Tibetan
ན་མཛད་ནས། དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པར་སྦྱོར་རོ། །བར་དོ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ༈ །སྤྱི་དོན་བདུན་པ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གྲོལ་བ་སྤྱིའི་ངོ་བོར་ (༤༨༠)བསྟན་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ། །ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་དོན་གྲོལ་བ་དང་། གཞན་དོན་ཐུགས་རྗེའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དཔེ་དང་བཞི་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་སྦུབས་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་འཁྲུལ་སྣང་གི་འཆིང་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་དག་གོ། །དབྱེ་ན་ཡུལ་ལས་གྲོལ་བ་ཕྱིར་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས། ལུས་ལས་གྲོལ་བ་འབྱུང་བཞི་རྡོས་པའི་སྦུབས་ལས་འདས་པ། སེམས་ལས་གྲོལ་བ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞིའི་བརྟན་ཆོས་བྲལ་བ་དང་གསུམ་མོ། །ཀུན་གཞི་མེད་དེ་འཁོར་འདས་བརྟན་དུས་ཀུན་གཞིར་བཞག་པ་ལ་དེ་འཁོར་བ་མི་བརྟན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་པུ་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་དབྱེར་མེད་པར་རང་ས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་དྲི་བཅས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་ཀུན་གཞིར་བཞག་པ་དེ་དྲི་མ་མེད་དུས་ཆོས་སྐུར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ནི་མདུད་པའི་འཆིང་བྱེད་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དོན་ཐུགས་རྗེའི་གྲོལ་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་སྟེ། (༤༨༡)། ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་དོན་མཛད་པ། ངེས་ཚིག་འཁོར་བ་ལས་ཞི་བར་འདྲེན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེའོ། །དབྱེ་ན་ཇི་ལྟ་བ་དང་། །ཇི་སྙེད་པ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རྟོགས་མེད་དང་། རྟོག་བཅས་ཞེས་དམིགས་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའོ། །དཔེ་ནི་འདྲེན་པ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ། །གྲོལ་བས་གྲུ་དང་མ་རིག་སེལ་བས་ཉི་མ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་ནད་འཇོམས་པས་སྨན་དང་ཐབས་སྟོན་པས་སྨན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་གསལ་ལས། འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར། །མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་ལ་གནས། །གྲོལ་བ་སྤྱི་ཡི་ངོ་བོར་བཤད། །རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོ་སྟེ། །ཡུལ་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི། །རང་གདངས་ཆེན་པོར་གསལ་བ་ཡིན། །ལུས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི། །རིག་པ་དངོས་མེད་རིན་ཆེན་སྦུབས། །སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི། །རྟོག་མེད་རིག་པ་རང་གསལ་ཡིན། །གྲོལ་བ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ནི། །རྩོལ་བའི་ཆོས་ལས་རབ་འདས་ཤིང་། །འཁྲུལ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བཅིངས
Chinese
作已，融入法界中。中阴教法已讲完。༈。第七大义，讲说究竟果位的成就之理有三：宣说解脱总体的体性（480），讲述涅槃的自性，以及任运自成珍宝的安立。第一者有二：自利解脱和他利大悲。第一者有体性、词义、分类、比喻四者。体性是，从轮回之法，错觉显现错觉之因等二者之中解脱。词义是，从错觉显现的束缚以及部分之中清净。分类是，从境解脱，外境显现错觉的因没有了；从身解脱，超越四大粗重之蕴；从心解脱，远离八识阿赖耶的常法，共有三种。阿赖耶是没有的，因为轮回涅槃安立为常时的阿赖耶，但此轮回是不稳固的，因此涅槃的法唯一任运自成无有分别而占据自位之故。彼亦是，有垢染的觉性安立为阿赖耶，那在无有垢染之时安住于法身。比喻是，如同解开结的束缚一样。他利大悲的解脱，从解脱后无有间断而任运无勤地生起（481），大悲的体性是，二色身的游舞以及具有智慧，以应机调伏的方式成办利益。词义是，从轮回中引导至寂静并且从痛苦中救护之故是大悲。分类是，如所有性和尽所有性二智成办利益，无分别和有分别，是就所缘法性和有法二者而安立的。比喻是，引导如同铁钩一样。以解脱为船，以遣除无明为太阳，以调伏烦恼之病为药，以指示方便为医生一样。彼亦在《普明》中说，不住于轮回之法，安住于涅槃之义，宣说解脱总体的体性。各自的体性各自不同，从境解脱的体性是，明亮地显现为自性光芒。从身解脱的体性是，觉性无实珍宝之蕴。从心解脱的体性是，无分别觉性自明。解脱之词义是，远远超离勤作之法，不被三种错觉所束缚。
English
Having done that, merge into the Dharmadhatu. The Bardo teachings are now complete. ༈ The seventh general topic, explaining the way the ultimate fruit is accomplished, has three aspects: explaining liberation as a general essence (480), explaining the nature of nirvana, and establishing the spontaneously present precious form. The first has two aspects: liberation for one's own benefit and great compassion for the benefit of others. The first has four aspects: essence, definition, division, and example. The essence is liberation from the phenomena of samsara, illusory appearances, and illusory causes. The definition is purification from the bonds of illusory appearances and their parts. The division is threefold: liberation from objects, without the causes of illusory appearances; liberation from the body, transcending the gross elements; and liberation from the mind, free from the constant nature of the eight consciousnesses, the alaya. The alaya does not exist because samsara and nirvana are established as the constant alaya, but this samsara is unstable, so the sole dharma of nirvana is spontaneously present, without differentiation, and attains its own ground. Moreover, the consciousness with defilements is established as the alaya, and when it is without defilements, it abides as the Dharmakaya. The example is like untying a knot. The liberation of great compassion for the benefit of others arises spontaneously and effortlessly without interruption after liberation (481). The essence of compassion is the play of the two form bodies, together with wisdom, accomplishing the benefit of whatever needs to be tamed. The definition is compassion because it leads from samsara to peace and protects from suffering. The division is that the two wisdoms of suchness and variety accomplish the benefit, and non-conceptual and conceptual are named in relation to the two objects of focus, dharmata and dharmin. The example is like a hook that guides. Liberation is like a boat, dispelling ignorance is like the sun, subduing the disease of afflictions is like medicine, and showing the means is like a doctor. Furthermore, in "Kunsel" it says: Not abiding in the phenomena of samsara, Abiding in the meaning of nirvana, The essence of general liberation is explained. The individual essences are distinct: The essence of liberation from objects is, Clearly manifesting as great self-radiance. The essence of liberation from the body is, Consciousness, insubstantial, a precious form. The essence of liberation from the mind is, Non-conceptual consciousness, self-illuminating. The definition of liberation is, Completely transcending the phenomena of effort, Not bound by the three illusions.
Tibetan
་ (༤༨༢)པས། །ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན། །དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་སྐབས་སུ་བཤད། །དཔེ་ནི་སྤྲུལ་མདུན་གྲོལ་བ་དང་། །རྔ་མ་དག་གི་མདུད་པ་བཞིན། །ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ནི། །ངོ་བོ་མ་འགགས་གཟུགས་སྐུ་ཡིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ། །མ་འགགས་གནོད་པ་སེལ་བའི་རྟགས། །དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་ཆུང་ངུ་གཉིས། །རྟོག་མེད་དང་ནི་རྟོག་བཅས་ཏེ། །འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་བཞིན། །སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་གྲུ་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་སེལ་བས་ཉི་མ་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་ནད་འཇོམས་སྨན་པ་བཞིན། །དཔེར་མཚོན་མར་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད་བཞི་ལས། ངོ་བོ་ནི་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ལས་འདས་པའོ། །དབྱེ་ན་ཟག་བཅས་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་དང་མ་བྲལ་བར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ཆོད་པ་དང་། ཟག་མེད་སྦུབས་གཉིས་ལས་གྲོལ་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་གཉིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་སྐུ་མཐའ་ལས་འདས་པའམ་དབྱིངས་སུ་རང་ས་ཟིན་པ་སྟེ། ། (༤༨༣)བཤད་རྒྱུད་ལས། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང་། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་བཤད། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ངོ་བོ་ནི། །མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ་མི་རྟོག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །དབྱེ་བ་ནི། ཟག་བཅས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི། མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འདེགས་པ། འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ་བ། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་བ། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འདེགས་པ་ཡིས། །མ་བསྐྱོད་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་བྱེད། །འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ་བ་ཡིས། །མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ཡིས། །རྩལ་སྟོབས་གཞི་ལ་ཐིམ་པར་སྟོན། །ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ནང་གསལ་སྟོན། །རིག་པ་རང་ས་ཟིན་པ་ཡིས། །དགོངས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྟོན། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་རླུང་ལྔ་ (༤༨༤)ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ཞེས་ཡང་ཏིག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་སྙན་བརྒྱུད་ཆེན་མོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རླུང་ནང་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གནས་པའི་ལྡོག་ཆ་སྟེ། །སྟོབས་
Chinese
（482）说。定义和理由已经确定。分类的性质在适当的时候解释。例如，化身面前的解脱，就像尾巴上的结。慈悲的性质的定义是：性质不间断，是色身。为什么称为慈悲？不间断，是消除损害的标志。分类有大和小两种，无分别和有分别。就像抓住的铁钩，就像度脱的船。消除无明如太阳，痛苦疾病的征服如医生。例子也简要地概括了。如是说。第二，关于涅槃的自性，有性质、定义、分类、特征四种。性质是获得不住的智慧大乐的地位。定义是：超越轮回痛苦的法。如果分类，分为两种：未脱离有漏习气之壳而证悟，从而断除轮回；以及脱离无漏二壳，到达珍宝的究竟。特征是法身超越边际，或在本性中安住于自地。（483）《说续》中说：以性质、定义、分类和特征四种方式解释。涅槃的性质是不住的伟大智慧。定义是：超越痛苦的尽头，安住于不分别的大乐之中。分类是：有漏的涅槃和无漏的涅槃。特征是：超越四种边际。如是说。第三，关于任运成就的珍宝壳的安立，有五种：智慧升于虚空，五大融入母体，智慧融入法界，智慧盘旋于虚空，觉性安住于自地。其中说：智慧升于虚空，以不动之力而动。五大融入母体，使相状在自性中解脱。智慧融入法界，显示力量融入基础。智慧盘旋于虚空，显示三身智慧内在光明。觉性安住于自地，显示意不变动。如是说。第一种是五气（484）功德圆满，如《扬提·如意宝》大口耳传承中所说。这是智慧的自生风在内部不转移地安住的逆转之处。力量
English
(482) said. Definition and reason have been established. The nature of the classification is explained at the appropriate time. For example, liberation in front of the emanation, like the knots on the tail. The definition of the nature of compassion is: the nature is uninterrupted, it is the Rupakaya. Why is it called compassion? Uninterrupted, it is a sign of eliminating harm. There are two types of classification, large and small, non-conceptual and conceptual. Like the iron hook that grabs, like the boat that delivers. Eliminating ignorance like the sun, conquering suffering and disease like a doctor. The examples are also briefly summarized. Thus it is said. Secondly, regarding the nature of Nirvana, there are four types: nature, definition, classification, and characteristics. The nature is the attainment of the state of non-abiding wisdom and great bliss. The definition is: transcending the Dharma of suffering in samsara. If classified, it is divided into two types: realizing without being separated from the sheath of contaminated habits, thereby cutting off samsara; and being liberated from the two uncontaminated sheaths, reaching the ultimate of the jewel. The characteristic is that the Dharmakaya transcends boundaries, or abides in its own ground in its essence. (483) The 'Explanation Tantra' says: It is explained in four ways: nature, definition, classification, and characteristics. The nature of Nirvana is non-abiding great wisdom. The definition is: having transcended the end of suffering and abiding in the great bliss of non-conceptualization. The classification is: contaminated Nirvana and uncontaminated Nirvana. The characteristic is: transcending the four types of boundaries. Thus it is said. Thirdly, regarding the establishment of the spontaneously accomplished jewel sheath, there are five: wisdom rises in the sky, the five elements merge into the mother, wisdom merges into the Dharmadhatu, wisdom revolves in the sky, and awareness abides in its own ground. It says: Wisdom rises in the sky, moving with the power of immovability. The five elements merge into the mother, causing the signs to be liberated in their own nature. Wisdom merges into the Dharmadhatu, showing the power merging into the base. Wisdom revolves in the sky, showing the inner light of the three Kayas of wisdom. Awareness abides in its own ground, showing that the intention does not change. Thus it is said. The first is the five winds (484) perfection of qualities, as stated in the Great Oral Transmission of Yangti Yizhin Norbu. This is the reversal point where the self-born wind of wisdom abides internally without shifting. Power