Tibetan
ད་དོ་སྙམ་ནས་བྱུང་ངོ་། །བྱུང་ནས་ཀྱང་རྫིང་བུའི་འགྲམ་དུ་བལྟས་པ་ན་འདི་ནི་ནོར་བུའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། རྫིང་གི་ཆུ་དེ་ཡང་ནོར་བུའི་འོད་དང་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཆུ་དེ་མཐོང་ནས། ཨེ་མ་ཧོ། ནོར་བུའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་ཤིང་ཡིད་གཞུངས་པ་གཅིག་གིས་ནོར་བུ་དེ་ཡང་དག་པར་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ནོར་བུ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མི་སྡུག་པའོ། །ཞེས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒོམ་ཞིང་བསྒོམ་ལ་མང་དུ་བྱས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དེའི་ཕྱིར་རྫིང་གི་གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་རྣམ་པར་གནས་པ་ (༣༢༡)ལེན་པ་ལྟར། མི་འགྱུར་བར་ཁྱེད་ཅག་ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་མི་ཤེས་པར་གང་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་པར་འདོད་པ་ནི་ཆད་པར་ལྷུང་བས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་དོན་ལ་མཚུངས་པས་སྨད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་གང་དག་བདག་ཏུ་བལྟ་བའི་རི་རབ་ཙམ་ནི་སླ་ཡིས། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང་། །རིག་སྔགས་བསྒྲུབས་པ་ལོག་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ངེས་དོན་དུ་གསུང་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ནི། བཀའ་བར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཐ་མར་གདོད་མ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་འོད་གསལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པས། གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་རླབས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་མཐོང་བས་གུས་ཤིང་རང་ (༣༢༢)ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེན་འཕེལ་ཞིང་ལོག་པར་ལྟ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་མཚུངས་པར་མཐོང་བས་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། སྒྲོ་སྐུར་ཞི་བའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པས། སྟོང་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་བཞི
Chinese
于是心想就过去了。过去之后，在水池边观看，生起这一定是珍宝的想法。水池里的水也显现得如同珍宝的光芒一般。看到那些如此显现的水后，唉玛霍！生起这一定是珍宝的想法。之后，一位精通方法且心怀善意的人，最终找到了那珍宝。比丘们，同样地，你们这些不了解如珍宝般之法的真如者，执着于一切皆无常、一切皆痛苦、一切皆无我、一切皆不净。以所有执着而修习，修习且多做，多做且安住的那些，全部都是没有意义的。比丘们，因此，就像取走水池里的瓦砾和碎石一样，你们要毫不动摇地精通方法！如此宣说。不了解究竟胜义空性之理，却认为是什么都没有的空性，这是堕入断灭边，与外道在意义上相同，因此应受到呵责。如《宝积经》中说： 善男子，那些视我为须弥山者尚且容易，而具有增上慢者视空性为（实有）则不然。 以及《四百论》中说： 若于空性见颠倒，具有少许智慧者，亦将彻底毁坏，犹如执蛇之不善，以及咒语修持颠倒般。 就像这样。此（空性）以决定性的意义宣说，具有利益的方式是：比《中论》所说的一切法皆空更为殊胜，最终宣说的是从本初以来自然成就且光明澄澈的决定性意义。因此，所化之根器敏锐者能够证悟，因为没有灰心丧气，所以在菩提方面生起极大的意乐而精进，并且视一切有情皆具有菩提之精华，因此恭敬且自己（322）没有傲慢之心，并且如实地证悟实相，因此广大的智慧增长且没有邪见，并且视自己与有情平等，因此生起慈爱，并且进入到止息增益和损减的真谛，因此远离了诽谤空性的边见，因此迅速成佛。《宝性论》中说： 如同云、梦、幻象四者
English
Then, thinking 'let's go,' they went. Having gone, when they looked at the edge of the pond, the thought strongly arose that 'this is a jewel!' The water of the pond also appeared like the light of a jewel. Having seen that water appearing in that way, 'Emaho!,' the thought strongly entered that 'it is a jewel!' Then, one who was skilled in means and had a kind heart actually found that jewel. Monks, similarly, you who do not know the suchness of the Dharma like a jewel, that all is impermanent, all is suffering, all is without self, and all is impure. Meditating with all grasping, doing much meditation, having done much and abiding closely, all those are meaningless. Monks, therefore, like taking away pebbles and gravel from the pond, be skilled in means without wavering! Thus he spoke. Not understanding the way of ultimate emptiness, but thinking of emptiness as nothing at all, is falling into nihilism, and is similar in meaning to the outsiders, therefore it is criticized. As it says in the Ratnakuta Sutra: 'It is easy for those who see the self as Mount Meru, but not so for those with pride who see emptiness.' And as it says in the Four Hundred Verses: 'If one sees emptiness wrongly, those with little wisdom will be destroyed, like holding a snake wrongly, and like practicing mantras wrongly.' Like that. This very thing, the way of speaking with definitive meaning and benefits, is: More excellent than the middle [way] teaching that all dharmas are empty, in the end it is spoken as the definitive meaning of primordially self-arisen and clear light. Therefore, those trainees with sharp faculties realize it, and because there is no discouragement, they generate great enthusiasm for enlightenment and strive, and seeing all sentient beings as having the essence of enlightenment, they are respectful and do not have arrogance in themselves (322), and because they realize the reality without error, vast wisdom increases and there is no wrong view, and seeing themselves and sentient beings as equal, love arises, and entering into the truth of the cessation of imputation and denial, they are free from the extreme of denigrating emptiness, therefore they quickly attain Buddhahood. In the Uttaratantra it says: Like clouds, dreams, illusions, and four things
Tibetan
ན་དེ་དང་དེར། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཀུན་སྟོང་པ་ཞེས། །གསུངས་ནས་ཡང་འདིར་རྒྱལ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ། །སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཡོད་ཅེས་ཅི་སྟེ་གསུང་། །སེམས་ཞུམ་སེམས་ཅན་དམན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ཡང་དག་མི་འཛིན་ཡང་དག་ཆོས་ལ་བསྐུར། །བདག་ཅག་ལྷག་པའི་སྐྱོན་ལྔ་གང་དག་ལ། །ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་ཡང་དོན་དུ་གསུང་། །ཞེས་པ་དང་། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས། །སྤྲོ་དང་སྟོན་པ་བཞིན་གུས་དང་། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བྱམས་ཆེན་བསྐྱེད། །ཆོས་ལྔ་སྐྱེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་མཚུངས་ལྟ། །སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དང་། །བདག་དང་ (༣༢༣)སེམས་ཅན་མཚུངས་བྱམས་ལས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་མྱུར་དུ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གནས་འདི་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྲུན་པ། དབང་པོ་སྦྱངས་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པས་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱིས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་དང་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་དང་། སྟོང་པ་མཐར་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་སྟེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། ཇི་སྐད་དུ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བར་ལྟུང་བ་རྣམས་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་ནི། །རང་བཞིན་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ངོ་མཚར་རྨད། །གང་གིས་དེ་རྟོགས་རྒྱལ་བའི་ (༣༢༤)གོ་འཕང་འཛིན། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་འཁྲུལ་དུས་དགོངས་པའི་གནས་ཚུལ་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ༈ །སྤྱི་དོན་བཞི་པ་གདམས་པ་ཉམས་ལེན་གྱིས་མཚོན་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གདམས་གཞི་རྒྱུད་ལུང་བབས་ཚུལ་གྱིས་ཁོག་བཅིངས། གདམས་ཚུལ་དབང་གི་ཆུ་བོས་རྒྱུད་སྦྱང་། གདམས་ཁྲིད་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པས་གྲོལ་བར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས། ཐུགས་རྗེས་རང་སྣང་དུ་རིག་པས་དབང་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡེ་རྫོགས་རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཐོབ་སྟེ། དགོངས་པ་རང་བྱུང་གི་མན་ངག་རང་ཤར་བས། ལུང་སྟོན་པའི་བླ་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཞི་ཐོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་པའོ། །
Chinese
彼处如是说，一切所知皆为空性。为何又在此处说，诸佛于众生中，有如来藏？沮丧轻蔑下劣众生，不执著正见，舍弃正法。我等有何五种过失，彼等亦于彼中如是说。如是，彼从听闻中，如喜悦与示现般恭敬，生起智慧、般若、大悲。为生起五法故，于彼无有罪过，犹如无有缺失，具足功德，于自他（323）众生平等慈爱中，速疾获得佛果。如是说。此地乃是创造无量功德之根源，调伏诸根，为殊胜善知识所摄持者，以信心于总义之方式而了知。庸俗凡夫与声闻缘觉之种姓，以及执着空性边见者，非其所行境。如彼经云：自生者之胜义谛，唯以信心而可了知。如日轮光芒炽盛，无眼者则不能见。及其注释中说：如是，世尊如来藏，非为堕入常见者，以及于颠倒见中极喜者，以及心于空性中散乱者之所行境。如是说。犹如虚空般之此法门，乃是自性清净之行境，稀有奇妙。何人若能证悟此，则能获得诸佛（324）之果位，乃是精通甚深广大之义者。如是，连同其余部分，已宣说了于迷乱之时，意之境况的教示。༈。第四总义，以窍诀修持之方式来表示，有三：以窍诀之根本传承降临之方式来系缚，以窍诀之方式，以灌顶之水来调伏相续，以窍诀引导修持之次第来解脱。第一，从基位任运大圆满之自性中，以大悲于自显中，以觉性获得四灌顶智慧之水，于本初圆满任运大圆满中获得，以自生之意诀自现，无有开示之导师而证得佛果者，乃是普贤王如来于基位上成佛。
English
There it is said, all knowable things are empty in every way. Why is it said again here that the Buddhas have the essence of the Tathagata in sentient beings? Discouraging and despising inferior sentient beings, not grasping the right view, and abandoning the right Dharma. What are the five faults that we have, those are also spoken of in that? Thus, from hearing that, like joy and manifestation, with reverence, wisdom, prajna, and great compassion arise. For the sake of generating the five dharmas, there is no fault in that, like being without deficiency, possessing qualities, and from equal love for oneself and (323) sentient beings, Buddhahood is quickly attained. Thus it is said. This place is the creation of immeasurable roots of virtue, the taming of the senses, and those who are held by the noble spiritual friend should understand the general meaning with faith. Ordinary common people and those of the Hearer and Solitary Realizer lineages, and those who are attached to the extreme view of emptiness, are not its object. As it says in that very text: The ultimate truth of the self-born ones is to be realized only by faith. The sun's orb blazing with light cannot be seen by those without eyes. And in its commentary it says: Thus, the Tathagatagarbha of the Blessed One is not the object of those who have fallen into the view of the aggregates, and those who are extremely delighted in perverted views, and those whose minds are distracted by emptiness. Thus it is said. This Dharma gate, like the sky, is the object of self-nature purity, rare and wonderful. Whoever realizes this will attain the state of the Buddhas (324), and is skilled in the profound and vast meaning. Thus, together with the rest, the instruction on the state of mind at the time of confusion has been explained. ༈. The fourth general meaning, the way to illustrate the practice of the instructions, has three parts: binding the essence by the way the root lineage of the instructions descends, taming the continuum with the water of empowerment in the way of the instructions, and liberating by the order of the instructions leading to practice. First, from the nature of the spontaneously accomplished great perfection of the ground, with compassion in self-appearance, with awareness obtaining the four empowerments, the water of wisdom is obtained in the original complete spontaneously accomplished great perfection, with the self-arisen mind instructions self-appearing, the one who attains Buddhahood without a teacher who shows the lineage is Kuntuzangpo (Samantabhadra) becoming enlightened on the ground.