Tibetan
། རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱིས་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཐབས། ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་མར་བརྗོད་དེ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རབ་སྦྱོར་བས། །གང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་བཞེད་དེ། །མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་གུར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ གྱི་ཐབས། །བསམ་གཏན་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོར། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ལ་རྒྱུད་རྒྱལ་དུ། །དེ་དང་དེ་ཡི་ཆོག་དབྱེ་ཞེས། །འོད་གསལ་སྒྱུ་མ་བདག་གིས་ནི། །སྒྱུ་མའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བཤད་དོ། ། 11-320 ཞེས་དང་། སྒྲོན་གསལ་ལས། བདག་བྱིན་བརླབས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ། འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་འདི་ན་མེད། །མེ་ཡིས་སྦྱངས་པའི་ནོར་བུ་བཞིན། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྣམ་པར་དང་། །དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་ཡོངས་གསལ་བའི། ། བཞུགས་པའི་ཚིག་དོན་འདི་དང་ནི། །ཞེས་པས་སོ། །ཡང་རྩ་དང་རླུང་གི་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ནི་མ་རྒྱུད་དང་ཕ་རྒྱུད་དེ། ནཱ་རོ་པས། ཐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཕ་རྒྱུད་དང་། ཤེས་རབ་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མ་རྒྱུད་ནས། །གདམ་ངག་གི་རྒྱལ་པོ་རྩ་རླུང་སྟོན། །ཞེས་དང་། ཞལ་ལུང་གི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ རྩ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་དེ་དེས་རྟོགས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཐབས་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་ནི་རླུང་གི་དེ་ཉིད་གཙོ་བས་དེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྣལ་ འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས། གང་དུ་ཕྱི་ནང་གི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་སྟོན་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ། གང་དུ་ཕྱི་ ནང་གི་རྩ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་སྟོན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དྲི་མེད་འོད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པས་དབྱེ་བས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ། ། 11-321 ཞེས་སོ། ། {གསུམ་པ་གདུལ་བྱ་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་ནི།} སྐྱེས་པ་འདུལ་བ་ལ་ཕ་རྒྱུད། བུད་མེད་འདུལ་བའི་དོན་དུ་མ་རྒྱུད་དེ། གུར་ལས། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བར་མཛད་དོན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ རྣམས་རབ་བཤད་ལ། །བཙུན་མོ་རྣམས་ནི་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་རབ་བཤད། །ཅེས་དང་། གཞན་རང་སྡེ་དང་། གཞན་སྡེ་དག་ལྷ་ཕོ་མོ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གིས་འབྱེད་པའང་། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་ མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལས། གང་དུ་སྐྱེས་པ་དང་རང་གི་སྡེ་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་ཕོའི་རྣམ་པ་མང་བར་སྟོན་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །ག
Chinese
金刚持（Vajradhara）所说：般若波罗蜜多的方便。 这被称为瑜伽母，与大手印（Mahamudra）完全结合，因此进入那般境界。 瑜伽母的续部被认为是空行母（Dakini）的金刚帐（Vajra tent），是所有般若波罗蜜多的方便。 仅通过禅定就能成就。 如《空行母海》所说：对于瑜伽士们，续部是至高无上的。 区分这个和那个的仪轨，我，光明幻化者，在幻化的世界中宣说。 如《明灯》所说：除了我的伟大加持，没有其他的世界存在于此。 如同火焰净化过的宝石，自性光明完全清净。 光辉的集会完全显现，安住的词句和意义就在这里。 此外，主要展示脉和风的自性的是父续和母续。如那洛巴（Naropa）所说：方便之王是父续，智慧之王是母续，口诀之王展示脉和风。 《口诀释》中说：无上瑜伽续部的口诀，空行母续部主要以脉为主，通过它来证悟。瑜伽主要以方便为主的续部，主要以风的自性来证悟。 清净的差别在于，进入无上瑜伽续部的意义时，凡是展示内外蕴、界、处清净之本尊的是方便续，凡是展示内外脉和菩提心清净之本尊的是智慧续。 《无垢光》中说：在世俗谛中，以如镜智等来区分，从蕴和界清净的角度，为了调伏根器迟钝的众生，如来宣说了方便和智慧。 {第三，所调伏之补特伽罗的差别：}为了调伏男性而宣说父续，为了调伏女性而宣说母续。如《帐续》所说：为了调伏男性，详细宣说了瑜伽续部。为了摄受女性，详细宣说了瑜伽母续部。 此外，自宗和他宗，也通过本尊男女比例的多寡来区分。《无上瑜伽续部义入》中说：凡是为了调伏男性和自宗，而展示较多男性本尊形象的是方便续。
English
Vajradhara said: The means of Prajnaparamita. This is said to be a Yogini, perfectly combined with Mahamudra, therefore entering into that state. The Tantra of Yogini is considered the Vajra tent of Dakini, the means of all Prajnaparamitas. It will be accomplished by mere meditation. As said in 'Ocean of Dakinis': For the Yogis, the Tantra is supreme. Distinguishing the rites of this and that, I, the Luminous Illusionist, explain in the illusory world. As said in 'Torchlight': Except for my great blessing, no other world exists here. Like a gem purified by fire, the self-nature is luminous and completely pure. The glorious assembly is fully manifest, the words and meanings of abiding are here. Furthermore, what mainly shows the nature of the channels and winds is the Father Tantra and Mother Tantra. As Naropa said: The king of means is the Father Tantra, the king of wisdom is the Mother Tantra, the king of instructions shows the channels and winds. The commentary on 'Oral Instructions' says: The oral instructions of the Anuttarayoga Tantras, the Tantra of Dakinis mainly focuses on the channels, through which realization is achieved. The Tantra that mainly focuses on means, the Yoga, mainly realizes through the nature of the winds. The distinction of purity is that when entering the meaning of the Anuttarayoga Tantra, whatever shows the pure deities of the inner and outer aggregates, elements, and sources is the Means Tantra, and whatever shows the pure deities of the inner and outer channels and Bodhicitta is the Wisdom Tantra. 'Stainless Light' says: In the conventional truth of the world, distinguishing by means of mirror-like wisdom and so on, from the perspective of the purity of aggregates and elements, the Tathagata spoke of means and wisdom according to the minds of beings with dull faculties. {Third, the distinction of the individuals to be tamed:} The Father Tantra is taught to tame males, and the Mother Tantra is taught for the purpose of taming females. As the 'Tent Tantra' says: For the purpose of taming males, the Yoga Tantras are extensively taught. For the purpose of gathering females, the Yogini Tantras are extensively taught. Furthermore, the distinction between one's own school and other schools is also made by the proportion of male and female deities. 'Entering the Meaning of the Anuttarayoga Tantra' says: Whatever shows more male deity forms for the purpose of taming males and one's own school is the Means Tantra. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ང་དུ་བུད་མེད་དང་ཕྱི་ རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལྷ་མོའི་རྣམ་པ་མང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱལ་བའི་དབང་པོས། ལུས་དང་བསམ་པའི་ དབྱེ་བས་འབྱེད་པར་གསུངས་ལ། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་བ་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སྟོན་པ་དང་། ཞུ་བ་པོ་དང་། སྡུད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་འབྱེད་ ཆོས་དག་ནི་ལུང་གིས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་མི་སྣང་བས་བཞག་གོ། ། །། ༈ ངེས་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ངེས་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་སོ་སོར་ཕྱི་ནས་གསུངས་ཀྱི། 11-322 ངེས་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གོ་དོན་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་གཉིས་ཀའི་བརྗོད་བྱ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་པ་ཕྱི་མ་ལས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །གང་གི་དངོས་མེད་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཐབས་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བཤད་ཅིང་། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ལས། ཧེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། །བཛྲའང་ཤེས་རབ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བདག་ཉིད་རྒྱུད། །དེ་ནི་ང་ཡིས་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། བདེ་མཆོག་ཉུང་ངུའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ཀུན་སྦྱོར་བཞིན། །སྔགས་བཟླས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་ལྡན། །སྦྱོར་ཉིད་ཆོ་གའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་ལ། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་ཐབས་ ཀྱི་ལུས་ཀྱི་མིན། །ཤེས་རབ་གཅིག་པུས་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣལ་འབྱོར་གསུངས། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྒྱུད། །རྣལ་ འབྱོར་རྒྱུད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྣལ་འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས་ནི། །ཤེས་རབ་སྒྲས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མིན། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཅེས་བྱ། །ཀྱེ་ཡི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་རྟོག་མེད། །འདུས་པ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་རྣམས། ། 11-323 ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེས། །ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་མིང་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དྲི་མེད་འོད་ལས་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གང་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུད་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་ མ་ཡིན་ལ། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱ
Chinese
因此，为了调伏妇女和外道徒，显现与他们相符的众多女神形象之坛城，是智慧续。 胜者之自在主（指佛陀）曾说，身体和思想的差别是可以区分的，但实际上只是象征性地展示了那些差别较大的方面。至于区分说法者、请求者和结集者的差别，因为经典中没有明确提及，所以在此不作论述。 第三，在究竟意义上，一切都被揭示为无二的续。因此，为了引导那些倾向于低劣见解的人，从外在分别宣说了方便和智慧的续。但在究竟意义上，一切都是方便和智慧无二的续。瑜伽的意义在于结合方便和智慧二者，这既是父续也是母续的主题。如《密集后续》所说：‘方便与智慧的融合，被称为瑜伽。无实有是智慧，方便是事物的特征。’ 《喜金刚》中说：‘嘿！大悲心，金刚也被称为智慧。方便和智慧的自性是续，我将讲述，仔细听。’《胜乐略续》中也说：‘如智慧与方便的结合，具备咒语念诵和禅定等。结合本身就是仪轨的智慧，请听续中所说。’《时轮根本续》中也说：‘瑜伽不是方便的身，也不是仅凭智慧就能转变的。方便与智慧的融合，如来称之为瑜伽。’《金刚心释》中说：‘智慧和方便的自性是续，被称为瑜伽续。瑜伽不是方便之声，也不是智慧之声所能转变的。这被称为瑜伽续，喜金刚无二分别，密集等一切，智慧和方便的自性，一切都是瑜伽续，以智慧和方便之名。’《无垢光》中也说：‘自性上，一切都是智慧和方便的自性，是瑜伽续本身。’因此，任何续中，凡是有方便和智慧作为主题的，那个续在究竟意义上既不是智慧续，也不是方便续。
English
Therefore, to subdue women and non-Buddhist heretics, the tantra that reveals mandalas with many forms of goddesses in accordance with them is the Wisdom Tantra. The Lord of Conquerors (referring to the Buddha) said that the differences between body and mind can be distinguished, but in reality, it merely symbolically shows those aspects that are more distinct. As for distinguishing the differences between the speaker, the requester, and the compiler, since they are not explicitly mentioned in the scriptures, they are not discussed here. Third, in the definitive sense, everything is revealed as a non-dual tantra. Therefore, in order to guide those who are inclined to inferior views, the tantras of skillful means and wisdom are separately taught externally. But in the definitive sense, everything is a tantra that is non-dual in skillful means and wisdom. The meaning of yoga is to combine skillful means and wisdom, which is the subject of both the Father Tantra and the Mother Tantra. As stated in the *Later Compendium*: 'The integration of skillful means and wisdom is called yoga. Non-existence is wisdom, and skillful means is the characteristic of things.' In the *Hevajra Tantra*, it says: 'Hey! Great compassion, vajra is also said to be wisdom. The nature of skillful means and wisdom is the tantra, I will tell, listen carefully.' The *Lesser Blissful Tantra* also says: 'Like the combination of wisdom and skillful means, possessing mantra recitation and meditation, etc. The combination itself is the wisdom of the ritual, please listen to what is said in the tantra.' The *Root Tantra of the Kalachakra* also says: 'Yoga is not the body of skillful means, nor can it be transformed by wisdom alone. The integration of skillful means and wisdom, the Tathagata calls it yoga.' The *Vajra Heart Commentary* says: 'The nature of wisdom and skillful means is the tantra, called the Yoga Tantra. Yoga is not the sound of skillful means, nor can it be transformed by the sound of wisdom. This is called the Yoga Tantra, Hevajra is non-dual, the Compendium and all others, the nature of wisdom and skillful means, everything is the Yoga Tantra, by the names of wisdom and skillful means.' The *Stainless Light* also says: 'By nature, everything is the nature of wisdom and skillful means, it is the Yoga Tantra itself.' Therefore, in any tantra, wherever there is skillful means and wisdom as the subject, that tantra in the definitive sense is neither the Wisdom Tantra nor the Skillful Means Tantra. --------------------------------------------------------------------------------