Tibetan
ས་བསྒོམ་དགོས་པར་ཡོད་གསུངས། དེ་ནས་གཙང་ནས་བྱུང་བའི་ནོར་རྣམས་བླ་མ་གཉིས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་བཏང་ངོ་། །དེ་ནས་མཁན་པོས་ཕྱག་རྩ་བལྟས་པས། རྩ་ཡང་མི་གདའ། རྩ་རིག་འདི་བྱུང་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་ལས་མི་ཐུབ་པར་འདུག །བླ་མ་འདི་གྲུབ་ཐོབ་ཡིན་པས་ཅི་འདྲ་ཡིན་ན། ད་སྐུའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་དམ་ (༤༠༩)གཞན་བྱེད་ཟེར་རོ། །བླ་མའི་ཞལ་ནས། ང་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་མ་བྱས་འདྲ། ང་འཆི་ཁར་འོད་གསལ་ལ་འབྱམས་པ་གཅིག་དགོས། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་གསུངས། དེ་ནས་གྲྭ་པ་རྙིང་པ་བྱོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱེད་བྱོན་པ་དེ་དགའ། ཞག་འགའ་བཞུགས། གསུང་གླེང་བྱའོ། །གསུངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་མཛད། གྲྭ་པ་གསར་པ་བྱོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱེད་བྱོན་པས་དགའ། ང་མ་འཆི་ན་ཁྲིད་མྱུར་དུ་ཚར་བ་བྱེད་དགོས། ང་ཡང་ཉི་ཤུ་དགུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་གསུངས། ཡོལ་ཕུའི་ཡང་ལ་སྒོམ་ཆེན་དང་། དེ་ལ་འཁོར་བའི་དད་འདུན་ཀུན། །གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡལ་འདུག་པས། །དུས་རྟག་ཏུ་མཇལ་བའི་སྨོན་ལམ་འཚལ། བྱ་བ་ཡང་སྐབས་སུ་གསུངས། སྤྱིར་སྐུ་ཚེ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་ནན་ཏན་དུ་གསུངས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་སྦྱོར་བའི་གསུང་སྐད་གཅིག་ཀྱང་མི་འབྱོན། ངའི་ (༤༡༠)རྩར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་བློ་སྣ་ཐུང་བ་ཙམ་གཅིག་ཡོད། ད་རང་རེ་འཆི་བ་བསྒོམ་དགོས་སམ། འདི་བསྒོམས་པས་ཅིས་ཀྱང་བྱར་མེད་ཀྱི་བློ་སྐྱེའོ། །མི་ཆོས་དགོས་མེད་དུ། འབོར་ཐར་ལམ་ལ་བརྩོན་པས་འཇུག །ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་སེམས་མེད། འདུ་འཛི་ལ་བདུད་དུ་ཤེས། འདོད་ཡོན་བསླུ་བྲིད་དུ་གོ། །ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་དགྲར་བལྟ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་འབྲོས། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཚེ་འདི་བློས་ཐོང་བ་ཡིན། འདི་ཕར་བློས་མ་བཏང་ཡང་། ཁོས་ཚུར་མྱུར་པོ་གཅིག་བློས་བཏང་དུ་ཡོང་སྟེ། ཚེ་འདི་བློ་ཡིས་མཐོང་ན། །ཅི་བྱས་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །འཁོར་གཡོག་མང་ཡང་གྲོག་ཚང་འདྲ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་སྤྲིན་དང་མཚུངས། །ནག་ཁྲོད་འདུག་ཀྱང་རི་དྭགས་འདྲ། །ཐ་སྙད་མཁས་ཀྱང་ནེ་ཚོ་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་བསམ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཆགས་མི་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། (༤༡༡)དེ་ལྟར་ན་ཚེ་འདི་བློས་བཏང་བས་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་སྐྱེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་མ་རང་ཤར་དུ་འབྱུང་། དེས་རྨི་ལམ་རང་ཟིན་དུ་འབྱུང་། དེས་འོད་གསལ་རང་ཤར་དུ་འབྱུང་བས། དེ་ལ་ཁྲིད་མཉན་ནས་སྒྲུབ་པ་བྱེད་དགོས། ཁྲིད་འདེབས་པ་ལ་ད་ལྟ་ང་དྲག་ཤོས་སུ་ཡོད། ང་ཙམ་ཐོས་པ་ཡོད་དེ། ང་ཙམ་བསྒོམས་པ་མེད་ང་ཙམ་པ་ཡོད་དེ། ང་ཙམ་མཐོང་བ་མེད། ང་ཡང་ཇི་ཙམ་སྡོད་མི་ཤེས་པར་ཡོད། བདག་འདྲའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཆད་འབྱུང་བ་དཀའ། ཚིག་དོན་གཉིས་ལ་ད་ལྟ་འབྱམ་འབྱམས་འདྲ་ཞིག་འདུག་གསུངས་སོ། །གླང་ལོའི་སོས་ཀ་སོང་ཙ་ན། གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་གསུངས་པའི་རྗེས་ལ་ད་ནི་ང་ཡང་རྒས་པས་ནམ་འཆི་མི་ཤེས། བསོག་སྟོན་བྱེད་པའི་ནོར་ནི་ང་ལ་མེད། རི་ཁ་ན་ཡར་གཉན་ཁྲོད་ལ་ཕྱིན་ནས་ནམ་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་གོས་བསལ་ནས་བྱ་གཅན་གྱིས་ཟོས་ཆོག་པ་གཅིག་བྱེད་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདོང་མཆི་མས་གང་བ་ཙམ་དུ་ངུས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་གསུངས་ (༤༡༢)ནས། གང་གི་གནས་ན་འཆི་བས་མི་ཚུགས་པའི། ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ན་མེད་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནའང་མེད། །རི་བོའི་སུལ་ནའང་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་རི་ལ་བྱོན་པའི་དུས་སུ། ཐེམ་སྟེང་ན་མར་ད་ནི་ཐེམ་པ་འདིའི་ནང་དུ་འོང་བྱ་བ་མི་སྲིད་དོ་གསུང་། དབྱར་དེ་རི་ལ་བཞུགས་ནས་གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་མང་དུ་གསུངས། སྟོན་རིན་སྤུངས་དགོན་པར་བྱོན་ནས་ཉིན་གཅིག་ཙ་ན་མདོང་ཞག་ངའི་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་ཡང་བྱོན། ངེས་མེད་ཀྱི་འཆི་རྟགས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་། ཚེ་སྒྲུབ་རིགས་གཉིས་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམ་རྟོག་ཏུ་འདུག་སྙམ་ནས་བཞག་ནས་ལོ་འགའ་སོང་། ད་དུས་ཚོད་འདི་དང་བཅས་པས་འགྲོ་ཡང་རན་འདུག །ནམ་ཤི་ཡང་ཁ་ཆེམས་བཞག་རྒྱུ་མེད་དོ་གསུངས། ནམ་ཟླ་དགུན་དུ་སོང་ཙ་ན་ནུབ་གཅིག་སྐས་ལ་གཟིམ་ཁང་གི་སྟེང་དུ་བྱོན། དེ་ནས་གཟིམ་མལ་དུ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལུས་འདི་ཡང་མི་ཐེག་པར་འདུག །ཞིང་ཁམས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པ་འདྲ་སྡོད་ན་ (༤༡༣)ཡང་རང་ལ་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་གསུངས། སྟོན་པ་གཞོན་ནུ་མགོན་གྱིས་མང་པོ་ངུས་ཏེ། དེ་སྐད་མི་གསུང་བར་འགྲོ་དོན་ལ་བཞུགས་པར་ཞུ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། །འདུས་བྱས་རྟག་པར་གྱུར་པ་ཡི། །གནས་ནི་སྙེད་པར་མི་འགྱུར་གྱིས། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གིས། །མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཀུན་དགའ་བོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་མ་གནང་། དེ་ནས་མགོན་པོའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཞག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་མཛད་ནས། ངས་ཁྱོད་ལ་མི་ཚེ་ལ་གཏོར་མ་བྱིན་ཡོད་པས། ངས་ཤར་ཕྱོགས་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་མ་སླེབ་བར་སྐྱེལ་མ་བྱེད་དགོས་སོ་གསུངས། དེ་ནས་དཔྱིད་དུ་སོང་ཙ་ན།
Chinese
说应当修习地观。之后，从后藏来的财物都用于供养两位上师。之后，堪布诊视脉搏，脉搏也不存在了。这种脉象出现后，看来活不过三个月了。这位上师是成就者，那该怎么办呢？现在是做身加持，还是做其他的呢？上师说：“对我做不做加持都一样。我临终时需要融入光明。其他任何方法都没有用。”之后，对所有前来的老僧人说：“你们来真好，住几天，谈谈话吧。”这样说了，断除了对佛法的疑惑。对所有前来的新僧人说：“你们来真好。如果我不死，就要尽快完成引导。我也像二十九的月亮一样了。”在约尔普（Yol-phu）的阳拉（Yang-la），有位修行者，对他的轮回的信仰和愿望都消失了。暂时的关系已经消失了，所以，我祈愿能时常相见。事情也时常说起。总的来说，对一生中前后的所有僧人，都殷切地讲述死亡无常、业果轮回的过患。连一句与今生相关的言语都没有。在我（410）这里的所有人，在这方面只有一点点智慧和心胸狭窄。现在我们应当修习死亡吗？修习这个，无论如何都会生起无能为力的想法。对于不必要的人间琐事，抛弃后就努力进入解脱道。对财物没有贪恋。视喧嚣为魔。视欲妙为欺骗。视今生的事情为敌人。逃离罪恶的朋友。寻找真正的善知识，这一切都来自于修习死亡无常。这样修习，就能舍弃今生。即使不主动舍弃，它也会迅速地舍弃你。如果用智慧看透今生，那么所做的一切都是无意义的痛苦之源。眷属再多也像蚁穴。享用无常如浮云。即使住在黑森林里也像野兽。即使精通言辞也像鹦鹉。因此，有思想的人，不应该贪恋这个世界。这样说了，（411）这样舍弃今生，就会对上师生起敬信。依靠它，幻相就会自然显现。因此，梦境就会自然控制。因此，
English
He said that one should practice the earth meditation. After that, the wealth that came from Tsang was all offered to the two lamas. After that, the Khenpo examined the pulse. The pulse was also not there. After this pulse appeared, it seems that he will not last more than three months. What should we do since this lama is a Siddha? Should we do a body blessing now or do something else? The Lama said, "It's the same whether you do a blessing for me or not. When I die, I need to merge into the clear light. Nothing else will help." After that, to all the old monks who came, he said, "It's good that you came. Stay for a few days and let's talk." Having said that, he cut off the doubts about the Dharma. To all the new monks who came, he said, "It's good that you came. If I don't die, I must quickly finish the guidance. I am also like the moon on the twenty-ninth." In Yang-la of Yol-phu, there is a meditator, and all his faith and wishes for samsara have disappeared. The temporary relationship has disappeared, so I pray to meet him always. Things are also often said. In general, to all the monks of the beginning and end of his life, he earnestly spoke of the impermanence of death, the faults of the cycle of karma and its results. Not even a single word related to this life was spoken. All those who are (410) with me here have only a little wisdom and narrow-mindedness in this regard. Should we practice death now? By practicing this, a feeling of helplessness will arise no matter what. For unnecessary worldly affairs, abandon them and strive to enter the path of liberation. There is no attachment to possessions. See busyness as a demon. Understand sensual pleasures as deception. See the affairs of this life as enemies. Flee from sinful friends. Seeking true virtuous friends, all of this comes from practicing the impermanence of death. By practicing in this way, one can abandon this life. Even if you don't abandon it voluntarily, it will quickly abandon you. If you see through this life with wisdom, then everything you do is a source of meaningless suffering. Even if there are many attendants, it is like an anthill. Enjoyment is impermanent like clouds. Even if you live in a dark forest, you are like a wild animal. Even if you are skilled in words, you are like a parrot. Therefore, a thoughtful person should not be attached to this world. Having said that, (411) by abandoning this life in this way, respect and faith for the lama will arise. Relying on it, illusion will naturally arise. Therefore, dreams will be naturally controlled. Therefore,
Chinese
由于觉性光明自生，因此要听闻口诀并修持。现在我是传授口诀最厉害的。我这样听闻的有很多，像我这样修持的却没有，像我这样的人有，像我这样证悟的却没有。我也不知道还能住多久。像我这样的众生以后很难出现。现在（我对）词句和意义都通达无碍。”这样说道。在牛年春天过去的时候，给僧人们讲法之后说：“现在我也老了，不知道什么时候会死。我没有用来做布施的财物。去山上，到寂静的地方去，在我死的时候，你们可以把我的衣服剥下来，让鸟和野兽吃掉。”说完之后，僧人们都哭了起来，脸上充满了泪水。仁波切（的开示）(412)中说：“在任何地方都无法逃脱死亡，这样的地方是不存在的。不在天空中，也不在海洋的深处。即使在山洞里也永远不存在。”这样说道。之后，在去山上的时候，在台阶上说：“以后不可能再回到这个台阶里了。”那年夏天住在山上，给僧人们讲了很多法。秋天去了仁蚌寺，有一天，我的两位上师栋夏也来了。也看到了很多不确定的死亡征兆。本想把两种或三种长寿修法留下来，但觉得是分别念，就放弃了，过了几年。现在，包括这个时间在内，我也该走了。无论什么时候死，都没有什么遗嘱要留。”这样说道。到了冬天的一个晚上，他走上楼梯，到了寝室的上面。然后到了寝室里，说：“现在这个身体也支撑不住了。好像要去其他的净土了，如果住在这里，(413)自己也没有办法。”弟子衮努衮哭了很多，祈请说：“请不要这样说，为了利益众生而住世。”于是（上师回答说）： “诸行皆成常， 觅处终不得。 诸法皆无常， 莫悲汝当喜。” 说完没有答应。之后做了九十一天的怙主朵玛，说：“我一生都给了你朵玛，所以在我没有到达东方清净刹土之前，你必须护送我。”之后到了春天。
English
Since the luminous awareness arises naturally, one must listen to the instructions and practice. Now, I am the most skilled at giving instructions. I have heard a lot like this, but there is no one who has practiced like me, there are people like me, but there is no one who has realized like me. I also don't know how long I can stay. It will be difficult for beings like me to appear in the future. Now, I am fluent in both words and meanings." So he said. When the spring of the Ox year passed, after teaching the Dharma to the monks, he said, "Now I am old, and I don't know when I will die. I don't have the wealth to make offerings. Go to the mountains, to a secluded place, and when I die, you can strip off my clothes and let the birds and beasts eat them." After saying that, the monks cried with their faces full of tears. Rinpoche's words (412) say, "There is no place where one can escape death. It is not in the sky, nor in the depths of the ocean. It is never in the mountain caves." So he said. Then, when he went to the mountain, he said on the steps, "It is impossible to come back to these steps again." That summer he stayed in the mountains and taught the monks a lot of Dharma. In the autumn he went to Rinbung Monastery, and one day my two teachers, Dongzhag, also came. He also saw many uncertain signs of death. He thought of leaving two or three kinds of longevity practices, but he thought it was conceptual thought, so he gave up and several years passed. Now, including this time, it is time for me to go. No matter when I die, there is no will to leave." So he said. When winter came, one night he went up the stairs to the top of the room. Then he went to the bedroom and said, "Now this body can't support it anymore. It seems that I have to go to another pure land, but if I stay here, (413) I can't do anything about it." The disciple Konnu Gon cried a lot and prayed, "Please don't say that, please stay for the benefit of sentient beings." Then (the master replied): "All conditioned things become permanent, A place to seek will never be found. All phenomena are impermanent, Do not grieve, be joyful, Kungawo." After saying that, he did not agree. Then he made the Protector's Torma for ninety-one days and said, "I have given you Torma for my whole life, so you must escort me until I reach the pure land of the East." Then spring came.