' (636) I think that the so-called 'I' or 'self' does not exist in reality at all. These are the bases for observation. Now, if the so-called 'I' or 'self' exists in reality, then it should be the self of a person. But since it does not exist in any thing, such a self of a person cannot be pointed out in terms of its essence. However, if we follow the way of grasping and presuming of the self-grasping that grasps at the non-existent as existent, it is grasped as permanent, single, and independent. For example, 'I did this last year,' 'I will do this now,' 'The 'I' of last year is this 'I' now,' 'This will continue to go on,' this is called grasping at permanence. (637) When the thought 'now' arises, it appears as if there is a single, self-sufficient essence that is not mixed with any other internal or external things, this is grasping at singularity. Just as one enjoys wealth or possessions as if one is the owner of material things or retinue, this is called grasping at independence. Although the way of grasping is like that, it is not established as such. If the self were permanent, then if the self experienced happiness once, it should always be happy, and if it experienced suffering once, it should always suffer. If one is bound in samsara at the beginning, then there would be no time for liberation later (638). If one is in the state of liberation later, then one should not have experienced samsara before. Therefore, happiness and suffering alternate, and the states of being bound and liberated are different, so it is decided that there is no permanent self. It is also not possible to be single, because the so-called 'I' appears to exist in one's own aggregates of body and mind. The eye is not the self, nor are the ear, nose, tongue, and mind the self. If each of them were the self, then there would be many selves. If each of them is not the self, then the self cannot be found. Furthermore, if the self were the aggregates, then the self would be permanent. If the self were other than the aggregates, then it would contradict the notion that when the eye consciousness (639) sees something, 'I see it,' and when the body feels touch, 'I feel it.' Therefore, the 'I' with a single nature is not established. Since singularity is not established, independence is not established. In particular, since all actions and activities are manifestly seen to depend on conditions, there is no independent self.