Tibetan
རླུང་གི་རྟ་དང་རིག་པ་བྲལ་བ་ལ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱབ་གྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་རང་སྣང་རང་ངོར་ཤེས་པས། སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ལས། གསང་བའི་བདག་པོ། ད་ལྟ་འཕྲད་ཚུལ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་ནང་ན་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ནམ་ (༢༩༠)མཁའ་ལྟ་བུར་གནས་སོ། །རིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དངུལ་དཀར་གྱི་ཡང་ཞུན་ལྟ་བུར་གནས་སོ། །རིག་པ་རང་གི་ལུས་འོད་ཀྱི་གོང་གུ་ཚོ་ན་སྣ་ལྔའི་གྲུ་གུ་བསྔོགས་པ་ལྟར་གནས་སོ། །རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་དུ་བཞུགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་འོད་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ། །རང་གི་སྙིང་གི་ནང་ན་འོད་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ་མེར་རེ་ཡོད་དོ། །སེམས་གློ་བ་ན་ཡོད་དོ། །གློ་བ་ནས་སྙིང་དུ་རྩ་སོག་མའི་སྦུག་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །སེམས་གློ་བ་ནས་དོན་ནས། རྩ་སོག་མའི་སྦུག་མ་ཙམ་དེ་ན་ཡར་ལ་དབུགས་འགྱུས་པས། །སྙིང་གའི་ནང་ན་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡོད་པ་དང་འཕྲད་དེ། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་རིག་པ་དབུགས་ཀྱི་རྟ་དང་འཕྲད་པས་དབུགས་མེད་པའི་འགྱུ་བ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་མ་རྒྱབ་གྱེས་ཚུལ་ནི། རང་འཆི་བའི་དུས་སེམས་གློ་བའི་ནང་ནས་དོན། ལམ་རྩ་གྲོ་སོག་གི་སྦུག་མ་ཙམ་དེ་ནས་སྣ་བུག་གཉིས་ཁ་དང་གསུམ་ནས་ཕར་ལ་ཧ་ཟེར་ནས་དབུགས་ཕར་རྒྱུ། ཧུ་ཟེར་ནས་དབུགས་ཚུར་ལ་འདྲེན་ནོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་སྲིད་པའི་རི་བོ་ལས་བརྒལ་བའི་དུས་སུ། སྲོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རླུང་ནང་དུ་འདྲེས་པ་སྟོབས་ཆེ་སྟེ། འདུས་ (༢༩༡)མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ནས་དྲངས་པས། ཚུར་འདུས་ཐུགས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ། ཕར་འཕྲོས་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པས་རྣམ་ཤེས་རླུང་ཞོན་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་མ་ཧ་ཟེར་ནས་ཕར་ལ་སོང་བ། ཧུ་ཟེར་ནས་ཚུར་ལ་མ་འདུས་པའི་ཚེ། དབུགས་འདོད་པའི་སྒོ་གསུམ་དུ་འཆད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ནས་ཐོན། ལམ་རྩ་དར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བའི་ནང་ན་ཡར་སོང་ནས། སྒོ་རང་གི་མིག་ན་ཕར་ལ་ཐོན་ནོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡེ་ཤེས་རྒྱབ་གྱེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟ་འཕྲད་དུས་རླུང་གིས་སྙིང་ནང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་ལྔའི་གདངས་ལ་ཞུགས་པས་དབྱིངས་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་འགྲོ་འོང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། རླུང་ཇེ་དག་ལ་སོང་བས་སྣང་བ་ཇེ་བརྟན་ལ་སོང་ནས་ཚད་དུ་ཕེབས་ལ་འོད་ཀྱི་རྡོས་བཅས་དག་དུས། རླུང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དག་པས། ཟད་པར་སོང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་རླུང་དང་བྲལ་བས། ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཐིམ་ནས་ཕྱིར་མི་སྣང་། ཆོས་སྐུ་ནང་གསལ་ཐིག་ལེ་ཉག་ཅིག་ཏུ་གྲོལ་བའི་གནད་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཐུག་གོ། །དེས་ན་ (༢༩༢)ཉམས་སུ་ལེན་དུས། སེམས་ཡེ་ཤེས་ལ་འཕྲད་ནས་ཐིམ་ནས་རྟོག་མེད་རང་གསལ་དུ་གནས་ཀྱང་། རླུང་གི་གདངས་བསྐྱོད་པས། དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་ཕྱིར་གསལ་ཏེ། འགྲོ་འོང་འགུལ་འཕྲིགས་སུ་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པ་རང་ས་རྗེས་མེད་ཟང་མཐའ་བྱུང་དུ་སྣང་བའང་། རླུང་གིས་ཐུགས་རྗེའི་གདངས་སྔར་བཞིན་ཡུལ་ལ་རྒྱ་ཡན་དུ་མ་བསྐྱོད་ཀྱང་། སྐད་ཅིག་ཕྲ་མོར་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ལུས་གནད་འཆིང་བས་རྩོལ་མེད་རང་གྲོལ་ལ་འགྲོ་བའི་གནད་ཐམས་ཅད་ད་ལ་ཐུག་པའོ། །མདོར་ན་རིག་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་ཞིང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་ཕྱིར་ཕུལ་བ་ལས་བྱུང་ལ། རླུང་དག་པ་ན། ནང་ཐིམ་ལ་སོང་ནས་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ནི། འདི་ཡིས་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་སོ། ༈ །གསུམ་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེའི་གདངས་རླུང་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་སུ་བརྗོད་པས། སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐུག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རང་དུས་ཡུལ་ཕྲ་བར་རིག་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་ལམ། རང་གདངས་ཡིན་པས། གཅིག་པ་འདྲ་ལ་མི་གཅིག་པ་ནི། རླུང་དང་འདྲེས་པས་འགྱུ་ཆར་ཤར་བ་སྟེ། (༢༩༣)ཡེ་ཤེས་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟེན་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་འཁོར་བའི་གཞི་དང་། ཡེ་ཤེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཞིར་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པའོ། །ཚུལ་འདི་དག་ཀུན་གསལ་ལས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་མིན་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བའི་ཆོས། །སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་གཞི་ལས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དེ་བས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས། །གཅིག་པ་དང་ནི་ཐ་དད་ལས། །གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། །ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། །སྒོ་ཡི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། །སྐྱོན་ཡོན་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་འདུག་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པས་ཟང་ཐལ་ལ། །སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དངོས་པོའི་སྒྲིབ་ལས་འདས། །ཞིབ་ཏུ་གང་ (༢༩༤)བཤད་འདིར་མི་བརྗོད། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན
Chinese
当风的骏马和觉性分离时，就叫做心和智慧背离。在这个时候，自显现认识到自身，就是成佛。从介绍装饰来说，秘密的主人，现在相遇的方式是：自己的心中，觉性法身的体性，空性，非造作，如虚空般安住。觉性自身的体性，如纯净的白银般安住。觉性自身的身体，在光明的圆球中，如挖掘五种颜色的方格般安住。觉性法身安住在五种智慧的名相中。五种智慧存在于五种光明的自性中。在自己的心中，五种颜色的光芒闪耀。心在肺中。从肺到心，通过像麦秆般的脉相连。心从肺中出来，在那像麦秆般的脉中，气息向上流动。与心中存在的三身五智相遇，在自己的心间，觉性与气息的骏马相遇，无气息的流动叫做智慧。最后背离的方式是：自己死亡的时候，心从肺中出来。从像麦秆般的脉道中，从两个鼻孔、口三个门中，发出“哈”的声音，气息向外流动；发出“呼”的声音，气息向内吸引。秘密的主人，超越轮回山的时候，成为命的风融入体内，力量强大。从非造作的虚空中牵引，向内聚集融入心觉的智慧中。向外散发融入非造作的虚空中，这叫做心识风乘的意境。最后发出“哈”的声音向外，发出“呼”的声音不向内聚集的时候，气息在渴望的三门中消散。种姓之子，那时智慧从自己的心间出来，在像丝线般的脉道中向上，从自己的眼睛中向外出来。那个时候，智慧就背离了。这样说。而且现在相遇的时候，风进入心中智慧五光的振动中，因此显现出法界和连续不断的生灭。风越清净，显现就越稳定，达到顶点，与光明微粒一起清净的时候，所有风都非常清净，完全耗尽，智慧的振动。
English
When the wind horse and awareness separate, it is called the separation of mind and wisdom. At this time, recognizing one's own appearance as oneself is Buddhahood. From the introduction of adornment, the secret lord, the way to meet now is: in one's own heart, the nature of awareness Dharmakaya, emptiness, uncreated, abides like the sky. The nature of awareness itself abides like pure white silver. The body of awareness itself, in a cluster of light spheres, abides like digging out five-colored squares. Awareness Dharmakaya abides in the names of the five wisdoms. The five wisdoms exist in the nature of the five lights. In one's own heart, five kinds of colored lights shine brightly. The mind is in the lungs. From the lungs to the heart, it is connected by a vein like a straw. When the mind comes out of the lungs, in that vein like a straw, the breath flows upward. Meeting the three bodies and five wisdoms that exist in the heart, in the center of one's own heart, awareness meets the wind horse of breath, and the movement without breath is called wisdom. The final way of separation is: when one dies, the mind comes out of the lungs. From the vein path like a straw, from the two nostrils and the mouth, the three doors, the breath flows outward with the sound of "Ha"; the breath is drawn inward with the sound of "Hu." The secret lord, when transcending the mountain of existence, the wind that has become life merges into the body, and its power is great. Drawing from the uncreated sky, it gathers inward and merges into the wisdom of heart awareness. Radiating outward and merging into the uncreated sky, this is called the intention of the mind-consciousness riding on the wind. Finally, when the sound of "Ha" goes outward, and the sound of "Hu" does not gather inward, the breath dissipates in the three doors of desire. Son of the lineage, at that time, wisdom comes out from the center of one's own heart, goes upward in the vein path like a silk thread, and comes out from one's own eyes. At that time, wisdom separates. So it is said. Moreover, when meeting now, the wind enters the vibration of the five lights of wisdom in the heart, so the Dharmadhatu and the continuous arising and ceasing appear. The purer the wind becomes, the more stable the appearance becomes, reaching the peak, and when it is purified with particles of light, all the winds become extremely pure, completely exhausted, and the vibration of wisdom.
Chinese
由于脱离了风，融入于任运自成中，不再显现。一切法身内明点解脱的关键就在于此。因此，在（292）修习时，心与智慧相遇而融入，安住于无分别自明中，但由于风的振动，界智的显现向外清晰，显现为来去动摇，以及念头在自身消逝无迹，也由于风的慈悲之音，虽然不像以前那样放任于对境，但却产生于微细的刹那作用中，身体的关键在于束缚，一切走向无勤自解脱的关键就在于此。总之，明觉之音向外清晰显现，一切行为都来自于风的向外推动。当风清净时，向内融入而不再显现，这是难以理解之处。༈。第三，归纳心与智慧的意义：智慧的声音被称为与风混合的心，因此，心的根源在于智慧，心自身在微细对境中的觉知是智慧的自力或自声。相似而又不相同之处在于，与风混合而产生动摇。 （293）因为智慧不分别，所以心与智慧被称为从一与异中解脱的未解脱者，因为它们各自依赖于所依和处所等。因此，心被称为轮回的基础，而智慧被称为涅槃的基础。所有这些方式都来自《昆萨》：金刚持者务必抓住！心与智慧两种，非一非异，是极难区分的法。心是智慧的自力，智慧源于心的基础。因此，心与智慧二者，被称为从一与异中解脱的未解脱者。心与智慧的区别在于：从体性的角度区分，从处所的角度区分，从道路的角度区分，从门的角度区分，以及从过患和功德各自的角度区分。自性完全清净是法身，安住的方式是安住于光明是色身，显现的方式是无内外是通透，三身无别超越了实物的障碍。详细的（294）解说此处不赘述。阐述心的体性。
English
Being separated from the winds, it dissolves into spontaneous perfection and ceases to appear. All the key points of the Dharmakaya dissolving into the inner clear bindu lie in this. Therefore, when practicing (292), although the mind meets with wisdom and dissolves, abiding in non-conceptual self-clarity, due to the movement of the winds, the appearance of the sphere of awareness becomes clear outwardly, appearing as coming and going, moving and shaking, and also the arising of thoughts disappearing without a trace in their own place. Although the sound of compassion of the winds does not move as freely towards objects as before, it arises from subtle momentary actions. All the key points of the body being bound and going towards effortless self-liberation lie in this. In short, the sound of awareness arises clearly outwardly, and all actions arise from the winds pushing outwards. When the winds are purified, they go into dissolving inwardly and cease to appear. This is a difficult point to understand. ༈. Third, summarizing the meaning of mind and wisdom: The sound of wisdom is called the mind mixed with the winds, therefore, the root of the mind lies in wisdom, and the awareness of the mind itself in subtle objects is the self-power or self-sound of wisdom. The similarity and dissimilarity lie in the fact that mixing with the winds causes movement to arise. (293) Because wisdom is non-conceptual, mind and wisdom are called the unliberated from liberation from one and different, because they each rely on supports and places, etc. Therefore, mind is said to be the basis of samsara, and wisdom is said to be the basis of nirvana. All these methods come from the Kunsel: Vajra holders must definitely grasp! Mind and wisdom are two aspects, neither one nor different, they are dharmas that are extremely difficult to distinguish. Mind is the self-power of wisdom, wisdom arises from the basis of mind. Therefore, mind and wisdom, the two, are called the unliberated from liberation from one and different. The distinction between mind and wisdom is: distinguishing from the perspective of essence, distinguishing from the perspective of place, distinguishing from the perspective of path, distinguishing from the perspective of door, and distinguishing from the respective perspectives of faults and virtues. The nature being completely pure is the Dharmakaya, the way of abiding is abiding in light is the Rupakaya, the way of appearing is without inner and outer is transparency, the three bodies are inseparable and transcend the obscurations of objects. Detailed (294) explanations will not be repeated here. Explaining the nature of mind.