Tibetan
་ནི། ཆོས་ཅན་འདྲ། དུ་བ་མེད་དེ་བ་མོའི་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དགག་བྱ་དུ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་མེའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་གྲང་རེག་གོ། །དེས་ཁྱབ་བྱ་ནི་བ་མོའི་རེག་པའོ། །དེ་འདི་ན་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པ་ནི། མཆོད་སྦྱིན་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཞིག་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགག་བྱ་རྟག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཁྱབ་པ་ནི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། 1-746 འདི་ལ་དེ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་། དེ་ལྟར་མི་དམིགས་འདི་རྣམ་གསུམ། །བཤད་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། །མ་རྟོགས་རྟོགས་དབྱེའི་སྦྱོར་སྒོ་ནས། །དེ་དང་དེ་འགལ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་དང་། དེའི་རང་འགྲེལ་དུ། དེ་མ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་པ་དང་། འགལ་བའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་གི་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་ངག་དོན་གྱི་སྦྱོར་བས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། རྟགས་ཅན་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན། ཚད་མར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །། ༈ གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་རྣམ་གཞག། གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ནི། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་གཞན། །དེ་ཡང་། མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡོད་ཆོས་མེད། །གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་འཁྲུལ་བ་ཅན། །མེད་པའི་ཆོས་དེ་འགལ་ཡིན་ན། །ཡོད་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་པས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། རྟགས་གསུམ་གྱིས་སེལ་བའོ། །དེ་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་ཏུ་གཟུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་དཔག་ལྟར་སྣང་སྟེ། རྟོག་པ་དོན་མི་མཐུན་ནོ། །གསུམ་པོ་རིམ་པ་བཞིན། མ་རྟོགས་པའི་བློ། ལོག་པར་རྟོག་པ། སོམ་ཉི་དག་གོ། །རྟགས་གསུམ་གྱིས་སེལ་བ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པའང་ངོ་། །ཕྱོགས་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས། 1-747 མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དང་པོ་སྦྱོར་བས་བཅུར་བཤད་དེ་བསྡུ་ན་རྒོལ་བ་ལ་བལྟོས་པའི་མ་གྲུབ་པ་དང་། སོམ་ཉི་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་གཉིས་སུ་དང་པོ་ཡང་སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྔར་རྒོལ་རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ། དང་པོ་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་སྒྲུབ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ཤིང་སེམས་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། ཤུན་པ་བཤུས་ན་འཆི་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ། ཕྱིར་རྒོལ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། བདེ་བ་སེམས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ།
Chinese
例如：‘有法（chos can，主题）是所立宗（宗），因为有烟，如同厨房’。所破的烟的原因是什么呢？是火。与火相违的是冷触。冷触所遍及的是雾气。雾气在此处可以观察到。观察到与遍及原因相违的遍及结果，例如：‘祭祀是所立宗（宗），不是常恒的，因为有时会起作用’。所破的常恒的特殊之处在于没有变化，这是遍及原因。与此相违的是具有变化。变化所遍及的是作用。在此处可以观察到。 因此，不现见分为三种。虽然这样说，但实际上有很多种。通过未领悟和领悟的区分方式，以及与此相违等等。 就像在《释量论》的自释中说的那样：‘未领悟此，领悟与此相违，领悟相违的结果’等等区分方式。 第三，通过语言意义的结合来总结意义：有法（chos can，主题）是自义比量（自比量）的所立宗（宗），是衡量事物的标准的原因，因为它主要用于区分事物和非事物。 假似理式之相 第二，假似理式（hetvābhāsa，因的似是而非）：假似理式不同于真正的理式（因）。就像《释量论》中所说：‘不存在于不成立者上，依赖于两者而迷惑，不存在的法即是相违，如何能成为所立宗？’这里广泛地展示了通过三种理式（因）来排除错误。 从被认为是正确理式（因）的事物中产生的知识是假似比量（似比量），是与事物不符的分别念。这三种分别是：未领悟的意识、错误领悟和犹豫不决。 用三种理式（因）排除的错误是什么呢？就是不成立、相违和不定。在宗（ पक्ष ，pakṣa，有法）上，作为论证者不承认的理式（因），是不成立的理式（因）的特征。 首先，结合分为十种，如果总结起来，就是相对于辩论者的不成立和犹豫不决的不成立两种。第一种又分为前辩论者和后辩论者都不承认的，后辩论者不承认的，前辩论者自己不承认的，以及在一个方面不成立的。第一种情况，例如：在论证声音是无常时，将‘眼睛所见之物’作为理式（因）。第二种情况，例如：在论证树木有心识时，将‘剥皮后会死亡’作为理式（因），这是后辩论者佛教徒不承认的。第三种情况，例如：在论证快乐没有心识时，将‘具有生’作为理式（因）。
English
For example: 'The subject (chos can, topic) is the thesis (pakṣa), because there is smoke, like a kitchen.' What is the cause of the smoke that is to be refuted? It is fire. What contradicts fire is cold touch. What is pervaded by cold touch is mist. Mist can be observed here. Observing the pervaded result that contradicts the pervading cause, for example: 'The sacrifice is the subject (pakṣa), it is not permanent, because it sometimes acts.' The special characteristic of the permanent that is to be refuted is the absence of change, which is the pervading cause. What contradicts this is having change. What is pervaded by change is action. This can be observed here. Therefore, non-apprehension is divided into three types. Although it is said this way, there are actually many types. Through the distinction between non-comprehension and comprehension, and things that contradict this, and so on. Just as it is said in the autocommentary of the *Pramāṇasamuccaya* (Compendium on Valid Cognition): 'Not comprehending this, comprehending what contradicts this, comprehending the result of contradiction,' and so on, are the modes of distinction. Third, summarizing the meaning through the combination of linguistic meanings: The subject (chos can, topic) is the thesis (pakṣa) of the self-benefit inference (svārthānumāna), it is the reason for being a standard of measurement, because it is mainly used to distinguish between things and non-things. The Aspects of Fallacious Reasoning Second, fallacious reasoning (hetvābhāsa): Fallacious reasoning is different from true reasoning (hetu). As it says in the *Pramāṇasamuccaya*: 'It does not exist on what is unestablished, it is confused by relying on both, the non-existent dharma is contradictory, how can it become the thesis?' Here, it extensively shows the exclusion of errors through the three types of reasoning (hetu). The knowledge that arises from what is considered to be correct reasoning (hetu) is fallacious inference (anumānābhāsa), which is a conceptualization that does not agree with reality. These three are, respectively: unapprehended consciousness, mistaken apprehension, and doubt. What are the errors that are excluded by the three types of reasoning (hetu)? They are the unestablished, the contradictory, and the uncertain. On the subject ( पक्ष , pakṣa, topic), the reasoning (hetu) that is not established for the debater is the characteristic of unestablished reasoning (hetu). First, the combination is explained in ten ways, but if summarized, there are two types: unestablished relative to the debater and unestablished due to doubt. The first type is further divided into what is not established for both the former and latter debaters, what is not established for the latter debater, what is not established for the former debater himself, and what is not established in one aspect. The first situation, for example: when arguing that sound is impermanent, taking 'what is seen by the eyes' as the reasoning (hetu). The second situation, for example: when arguing that trees have consciousness, taking 'dying after being peeled' as the reasoning (hetu), which is not accepted by the latter debater, the Buddhist. The third situation, for example: when arguing that happiness has no consciousness, taking 'having birth' as the reasoning (hetu). --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
སྔར་རྒོལ་གྲངས་ཅན་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ། ཤིང་སེམས་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཉིད་ལོག་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་སྔར་རྒོལ་གཅེར་བུ་བ་རང་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཤིང་ཐམས་ཅད་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་བློ་དང་ལྡན་པ་ལས། སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པ་ལ་འབྲས་བུ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གནས་དང་བཟའ་བ་སོགས་ལ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། ། 1-748 གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས་རྟགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི། འདི་ན་མེད་ཡོད་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ། འདི་དུ་བ་ཡིན་ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་། རྩོད་པའི་གཞི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རི་སུལ་དུ་མ་འདི་དག་ལས་འགའ་ཞིག་ན་རྨ་བྱ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་སྒྲ་གྲག་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་མ་གྲུབ་པ་ནི། བདག་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་དང་། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དང་། ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ། གཏན་ཚིགས་འདི་བུམ་པ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད། མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། 1-749 གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་ལ་མེད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་ཡོད། གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། མིག་སོགས་གཞན་དོན་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྲི་གདན་སོགས་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི། ས་ལ་སོགས་པ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ལྔ་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པས་སྤྱོད་པ་པ་ལ་བདག་སེམས་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སོམ་ཉི་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་ལྷག་ལྡན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དབྱེ་ན་སྒྲ་རྟག་སྒྲུབ་ལ་གཞལ་བྱ་བཀོད་པ་ལྟ་བ
Chinese
先前，对于论敌（对方辩论者）来说，‘数论’本身尚未成立。例如，为了证明树木有知觉，提出‘睡眠’作为理由，但这对于先前的论敌，即裸体派来说，在一个方面上是不成立的，因为并非所有的树木在夜晚都会收缩叶子。又如，以‘果实’作为理由，来证明土地等事物具有智慧而产生。如果有人说，这在住所和食物等方面是成立的，那么，在这种情况下，在一个或两个方面上都是不成立的。 第二部分有三个方面，即对理由产生怀疑：例如，为了证明‘这里有或没有’，提出‘这里有烟’作为理由。这可以代表将需要证明的法（事物属性）和争论的基础作为理由的情况。由于论证本身是不确定的，因此对所立宗（论题）产生怀疑，例如，为了证明山谷中的某些地方有孔雀，提出听到孔雀叫声作为理由。未能成立的未成立，例如，为了证明‘我’普遍存在，提出‘所有功德都被观察到’作为理由。 第二，相违的论证是指，作为需要证明的事物的反面证明的论证，是相违论证的特征。它存在于不相似的一方，而不存在于相似的一方；或者不存在于相似的一方，而存在于不相似的一方；或者以颠倒的方式证明法的自性；或者以颠倒的方式证明所立宗的自性；或者以颠倒的方式证明所立宗的差别，共有五种情况。第一种情况是，例如，为了证明声音是常恒的，提出‘因为它是被造作的，就像虚空一样’。这个论证存在于瓶子等不相似的一方，而不存在于相似的一方。 第二种情况是，例如，为了证明声音是常恒的，提出‘它是努力后产生的’作为理由。它不存在于相似的一方（虚空），而存在于不相似的一方（瓶子）。例如，闪电等不存在这种情况。第三种情况是，例如，为了证明眼睛等是为了他者利益而运作的，提出‘因为它们是被积累的，就像床和垫子一样’。第四种情况是，例如，为了证明土地等是从具有智慧的原因中产生的，提出‘因为它们是依赖性的，就像瓶子等一样’。第五种情况是，例如，对于胜论派（Vaisheshika）的修行者来说，为了证明‘我’具有心识，提出‘因为它是心识所加持的’。对于存在于相似和不相似两方，或者存在与否都令人怀疑的论证，是不确定的论证的特征。由于它是令人怀疑的论证，因此也被称为剩余的论证。如果进行区分，例如，为了证明声音是常恒的，提出‘它是可测量的’作为理由。
English
Previously, for the opponent (the other debater), 'Samkhya' (a school of Indian philosophy) itself was not established. For example, to prove that trees have consciousness, proposing 'sleep' as a reason, but this is not established in one aspect for the previous opponent, the naked ascetics, because not all trees shrink their leaves at night. Or, like proposing 'fruit' as a reason to prove that land and other things are produced with intelligence. If someone says that this is established in dwellings and food, etc., then in that case, it is not established in one or both aspects. The second part has three aspects, that is, doubting the reason: for example, to prove 'here is or is not', proposing 'here is smoke' as a reason. This can represent the case of taking the dharma (attribute of things) to be proved and the basis of the dispute as the reason. Because the argument itself is uncertain, there is doubt about the subject (thesis), for example, to prove that there are peacocks in some places in the valley, proposing to hear the sound of peacocks as a reason. The unestablished of not being established, for example, to prove that 'I' is universally present, proposing 'all merits are observed' as a reason. Secondly, the contradictory argument refers to the argument that proves the opposite of what needs to be proved, which is the characteristic of the contradictory argument. It exists in the dissimilar side but does not exist in the similar side; or it does not exist in the similar side but exists in the dissimilar side; or it proves the self-nature of the dharma in a reversed way; or it proves the self-nature of the subject in a reversed way; or it proves the difference of the subject in a reversed way, there are five cases in total. The first case is, for example, to prove that sound is permanent, proposing 'because it is created, like space'. This argument exists in the dissimilar side such as a vase, but does not exist in the similar side. The second case is, for example, to prove that sound is permanent, proposing 'it arises immediately after effort' as a reason. It does not exist in the similar side (space), but exists in the dissimilar side (vase). For example, lightning etc. does not have this situation. The third case is, for example, to prove that eyes etc. operate for the benefit of others, proposing 'because they are accumulated, like beds and cushions'. The fourth case is, for example, to prove that land etc. are produced from causes with intelligence, proposing 'because they are dependent, like vases etc.'. The fifth case is, for example, for the practitioner of Vaisheshika (a school of Indian philosophy), to prove that 'I' has consciousness, proposing 'because it is blessed by consciousness'. For arguments that exist in both similar and dissimilar sides, or whose existence or non-existence is doubtful, is the characteristic of an uncertain argument. Since it is a doubtful argument, it is also called a residual argument. If we distinguish, for example, to prove that sound is permanent, proposing 'it is measurable' as a reason. --------------------------------------------------------------------------------