Tibetan
་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟེན་ (༢༠༨)གཞིར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་གསལ་ལས། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་རང་མལ་གྱི་དུས་ན། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འཆར་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་སྣང་དུ་བྱུང་ལ། མ་འགགས་འཆར་ཚུལ་གྱི་དུས་ན་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཀུན་གཞིར་བྱུང་སྟེ། ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དུག་ལྔ་ལ་དུག་ལྔ་ཐུག་པ་དེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་མ་འགགས་པ་ལ་ཐུག་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ཐུག་ལ། དེ་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་རང་མལ་གྱི་དུས་ན། རིག་པའི་གདངས་ལ་གཟུགས་སྐུའི་འཆར་གཞི་བྱེད་ལ། མ་འགགས་འཆར་ཚུལ་གྱི་དུས་ན། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི། དབྱེར་མེད་ཐུགས་རྗེའི་རང་རྩལ་དེས་རང་ངོ་ཤེས་ན། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་སྦྱོར་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། མ་ཤེས་ན་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་སྣང་ལ་སྦྱོར་བས། འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་ཀྱི་གཞིར་བྱུང་བའོ། །ཀུན་གསལ་ལས། དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཡོད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དང་། བག་ཆགས་གསོག་པའི་ཀུན་གཞི་དང་། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞིའོ། །ཞེས་སོ། །མཚོན་དཔེ་ལ། ངོ་ (༢༠༩)བོ་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་གསལ་བ་ཉི་མ་ལྟ་བུ། ཐུགས་རྗེའི་འཆར་གཞི་ཡོད་པ་ནང་གསལ་ཤེལ་གོང་ལྟ་བུ། རང་ཤར་རོལ་པར་མ་འགགས་པ་སྤྲིན་ཆར་ལྟ་བུ། སྐུ་གསུམ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དེ། ཐམས་ཅད་ནང་དབྱིངས་གཏིང་གསལ་དུ་གནས་པ་ཤེལ་གྱི་ནང་འོད་ལྟ་བུ་འཆར་གཞིར་ཡོད། དོན་ལ་མ་ཤར། འཆར་སྒོ་མ་འགགས། རང་མལ་ཀ་དག་ཆེན་པོའི་དཔེ་ཕྱོགས་རེ་ནས་མཚོན་ཏེ། བཤད་རྒྱུད་ལས། ཆོས་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པ་ནི་ཤེལ་དང་། དེའི་ནང་གི་འོད་ལྔར་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞི་ལ་སྐུ་གསུམ་རྫོགས་པ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་འོད་ཟེར་མི་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་དཔེ་ནི་རྨ་བྱའི་སྒོ་ངའམ། ཉི་མ་ཉིད་དམ། ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དང་ཆར་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་མན་ཤེལ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་གཞན་གཉིས་གཏིང་གསལ་དང་། འཆར་ཚུལ་རོལ་པར་ཡོད་པའི་དཔེའོ། །ཉི་མ་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་དཔེའོ། །ནམ་མཁའི་སྤྲིན་ཆར་ནི་ཐུགས་རྗེ་རིག་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས། རྩལ་སྤྲིན་ (༢༡༠)ལྟར་ཤར་བའི་རོལ་པ་ཆར་པ་ལྟ་བུའི་དཔེའོ། །ཤེལ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་གཅིག་ཏུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དཔེའོ། །གཞན་སེལ་ནི། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་སྟོང་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་སེལ་བ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས། རིག་པ་ཕྱང་ཆད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས། རིགས་མཐུན་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ལོ། །རང་བཞིན་ལ་གསལ་བས་ཆད་པ་བྱང་ཆད་སེལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་ཁ་དོག་ལྔར་བསྟན་ལ། དངོས་སུ་རང་མལ་དུ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་ཀྱང་མ་ཡིན་པས། ལྷུན་གྲུབ་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆ་ལ། རིགས་མཐུན་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ལོ། །ཐུགས་རྗེ་ལ་འཆར་བ་གོ་མ་འགགས་པས། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་ཡུལ་སྣང་མི་རིགས་པ་སེལ་བས་མེ་ལོང་དྭངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ལ། ཕྱི་གསལ་ཡུལ་ཕྱིར་ཤོར་བ། ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་སུ་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་ལོག་པས། རིག་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་རིགས་མཐུན་རིགས་མི་མཐུན་ཀུན་སེལ་བའོ། །ཀ་དག་དེ། ཀུན་གསལ་ལས། གཞན་སེལ་ནི། རིག་པར་འདུག་པས་བེམས་པོ་སེལ། །སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་ (༢༡༡)པོ་སེལ། །གཉིས་མེད་ཡིན་པས་གཉིས་སྣང་སེལ། །རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སེལ། །ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་རེ་དོགས་སེལ། །དག་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་སེལ། །མེད་པ་ཡོད་པས་ཆད་ལྟ་སེལ། །ཡོད་པའི་མེད་པས་རྟག་ཆད་སེལ། །ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག །ཡང་དག་པ་དོན་གྱི་གཞི་ནི་རིགས་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རིག་པ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གྲོལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ན། འཕེལ་འགྲིབས་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ་ལོ། །ངར་འཛིན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལས་གྲོལ་ལོ། །གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཡིད་ལས་གྲོལ། སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལོག་པའོ། །གསང་བའི་བདག་པོ་སྟོང་པ་རིགས་མཐུན་གཅིག་པ་ལས་ལོག་སྟེ། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ། དབྱིབས་དང་བཅས་པ། བག་རྡུལ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱཻ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རིག་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་བེམས་པོ་མེད་དོ། །སྟོང་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་བསྐྱེད་པའི་ (༢༡༢)དངོས་པོ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ༈ །གཉིས་པ་གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། དཔེ། རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་དང་དྲུག་ལས། གཞི་སྣང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཞི་ཀ་དག་གི་ནང་མདངས་ལྷུན་གྲུབ་གཏིང་གས
Chinese
因为一切都依赖于作为无记之所依（208）的基础。正如《俱舍论》中所说：“是轮回与涅槃一切之所依。”自性在自住之时，五种智慧的蓝图自然显现为基础之显现，而在无碍显现之时，则成为各种习气的阿赖耶识。一切业和习气，五毒与五毒相遇，即是五种智慧之力的无碍显现，此与五种智慧相遇，此依赖于自然成就。慈悲在自住之时，为明觉之音作色身的蓝图，而在无碍显现之时，则是结合意义的阿赖耶识。无别的慈悲自力若能认识自性，则与智慧界结合而超越痛苦，若不认识，则与众生错觉结合，感受轮回的苦乐，成为八识心的基础。正如《俱舍论》中所说：“差别有三种：本有的阿赖耶识，积聚习气的阿赖耶识，以及结合意义的阿赖耶识。”譬如说，本体（209）空性如虚空，自性光明如太阳，慈悲的蓝图存在如内明水晶球，自生任运无碍如云雨。三身基础安住的智慧如太阳，一切都安住在内界深处清澈透明如水晶内的光芒般具有蓝图。实际上未显现，显现之门未关闭。各自象征着自住原始清净大圆满的例子。如续部所说：“法身中智慧内明安住如水晶，如其内五光显现。”“基础中三身圆满如太阳之精华光芒不灭。”本体、自性、慈悲三者的例子如孔雀蛋，或太阳本身，或天空的云和雨。又如摩尼宝珠。正如所说。孔雀蛋是本体原始清净，其他两种智慧深邃清澈，显现方式是任运的例子。太阳是自性光明之例子。天空的云雨是慈悲明空如天空，力量如云（210）般显现的任运如雨的例子。水晶是这一切任运合一不可分离的例子。遣除他宗：本体、自性、
English
Because everything depends on the basis of being the foundation of the unindicated consciousness (208). As it is said in the Kunsel: "It is the foundation of all samsara and nirvana." When the nature is in its own place, the blueprint of the five wisdoms naturally arises as the basis of manifestation, and when it is in the time of unceasing manifestation, it becomes the alaya-consciousness of various imprints. All actions and imprints, the five poisons meeting the five poisons, that is, the unceasing manifestation of the power of the five wisdoms, that meets the five wisdoms, which depends on spontaneous accomplishment. When compassion is in its own place, it makes the blueprint of the form body for the sound of awareness, and when it is in the time of unceasing manifestation, it is the alaya-consciousness of the meaning of union. If the self-power of inseparable compassion recognizes itself, it is united with the realm of wisdom and transcends suffering, but if it does not recognize, it is united with the illusion of sentient beings, experiencing the happiness and suffering of samsara, becoming the basis of the eight consciousnesses. As it is said in the Kunsel: "There are three distinctions: the alaya-consciousness that is originally existent, the alaya-consciousness that accumulates imprints, and the alaya-consciousness of the meaning of union." For example, the essence (209) emptiness is like the sky, the nature is clear like the sun, the blueprint of compassion exists like a clear crystal ball, and the self-arising spontaneous and unceasing is like clouds and rain. The wisdom of the three bodies' basic abode is like the sun, and everything abides in the inner realm, deep and clear, like the light inside a crystal, having a blueprint. In reality, it has not manifested, and the door of manifestation has not closed. Each symbolizes the example of the self-abiding great perfection of primordial purity. As it is said in the tantra: "In the dharmakaya, wisdom abides inwardly clear like crystal, like the five lights manifesting within it." "The three bodies are complete in the basis, like the essence of the sun's rays unceasing." The examples of the three, essence, nature, and compassion, are like a peacock's egg, or the sun itself, or the clouds and rain of the sky. Or like a mani-jewel. As it is said. The peacock's egg is the essence of primordial purity, and the other two wisdoms are deep and clear, and the way of manifestation is an example of spontaneous accomplishment. The sun is an example of the luminosity of nature. The clouds and rain of the sky are the compassion of awareness-emptiness like the sky, and the power manifests like clouds (210), and the spontaneous accomplishment is like the example of rain. The crystal is an example of all of this being spontaneously united and inseparable. Refuting others: essence, nature,
Chinese
于大悲三者中，本体空性故，遣除事物与相状，如虚空一般，然亦非全无觉性，故遣除同类与异类一切。自性光明故，遣除断灭之边，示现任运成就光明五彩，然实际上亦非如安住自处之彩虹之类，于任运成就深邃澄澈之分，遣除同类与异类一切。大悲显现无有间断故，遣除执着于一与境相不应理，如明镜清净之中央一般，外境显现向外散失，亦从八识显现于心中而返还，故觉性之本体、自性、大悲三者遣除同类异类一切。原始清净者，于普光明中，遣除他者是：安住于觉性故，遣除物质。安住于空性故，遣除事物（211）。是无二故，遣除二取。是自生故，遣除因缘。是任运成就故，遣除希冀与恐惧。是清净故，遣除垢染。有非有故，遣除断见。有之非有故，遣除常断。具德金刚持，善为受持之。真实义之基础亦从仅仅是同类中返回，与觉性相同之阿赖耶识之蕴解脱。彼又如何解脱耶？无有增减故，从阿赖耶识中解脱。无有我执故，从烦恼意中解脱。无有能取所取故，从意中解脱。无有生灭故，从五门之识中解脱而返回。秘密主，空性从同类一体中返回，自性清净之虚空不具有颜色，不具有形状，不具有习气。具德大菩萨，亦从异类中返回，与觉性相异之物质不存在。与空性相异之外内之四大所生之（212）事物不存在。种姓之子，大义者，当知彼从二者中返回。亦脱离执着于非二者之事物。如是说。༈。第二，于基现任运成就之自性中，本体、定义、分类、特征、譬喻、名称之显示等六者中，基现之本体是原始清净之内的光彩任运成就深邃澄澈
English
From the three, compassion, the essence of emptiness eliminates objects and characteristics. Like the sky, it is not just pure awareness, so it eliminates all similarities and dissimilarities. The nature is clear, so it eliminates the extreme of annihilation, showing the spontaneously accomplished, radiant five colors. But in reality, it is not like a rainbow that stays in its own place. In the aspect of spontaneously accomplished, profound clarity, it eliminates all similarities and dissimilarities. Compassion arises without obstruction, so it eliminates fixation on one and inappropriate object appearances. Like the center of a clear mirror, external clarity is lost to external objects, and it also reverses from the appearance of the eight consciousnesses in the mind. Therefore, the essence, nature, and compassion of awareness eliminate all similarities and dissimilarities. That primordial purity, in the all-illuminating, eliminates others: Abiding in awareness, it eliminates matter. Abiding in emptiness, it eliminates objects (211). Being non-dual, it eliminates dualistic appearances. Being self-arisen, it eliminates causes and conditions. Being spontaneously accomplished, it eliminates hope and fear. Being pure, it eliminates defilements. Having non-existence, it eliminates the view of annihilation. The non-existence of existence eliminates permanence and annihilation. O Vajra Holder, hold it well! The basis of true meaning also reverses from just being similar. The accumulation of consciousnesses similar to awareness is liberated. How is it liberated? Without increase or decrease, it is liberated from the alaya consciousness. Without self-grasping, it is liberated from the afflicted mind. Without grasping at subject and object, it is liberated from the mind. Without arising or ceasing, it is liberated and reversed from the five sense consciousnesses. Secret Lord, emptiness reverses from being similar and one. The naturally pure sky does not have color, does not have shape, and does not have habitual tendencies. O great Bodhisattva! It also reverses from being dissimilar. Matter dissimilar to awareness does not exist. Objects (212) produced from the four outer and inner elements dissimilar to emptiness do not exist. Son of the lineage, great meaning, know that it reverses from both. It is also free from grasping at objects that are neither of the two. Thus it is said. ༈. Second, in the nature of the spontaneously accomplished ground appearance, among the six, essence, definition, classification, characteristics, example, and display of names, the essence of the ground appearance is the spontaneously accomplished, profound clarity of the inner radiance of the primordial purity ground.