Tibetan
མ་སྤངས་ཤིང་། །དངོས་པོར་མི་བདེན་བློ་ལ་སྣང་། །རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཡིན། །སྟོབས་ལྡན་དོན་གྱི་སྣང་བ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་ཡིན། ། (༤༤༤)ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོར་མཐོང་། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྣང་བ་ནི། །གོང་མ་དང་མཚུངས་གཉིས་མེད་སྣང་། །ཐོག་མའི་གཞི་སྣང་འདུག་ཚུལ་ནི། །བསྡུས་པའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ། །མ་དག་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་རིགས་དྲུག་ཡིན། །དག་པ་འཇིག་རྟེན་ས་བཅུའི་བྱང་སེམས་ཡིན། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་གཞི་སྣང་གོང་དང་མཐུན། །སྣང་བའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་བསྡུས་བསྟན་པའོ། །སྣང་བའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི། །དབྱེ་བའི་ཁོད་ནས་བསྟན་པར་གྱིས། །འདི་རུ་ཟུར་ཙམ་བརྗོད་མི་ལང་། ༈། ཡང་དག་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ནི། །ཆོས་ཉིད་གདངས་དང་བཅས་པ་ཡིན། །སྣང་བ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི། །འགག་མེད་ཡུལ་སྣང་སྣང་བར་བཏགས། །དཔེ་ནི་དབྱེ་བའི་ཁོངས་སུ་བསྟན། །འདི་རུ་ངེས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ། །ཉི་མ་དག་ལས་ཟེར་སྣང་དང་། །མར་མེ་དག་ལས་འོད་སྣང་བཞིན། །ཅིར་སྣང་རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ། །ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ཟང་ཐལ་སྣང་། །ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དཔེ་བསྟན་པ། །མེ་ལོང་ལ་སོགས་བཞིན་སྣང་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྦུབས་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ (༤༤༥)ཚིག །དབྱེ་བ། དཔེ་དང་བཞི་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། །སྦུབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་། །དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིས་བཤད། །རིན་ཆེན་སྦུབས་དང་འོད་ཀྱི་སྦུབས། །བག་ཆགས་སྦུབས་དང་གསུམ་དུ་བསྟན། །དང་པོ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་འགྱུར་མེད་ལ། །འགགས་མེད་ཀུན་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །ཕྱོགས་གཅིག་མཚོན་པ་མན་ཤེལ་བཞིན། །ཞིབ་ཏུ་གོང་བསྟན་གཞི་སྣང་བཞིན། །རིན་ཆེན་སྦུབས་དེ་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །བར་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །འགགས་མེད་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ། །ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལྔ། །གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྡུག་གཟི་བྱིན་ལྡན། །འགགས་མེད་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྦུབས། །མཐའ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། །ཆགས་ལུགས་རྣམ་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་པ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅས། །ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དང་བཅས་པ་ནི། །བག་ཆགས་སྦུབས་སུ་ང་ཡིས་བསྟན། །དེ་ལ་སྦུབས་གསུམ་ངོ་བོ་ནི། །གོང་བསྟན་སྐུ་གསུམ་ཡིན་པར་བཤད། །སྦུབས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། །བཞུགས་པའི་ཀློང་ན་བརྟན་གྱུར་པའོ། །སྦུབས་ (༤༤༦)ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ཚིག་ལ། །སོ་སོ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་རིན་ཆེན་སྦུབས། །རང་བཞིན་མེད་པ་འོད་ཀྱི་སྦུབས། །ཆུ་ཟླ་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་དང་། །འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་དཔེ་ཡིས་བསྟན། །རྣམ་རྟོག་མཐུ་བརྟས་བག་ཆགས་སྦུབས། །ཞེས་སོ། །ཆོས་འདི་ཡི་གྲུབ་མཐའ་སྦུབས་གསུམ་པོ་འདི་ལ་བཅའ་བ་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །གསུམ་པ་སྤྱན་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། དཔེ་དང་བཞི་སྟེ། །བཤད་རྒྱུད་ལས། སྤྱན་གྱི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་འབྱེད་པ་མེད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གསལ་བ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་རྟོག་པ་མེད་པར་རྣམ་པ་མཁྱེན་ཅིང་གསལ་བ་དང་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་ཆོད་ཅིང་སོ་སོར་གསལ་བ་དང་། ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་བག་ཆགས་ཟད་པས་ན་སྣང་བ་དང་། །ཤའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གསལ་བ་དང་། ཆུ་སྦུར་གྱི་མིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གསལ་བའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དོན་མཐོང་ཞིང་མ་འགགས་པར་གསལ་བས་ན་སྤྱན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དཔེ་ནི་ཉི་ (༤༤༧)མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དཔེ་ལའང་། ངོ་བོ་དོན་མཚོན་པའི་བརྡའོ། །ངེས་ཚིག་ཕྱོགས་མཐུན་སྟོན་པས་དཔེའོ། །དབྱེ་ན་གཞིའི་དཔེ། རྩལ་གྱི་དཔེ། གྲོལ་བའི་དཔེ། གཉིས་མེད་ཀྱི་དཔེ་དང་བཞིའོ། །རྣམ་གྲངས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག །བག་ཆགས་སྦུབས་ན་གནས་པ་ནི། །སེང་ཕྲུག་དང་ཁྱུང་ཕྲུག་ལྟ་བུའོ། །སྦུབས་འཕོ་བའི་དཔེ་བྱེའུ་ཕྲུག་སྒོང་ནས་བྱུང་བ་དང་། སྦྲུལ་སྐོགས་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་རྟོགས་པས་བར་དོ་ཆོད་པ་ནི། སྔར་འདྲིས་པ་ཕྱིས་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦུབས་འཕོ་ཁར་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྲོགས་པའི་དཔེ་ནི། །ཚང་མང་ནས་སྒྲོན་མེ་ཕྱིར་བཏོན་པས། ཚང་མང་མུན་པར་གྱུར་ནས་མི་དེ་ལག་པ་སྒྲོན་མེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྲོགས་ཏེ། །འགྲོ་སར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པའི་དཔེ་གཉིད་སད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྟོགས་པ་ཅན་འཆི་ཁར་རྐྱེན་གྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང་། མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་འཆར་བའི་དཔེ་ཆུ་ལ་རྡོ་བརྒྱབ་པས་ཆུ་འཁྲུགས་ནས་མི་གསལ་ཀྱང་། །ཆུ་དང་ས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ (༤༤༨)སྐུ་ལུས་ལས་མ་བྱུང་བར་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འཆར་བའི་དཔེ། །ཉི་མ་ཤར་གྱི་ལ་ཁ་ན་འདུག་ཀྱང་འོད་ནུབ་རིལ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་གསུམ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད
Chinese
未曾舍弃，事物非真显于心， 因果乃是心之显现， 有势乃是义之显现， 大圆满证悟之显现， (444)一切皆见法身性。 普贤王如来之显现， 与上方等同无二显。 初始基显安住之方式， 归纳之显现三种类， 不净迷乱之显现六道生。 清净乃是十地之菩萨， 真实智慧基显与上同。 显现之差别广略已阐释， 显现之自性阐释者， 于差别之范畴中作阐释， 于此略说亦不足够。 ༈ 真实确定之自性者， 乃是法性具音韵。 显现诸法之确切词义， 无碍境显立名为显现， 譬如于差别之范畴中阐释， 于此阐释确定之譬喻， 如是日光中之光芒显现， 如是灯火中之光明显现。 何显皆安住于自之音韵， 彼乃大智慧之中， 智慧自音韵通彻显现， 智慧安住于自之音韵。 阐释法性清净之譬喻， 如镜等般显现也。 如是说。 第二、于空隙中，自性，确（445）切词义，差别，譬喻等四者，于彼中， 空隙之自性确切词义， 与差别相符以譬喻说。 珍宝空隙与光之空隙， 习气空隙如是说三种。 最初阐释体性者， 法身通彻无有变， 无碍普明智慧身， 如摩尼宝珠示一面， 细致如上示基显般， 珍宝空隙彼乃法身。 中间阐释体性者， 无碍智慧光之身， 具足三十二相者， 五大聚之坛城， 明亮闪耀庄严具光彩， 无碍智慧光之空隙。 最终阐释体性者， 圆满具足四种生起方式， 蕴界处等皆具足， 八识与心皆具足， 习气空隙我如是说。 如是空隙三者之自性， 说是如上所说三身也。 空隙之名之理由是， 于安住之界中成稳固也。 空隙（446）之名之总词中， 个别确定地阐
English
Without abandoning, things unreal appear to the mind, Cause and effect are appearances of the mind, Potent is the appearance of meaning, The appearance of Dzogchen realization, (444) All are seen as the essence of Dharmakaya. The appearance of Kuntuzangpo (Samantabhadra), Is the same as above, a non-dual appearance. The way the initial ground appearance abides, The condensed appearance is of three kinds, The impure, deluded appearance is of the six realms. Purity is the Bodhisattva of the ten Bhumis, The true wisdom ground appearance is the same as above. The distinctions of appearance, expansion and contraction, are shown. The nature of appearance is shown, Explain it from the category of distinctions, It is not enough to say just a little here. ༈ The nature of true certainty, Is the Dharmata with resonance. The exact meaning of the appearances, Unobstructed object appearance is named appearance. The example is shown in the category of distinctions, Here, the example of certainty is shown, Like the appearance of rays from the sun, Like the appearance of light from a butter lamp. Whatever appears abides in its own resonance, That is in the great wisdom, Wisdom's own resonance appears transparent, Wisdom abides in its own resonance. The example of pure Dharmata is shown, Appearing like a mirror and so on. Thus it is said. Secondly, in the cavity, nature, exact (445) meaning, distinction, example, and four, in that itself, The nature of the cavity, exact meaning, And the distinction is explained with a matching example. The precious cavity and the cavity of light, The habitual cavity and three are shown. The first to explain the characteristics is, The Dharmakaya is transparent and unchanging, Unobstructed, all-illuminating wisdom body, Like a mani jewel showing one side, In detail, like the ground appearance shown above, That precious cavity is the Dharmakaya. The middle to explain the characteristics is, The unobstructed wisdom light body, Holding the thirty-two marks, The mandala of the five great aggregates, Clear, shining, beautiful, and glorious, The unobstructed wisdom light cavity. The last to explain the characteristics is, Completely complete with the four ways of arising, The aggregates, elements, and sense bases are all included, The eight consciousnesses and the mind are all included, The habitual cavity, I have shown it thus. Thus, the nature of the three cavities, Is said to be the three Kayas mentioned above. The reason for the name cavity is, It becomes stable in the space of abiding. In the general term of cavity (446), Individually and definitely explain
Chinese
是为根本。功德皆生珍宝藏，自性无有光明藏，如水中月、镜中像，亦如虹彩以为喻。分别念力增上习气藏，如是说。此法之宗见，对此三藏安立极为重要。三者，眼亦有体性、词义、相、喻四者。《释续》中说，眼之体性及其差别是：无有开启智慧之眼，唯一专注而明澈；法眼无有分别，知晓诸相而明澈；慧眼具有分别，能断诸相而各别明澈；天眼清净无染，因习气已尽而显现；肉眼清净，适于入定而明澈；水居之眼，对具有习气之身者普遍明澈。词义是，见义且无碍而明澈故，名为眼。相是，远离各自之障蔽。喻如太阳（447）之精华。如是说。四者，喻亦有。体性是，表诠义之符号。词义是，指示同类故为喻。差别有，基之喻、力之喻、解脱之喻、二无之喻四者。种类有二十五。彼经中说，种姓之子，务必谨记。安住于习气藏中者，如狮子幼崽与鹏鸟幼崽。藏转移之喻，如雏鸟破壳而出，如蛇脱皮。此处以证悟断除中阴，如昔日相识之人，后日方知。藏转移时，不离智慧而伴随之喻，如从黑暗处取出灯火，黑暗处变为黑暗，而此人手持灯火不离不弃，前往所去之处。迷乱止息之喻，如从睡梦中醒来。有证悟者临终时，虽被因缘扰乱，亦能获得不忘之陀罗尼，如智慧生起之喻，如以石击水，水虽被搅浑而不清澈，然水与沙泥沉淀后则变得清澈。法（448）身非由身体所生，而是智慧显现之喻，如太阳虽在东方山顶，光芒却从西方出现。刹那三法是执持
English
It is the basis. The precious treasury where all virtues arise, the treasury of light where there is no self-nature, like the moon in water, the image in a mirror, and like a rainbow as an example. The treasury of habitual tendencies where the power of conceptual thought increases, so it is said. The philosophical view of this Dharma, it is extremely important to establish these three treasuries. Thirdly, the eye also has four aspects: essence, definition, characteristic, and example. As it says in the Explanatory Tantra: The essence of the eye, along with its distinctions, is: The wisdom eye, without opening, is singularly clear. The Dharma eye, without thought, knows all aspects and is clear. The discriminating wisdom eye, with thought, distinguishes all aspects and is individually clear. The divine eye is completely pure, and because habitual tendencies are exhausted, it appears. The flesh eye is pure and clear for those who are suitable for samadhi. The eye of aquatic creatures is commonly clear to those who possess habitual tendencies. The definition is: Because it sees the meaning and is clear without obstruction, it is called the eye. The characteristic is: It is free from individual obscurations. The example is like the essence of the sun (447). So it is said. Fourthly, the example also has: The essence is a symbol that expresses meaning. The definition is: Because it shows similarity, it is an example. The distinctions are: the example of the basis, the example of power, the example of liberation, and the example of non-duality. There are twenty-five types. As it says in that very text: Son of lineage, be sure to remember. Those who dwell in the treasury of habitual tendencies are like lion cubs and garuda cubs. The example of the transference of the treasury is like a bird hatching from an egg, and like a snake shedding its skin. Here, cutting off the bardo with realization is like recognizing someone you knew before. The example of accompanying without separating from wisdom at the time of the transference of the treasury is like taking a lamp out of a dark room. The room becomes dark, but the person holds the lamp in their hand without separating from it, and goes to the place where they are going. The example of reversing confusion is like waking up from sleep. Even when a realized person is disturbed by circumstances at the time of death, they obtain the dharani of non-forgetting. The example of the arising of wisdom is like throwing a stone into water, the water is disturbed and unclear, but when the water and mud settle, it becomes clear. The example of the Dharma (448) body not arising from the physical body, but of wisdom manifestly arising, is like the sun being on the eastern mountain peak, but the light appearing from the western hill. The three momentary dharmas are grasping.