Tibetan
མེད་པ་བཞིན་དུ་གདགས་གཞི་གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་གསུངས་པས། ཕུང་པོ་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅིང་དེ་ཁ་ཟད་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ཉིད་དུ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གི། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་དེ་ཉིད་མིན། །དེས་ཀྱང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཞེས་ཉན་ཐོས་དག་དེ་གཉིས་བསྡོམས་ནས་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་བཤད་ལ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་འདོད་དོ། །སྤྱོད་འཇུག་ཏུ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དངོས་མཐོང་ཞིང་། །ཡང་དག་ཉིད་དུའང་རྟོག་བྱེད་ལ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མིན་པས་འདིར། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་རྩོད། །ཅེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། 1-715 གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཁྱད་པར་དེས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་དག་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ལ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་མཐུ་བརྟས་པས། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དེ་ལས་བདག་དང་ཆོས་སུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བས་ཡུལ་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་སྨྲ་སྟེ། སྔར་གྱི་དྲུག་གི་ཁར་ཉོན་ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་བཞི་ནི། བདག་ཏུ་རྨོངས་པ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ། བདག་ཏུ་ཆགས་པའོ། །ཀུན་གཞི་ནི་ས་བོན་གྱི་གཞི་ཉིད་དོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་སྡུད་དེ་ཀུན་བརྟགས་གཞན་དབང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། ། 1-716 རྣམ་བདེན་པ་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་ཅིང་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་དེར་འདོད། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དང་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས། ལམ་བདེན་དང་པོ་དང་འགོག་བདེན་ཕྱི་མ། གཞན་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་སོ། །དེ་བཏགས་ཡོད། རྣམ་རྫུན་པ་ནི། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞན་དབང་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། བརྟགས་ན་དེའི་སྟེང་གི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། གཏན་མེད་པས། ཤུལ་ན་ངོ་བོ་ལུས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོངས་གྲུབ
Chinese
正如所无，所依之色，如水泡聚沫等，对五蕴依次宣说，因此，通达蕴、界一切如幻，并显示其灭尽。于此（《中观根本慧论》中），‘蕴等差别之，体性皆尽灭，彼等亦非彼，亦无自性’。如是，声闻众将二者合一，认为灭尽即是空性，然彼等不欲无生之空性。《入菩萨行论》中，‘世间所见事，彼亦作真性，非如幻事故，世间与瑜伽诤’。如是，世间之真实见与宗派立说之差别即在于此。瑜伽行者则认为，色等外境无有，唯是识之显现。因此，识亦有能取与所取二相。世间习俗与经论中所说之种种我与法之安立，皆是识之作用。彼等并非安立于实有之上，而是从无始以来，于阿赖耶识中熏染之我等与色等法之分别习气力大，故从阿赖耶识中显现我与法，如是生起分别，故无外境。‘诸佛子，此三界唯是心’。如是宣说。识分为八识，即前六识加上染污意与阿赖耶识。染污意之四种烦恼为：我痴、我见、我慢、我爱。阿赖耶识乃种子之所依。一切所知皆可归纳为三性：遍计所执性、依他起性、圆成实性。 唯识宗认为依他起性是真实存在，并且心和心所都属于依他起性。圆成实性是胜义谛，分为不变圆成实性和不颠倒圆成实性两种。道谛是前者，灭谛是后者，其余一切都是遍计所执性，是假立的。唯识宗认为，未经观察的法都是依他起性，如幻象一般。如果加以观察，则其上的能取和所取二相就是遍计所执性，因为它们根本不存在。而留下的本体则是法性，即圆成实性。
English
Just as non-existence, the basis of imputation, such as the nature of form, like bubbles and foam, is explained sequentially for the five skandhas (aggregates), therefore, understanding that all skandhas and realms are merely illusions, and showing their exhaustion. Here (in the 'Fundamental Wisdom of the Middle Way'), 'The characteristics of the distinctions of the skandhas, all natures are exhausted, those are not those, and are without self-nature.' Thus, the Shravakas (listeners) combine the two, believing that exhaustion is emptiness, but they do not desire the emptiness of no-birth. In 'Entering the Bodhisattva's Way', 'The world sees things, and also considers them to be true, not like illusions, therefore, the world and the yogis argue.' Thus, the difference between the world's true view and the assertions of philosophical schools lies in this. The Yogachara (practice of yoga) believes that external objects such as form do not exist, but only the appearance of consciousness itself. Therefore, consciousness also has two aspects: the grasped and the grasper. The various assertions of self and the establishment of various dharmas (phenomena) that arise from worldly customs and scriptures are all functions of consciousness alone. They are not established on what truly exists, but from beginningless time, the force of the habits of discriminating self and dharmas such as form, which are imprinted in the Alaya-vijnana (storehouse consciousness), is strong, so self and dharmas appear from the Alaya-vijnana, and thus discrimination arises, so there is no external object. 'Oh sons of the Buddhas, these three realms are only mind.' Thus it is said. Consciousness is spoken of as eight consciousnesses, namely the previous six plus the afflicted mind and the Alaya-vijnana. The four afflictions of the afflicted mind are: ignorance of self, view of self, pride of self, and attachment to self. The Alaya-vijnana is the basis of seeds. All knowable things can be summarized into three natures: parikalpita (imputed nature), paratantra (dependent nature), and parinispanna (perfected nature). The Vijnanavada (consciousness-only school) believes that the paratantra is truly existent, and that all minds and mental factors belong to the paratantra. The parinispanna is the ultimate truth, divided into two types: unchanging parinispanna and non-inverted parinispanna. The path truth is the former, and the cessation truth is the latter. All others are parikalpita, which are falsely established. The Vijnanavada believes that all phenomena that have not been examined are paratantra, like illusions. If they are examined, then the two aspects of the grasped and the grasper on them are parikalpita, because they do not exist at all. And the remaining essence is the nature of reality, which is the parinispanna. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་བོ། །དེས་ན་གཞན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པས་འདི་ཁ་གཞན་སྟོང་དབུ་མའོ། །ཞེས་མགྲིན་པ་བསྟོད་དེ་སྒྲོག་གོ། །འདི་ནི་བྱམས་ཆོས་བར་པ་གཉིས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད་ལ། འདི་ཉིད་དུའང་། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང་། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པ་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་དང་། དེ་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེའི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པས་སོ། །ལུགས་འདི་ལ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནི། གཞན་དབང་། དཔྱད་ན་གཟུང་རྣམ་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས། 1-717 ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་ཡོངས་གྲུབ། འགྲོས་འདི་ཀུན་ལ་སྦྱོར་རོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དོན་དུ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཡུལ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡུལ་ཡང་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་སེམས་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱང་སེམས་བཞིན་དུ་ལྟར་མི་མངོན་ནོ། ། ཡང་། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཡུལ་མེད་ཅིང་སེམས་ཉིད་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ནི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བསམ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡུལ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་རིགས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གཟུགས་ཀྱང་རྡུལ་དུ་བཤིག་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བཤིག་ན་མེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཡུལ་དུ་སྣང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཟུགས་སུ་རྟོག་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པས་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱར་ཡང་། ཡུལ་ལར་ནས་མེད་ན་དེར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བས། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས་ཁམས་གསུམ་པོ་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་དགག་པ་སྟེ། 1-718 མདོ་དེ་ཉིད་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་རབ་ཏུ་རྟོག་ཅིང་བདག་མེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་།རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལང་གཤེགས་ལས། ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། སེམས་ཙམ་དུ་བཤད་པས་འདུལ་བ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ་ཞེས། རང་ཉིད་བདག་བཟློག་པའི་ཚེ། སྤྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་
Chinese
因此，（他们认为）其他一切都空于遍计所执，而圆成实性不空于自性，所以这是一种‘他空’中观。他们高声宣扬这种观点。这种观点在弥勒菩萨的两种论著中得到了详细阐述。即使在这里（《中观庄严论》中）也说：‘从所取和能取的相状中，没有其他的体性存在。因此，由于体性是空性的缘故，彻底宣说了无自性。’以及‘因此，凡是二者皆空的，那就是它的本性。’就是这个意思。按照这种观点，对于像色法这样的事物，有三种：遍计所执的色法是依他起；如果加以分析，能取相和所取相都是遍计所执的色法； 1-717 体性是法性的色法，即圆成实。这种方式适用于一切事物。对此，中观派认为，‘外境不存在，唯有心识显现为实有’的说法也是不合理的。为什么呢？因为如果境本身是识的自性，那么境也会变成有识之物。或者，心也会变成有色之物。或者，色法也会像心一样变得不可见。或者，如果外境不存在，唯有心识显现为境，那么一切事物都应该像我们思考和期望的那样，显现为境。或者，如果色法可以分解成微尘，而微尘也可以分解成更小的部分，最终消失，那么心也应该消失。因此，‘心识显现为境’的说法是不合理的。如果说，‘从无始以来，由于执著于色法的习气成熟，所以才会这样显现’，那么如果境根本不存在，就不会产生对境的执著，因此也不会有这种习气。《十地经》中说‘三界唯是心’，这是为了否定作者和受者。 1-718 同一部经中说，‘从缘起中，彻底了知十种相，即无我、无执著、无人、无自性、无自性作者、无感受者时，就会生起空性之解脱门。’《楞伽经》中说：‘外境不存在，唯有心识如此显现。’这也是为了否定认为事物在胜义谛中存在的观点，并且为了通过宣说唯识来利益调伏众生。当自己反驳自己时，总的来说，事物都是缘起的，所以在世俗谛中就像幻象一样。
English
Therefore, (they believe) that everything else is empty of the parikalpita (imputed nature), while the parinispanna (perfected nature) is not empty of its own nature, so this is a 'gzhan stong' (other-empty) Madhyamaka. They proclaim this view loudly. This view is elaborated in the two treatises of Maitreya. Even here (in the Madhyamakalamkara), it says: 'From the aspects of grasper and grasped, there is no other entity. Therefore, because the entity is empty, the absence of svabhava (own-being) is thoroughly proclaimed.' And 'Therefore, whatever is empty of both, that is its very nature.' That is the meaning. According to this view, for things like form, there are three: the parikalpita form is the paratantra (dependent nature); if analyzed, both the aspect of the grasped and the aspect of the grasper are the parikalpita form; 1-717 The entity is the dharmata (nature of reality) form, which is the parinispanna. This method applies to all things. To this, the Madhyamikas argue that the statement 'external objects do not exist, only mind appears as real' is also unreasonable. Why? Because if the object itself is the nature of consciousness, then the object would also become conscious. Or, the mind would become material. Or, form would become invisible like the mind. Or, if external objects do not exist, and only mind appears as the object, then everything should appear as the object in the way we think and expect. Or, if form can be broken down into particles, and the particles can be broken down into smaller parts until they disappear, then the mind should also disappear. Therefore, the statement 'mind appears as the object' is unreasonable. If it is said that 'from beginningless time, due to the maturation of the habit of clinging to form, it appears that way,' then if the object does not exist at all, there would be no clinging to the object, and therefore there would be no such habit. The Dasabhumika Sutra says 'the three realms are only mind,' which is to negate the agent and the enjoyer. 1-718 The same sutra says, 'From dependent origination, thoroughly understanding the ten aspects, namely, no self, no clinging, no person, no self-nature, no agent of self-nature, no enjoyer, the door of liberation of emptiness will arise.' The Lankavatara Sutra says: 'External objects do not exist, only mind appears that way.' This is also to negate the view that things exist in ultimate truth, and to benefit the taming of beings by proclaiming only mind. When one refutes oneself, in general, things are dependently originated, so in conventional truth they are like illusions. --------------------------------------------------------------------------------