Tibetan
་དུ་འཆི། ནམ་འཆི་ཆ་མེད། འཆི་བ་ལ་གཞན་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན། འཆི་ཁ་ཡན་ཆད་སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་དུ་ཕན་ནུས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་ (༤༦༩)ན། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཆོས་ལ་འབད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ། དམིགས་སྐོར་བདུན་པའོ། །ད་ནི་འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་ཐོན་ཆོས་འདི་བསྒོམ་སྟེ། འདི་ལ་རྩ་བའི་ཚིག་ལྔ་ཞེས་བྱ། དང་པོ་མི་སྡོད་འགྱུར་བ་བསམ། །གཞན་དག་ཤི་བ་མང་དུ་བསམ། །འཆི་རྐྱེན་མང་པོ་ཡང་ཡང་བསམ། །འཆི་ཁར་ཇི་ལྟར་འགྱུ་སྙམ་བསྒོམ། །ཤི་ནས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བསམ། །བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་རང་རེ་སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་དུ་ཡང་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འདི་རྟག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་འགྲོ། བདག་དང་པོ་བུ་ཆུང་གི་དུས་ན་དེ་འདྲ། བྱིས་པའི་དུས་ན་དེ་འདྲ། ལང་ཚོ་ཙ་ན་དེ་འདྲ། ད་ནི་འདི་འདྲ་སྙམ་པ་དང་། འཆི་ (༤༧༠)བ་ལ་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བ་དེར་འདུག །ཅིས་ཀྱང་མ་ཕན་སྙམ་དུ་རིག་པས་ཅུན་ལ་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་བ་ལ་བཞག །རང་རེས་དྲན་ནས་ད་ལྟ་ཡན་ཆད་ལ་ཡུལ་འདི་ན་མི་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ཤི་འདུག །དེ་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ཤི་འདུག་སྙམ་དུ་རེ་རེ་ནས་ཞིབ་ཏུ་བགྲང་། རང་བས་རྒན་པ་ཡང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཤི་འདུག །མཉམ་པ་དང་གཞོན་པ་ཡང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཤི་འདུག་བསམ་ན། ད་ལྟ་ཡོད་པ་བས་ཤི་བ་མང་། དེ་དག་ཀྱང་ཚེ་ཚད་དུ་ཐུབ་ནས་ཤི་བ་ཙམ་ཆེར་མི་འདུག །ཕལ་ཆེར་དུས་མིན་བར་མདོར་ཤི། བདག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས། སྔར་དེ་དག་གི་གསེབ་ཏུ་མ་སོང་ (༤༧༡)བ་ཁར་རྗེ་ཆེ། མ་ཤི་གོང་དུ་ཆོས་གཤའ་མ་ཞིག་མི་བྱེད་པའི་ཐབས་མེད་སྙམ་དུ་བསམ། གཞན་མི་དང་དུད་འགྲོ་ཤི་བ་ཐོས་སམ། མཐོང་ངམ། བྱིས་པ་ནས་རྒན་པོའི་བར་དུ་ལང་ཚོ་འགྱུར་བ་མཐོང་ངམ། མ་ཤི་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཁ་དྲག་པོ་ཁ་ཞན་པོར་སོང་བ་དང་། ཞན་པོ་དྲག་པོར་སོང་བ་དང་། ཕྱུག་པོ་སྤྲང་པོར་སོང་བ་སོགས་གང་མཐོང་གང་ཐོས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ལྷང་གིས་དྲན་ཏེ། བདག་གམ་བདག་གི་ཕྱོགས་དང་། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ནས་གོང་བཞིན་འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་བ་བསམ་སྟེ། རང་ (༤༧༢)གི་གདོང་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བདག་འཆི་བའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་མི་ཤེས། ད་ལྟ་རང་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་མི་ཤེས་སྙམ་དུ་བསམ། འཆི་བའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཆི་བ་ན་ནི་གནད་གཅོད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡོད། འཆི་བ་དེ་འདོད
Chinese
何时死，无法确定。死亡之时，其他任何事物都无济于事。唯有殊胜之法，能于临终之前，生生世世皆有助益（469）。应当下决心立即精进修法。这是第七种观修方法。现在修习死亡无常之法，此法被称为五根本句。首先，思维事物不停留而变化。其次，思维他人死亡众多。再次，反复思维死亡的因缘众多。然后，观想临终时如何变化。最后，思维死后如何变化。这是应做之事，即我们从出生到死亡，身体的相续始终在变化流逝。我最初年幼时是那样，童年时是那样，青春年少时是那样，现在想来是这样。并且，（470）越来越接近死亡。思维没有任何事物能有所助益，以理智使内心感到厌倦。回忆从现在开始，过去这段时间里，这个地方有这样的人死了，那个地方有那样的人死了，逐一详细地数算。想想比自己年长的人死了多少，与自己同龄和比自己年轻的人又死了多少。与现在活着的人相比，死去的人更多。而且，他们之中能够活到寿终正寝的人并不多，大部分都是非时而死。我也是如此的规律，无法超越这样的本性。以前没有进入他们的行列，（471）真是太幸运了。在未死之前，一定要修持真正的佛法。听到或看到其他人或动物死亡吗？看到从孩童到老人的青春变化吗？即使没有死亡，也看到原本强壮的人变得虚弱，原本虚弱的人变得强壮，富人变成穷人等等。无论看到或听到什么，都要清晰地忆念无常，我的身体、我的眷属、我的受用等等，也都是这样的本性，也是这样的规律。然后，如前一样思维死亡的因缘众多，对于（472）自己面前出现的所有事物，都要想这些事物都可能成为我死亡的因缘，现在也不知道会变成什么样。死亡之时，如果以不善之心而死，那么会有断命之业等痛苦和恐怖。要舍弃那样的死亡。
English
When to die is uncertain. At the time of death, nothing else is of any help. Only the excellent Dharma can benefit endlessly from before death until the end of life (469). One should resolve to strive to practice the Dharma immediately. This is the seventh contemplation method. Now, contemplate the Dharma of impermanence of death, which is called the five root sentences. First, think about things not staying and changing. Second, think about the many deaths of others. Third, repeatedly think about the many causes of death. Then, contemplate how one will change at the time of death. Finally, think about how one will change after death. This is what should be done, that is, from our birth to death, the continuum of the body is always changing and flowing. I was like that when I was young, like that in childhood, like that in youth, and now I think it is like this. And, (470) getting closer and closer to death. Thinking that nothing can help, use reason to make the heart feel weary. Recall from now on, in the past, in this place, such a person has died, in that place, such a person has died, count them one by one in detail. Think about how many people older than yourself have died, and how many people of your age and younger than yourself have died. Compared with the people who are alive now, there are more people who have died. Moreover, not many of them can live to a ripe old age, most of them die untimely. I am also such a law, unable to transcend such a nature. It was very fortunate that I had not entered their ranks before (471). Before death, one must practice the true Dharma. Have you heard or seen other people or animals die? Have you seen the changes of youth from children to the elderly? Even without death, you see that the strong become weak, the weak become strong, the rich become poor, and so on. Whatever you see or hear, you should clearly remember impermanence, my body, my family, my possessions, etc., are also of this nature, and also of this law. Then, as before, think about the many causes of death, for (472) all the things that appear in front of you, you should think that these things may become the cause of my death, and now I don't know what will happen. At the time of death, if one dies with an unwholesome mind, then there will be suffering and terror such as the karma of cutting off life. One should abandon such a death.