Tibetan
། །སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས། །དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བར་རྩིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྒོ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། མིག་ (༤༥༨)དང་རྣ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོར་འཇོག །གཞན་མི་འཇོག་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་བའི་ཆ་བཏགས་ན་འདྲ་མོད་ཀྱང་། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་ད་ལྟ་དངོས་སུ་བལྟ་ཞིང་ཉན་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བཞག་པའོ། །གནད་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་རང་གནད་ཁོ་བོས་རྟོགས་པ་འདིར་བཀོད་པའོ། །གསུམ་པ་ཡིད་དང་ཤེས་རབ་དབྱེ་བ་ནི། རིག་པས་ཡུལ་ཤེས་པས་ན་ཡིད་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀས་དོན་རིག་པར་གཅིག་པས་ཆའི་འདྲེས་པ་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། །དང་པོ་ཡིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩལ་རྟོག་པས་ཡུལ་ཕྱིར་འབྲེངས་ནས་ཞེན་ཅིང་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོག་པ་རང་ཀར་འགྱུར་བའོ། །ངེས་ཚིག་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་དོ། །དབྱེ་ན་ཀུན་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གམ། ཡིད་ཤེས་ཡུལ་རིག་ཙམ་དང་། ཉོན་ཡིད་ཆགས་སྡང་དུ་སྐྱེད་པ་གཉིས་སོ། །བྱེད་ལས། ལས་དང་བག་ཆགས་བསགས་ནས་འཁོར་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡུལ་ཐོག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་འགྱུ་བའི་ (༤༥༩)ཆ་ནས་ཡིད་ཅེས་བཏགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། །ཡིད་ནི་དཔེར་ན་བྱ་སྒྲོ་རླུང་ཁྱེར་འདྲ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ། །ཡུལ་རིག་ཀྱང་ཡུལ་ཕྱིར་མ་འབྲངས་པས། རིག་གདངས་མི་རྟོག་པའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཤར་དུ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པས། རྣམ་པ་སྣང་ཡང་གང་སྣང་གི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་ངེས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ངེས་ཚིག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་གིས་ཤེས་ཀྱང་། དེ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་རྩིང་གི་ཚུལ་གྱིས་མི་རྟོག་པས། ཡུལ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་བོ། །དབྱེ་ན་ཆོས་ཅན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་སམ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིམ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོས་ཀྱང་མི་རྟོག །བསམ་ཀྱང་མི་རྟོག །སྒོམ་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། སྐད་ཅིག་རྗེས་འཐུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ (༤༦༠)མེད་པས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ། མཚན་བརྗོད་ལས། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་ལ། །ཆོས་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འཆང་། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་འཐད་པ་ནི། གཞན་ཡུལ་ཤེས་པའི་རབ་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པས། ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་བོ། རྟགས་ཚད་ལས། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཤེས་པའི་ཚད་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཚེ་ན་ཡིན། ཞེས་སོ། །དེའང་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་ཏུ་རེས་འགའ་རྟོག་པས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་སྤང་བྱར་གསུངས་པ་དང་རེས་འགའ་དགོངས་པའི་ཀློང་ཆེན་དུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་དང་གེགས་དང་སྤང་བྱར་བཤད་པ་རྣམས་གང་བྱུང་དུ་ཡིད་ཡུལ་ཕྱིར་འགྱུ་བའི་རྟོག་པ་ལ་ངོས་གཟུང་ངོ། །རང་གྲོལ་རང་ཤར་རོལ་པ་ཙམ་དགོངས་པ་ཞེས་རྟོག་པ་མི་སྤང་བར་ལམ་འཁྱེར་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད། མིང་རྟོག་པ་དང་ཡིད་དུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ཤེས་རབ་ཏུ་ངོས་གཟུང་སྟེ། དཔེར་ན་འདས་རྗེས་སུ། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། ། (༤༦༡)ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་འཆར་དུས་རིག་ཆ་དེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་། འགྱུ་ཆ་དེ་རླུང་དུ་བྱུང་བས། ཡིད་ཀྱི་རྟ་རླུང་དང་བྲལ་དགོས་པས་ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཕྱེད་པ་གཅེས་སོ། །ཤེས་རབ་ལ་རིག་ཆ་ཡོད་ཀྱང་འགྱུ་ཆ་མེད་པས་ཡིད་དང་དོན་མི་མཚུངས་སོ། །གང་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་དག །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པས། །བློ་གྲོས་བླུན་པས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དམིགས་པའི་སྐབས། །མིག་ལྡན་རྣམས་ནི་མ་རྟོགས་པ། །དམུས་ལོང་དག་ལ་ཡོད་དམ་ཅི། །དེ་བས་འདྲེས་པ་དབྱེ་བའི་གནས། །རྟོགས་པ་འདི་འདྲ་ལེགས་པར་ཟུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། །རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གདམས་པའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། །ཆོས་སྐུའི་གནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་རང་མལ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་གདངས་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་རང་རྩལ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་མན་ངག་བསྟན་ (༤༦༢)པའོ། །དང་པོ་ནི། ད་ལྟའི་རིག་པ་བློ་བྲལ་རྗེན་པའི་རང་ངོ་སྟོང་སངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འདི་ཀ་གདོད་མའི་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་གཤིས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པའི་རང་མལ་སྟོང་པ་ཧར་སངས། ཕྱི་ནང་བར་མེད་ཕྱལ་ཡས་སུ་ངོས་བཟུང་ནས་རྟེན་མེད་དུ་སངས་སེ། ཟང་ཐལ་དུ་སལ་ལེ། རང་གསལ་དུ་ཝལ་ལེ། བར་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ། སྟོང་སངས་སུ་ཧར་རེ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞི་ལ་ཡུལ་མེད་རྟོགས་པས་ཆོག །དེ་ཙམ་ཉིད་ན་ཆོས
Chinese
། །心的过患是轮回的法， 被认为是由此而生。 如是说。 其中有五门，眼（458）和耳被认为是智慧之门。 其他不认为是的原因是： 如果把智慧的功用，名言识运行的部分算在内，似乎也相似。 但从智慧的自性显现，声、光、射线三者现在是否真实可见可闻的角度来说，是这样安立的。 这个要点是别人不知道的，只有我领悟了这个要点，并记录在这里。 第三，区分意和智慧： 因为了知以智慧知境，意和智慧二者在知义上相同，所以从混合的部分和区分两个方面来说。 第一，意是心的功用，以分别念向外攀缘境而执着和分别。 意之体性，即是分别念本身。 定义：境为意所作，故名意。
English
It is said that the faults of the mind are the nature of samsara, and they are considered to arise from it. There are five doors, and the eye (458) and ear are considered the doors of wisdom. The reason why others are not considered is: Although it seems similar if the function of wisdom, the part where consciousness operates, is included, it is established in this way from the perspective of whether the self-nature of wisdom, the three of sound, light, and rays, are actually visible and audible now. This key point is not known by others, and I have realized this key point and recorded it here. Third, the distinction between mind and wisdom: Because of knowing the object with wisdom, both mind and wisdom are the same in knowing the meaning, so from the two aspects of the mixed part and the distinction. First, the mind is the function of the mind, clinging to and distinguishing the object by clinging to the outside with conceptual thought. The nature of the mind is the conceptual thought itself. Definition: The object is made by the mind, hence the name mind. Classification: There are six kinds such as co-emergent, or mind-consciousness only to know the object, and the two kinds of afflictive mind that generate attachment and aversion. Function: Accumulating karma and habits, thereby manifesting samsara. Result: Suffering. Reason for naming: It is called mind because of its aspect of acting and moving on the object (459). In the Vajrasattva Heart Mirror, it says: The mind is like a feather carried by the wind. Thus it is said. Wisdom is the function of compassion, the knowledge of the non-duality of manifestation and liberation. Although knowing the object, it does not follow the object, so the manifestation of knowledge does not make distinctions. Like an image in a mirror, it does not make distinctions when it appears. Although various images appear, it does not distinguish the images that appear, so it is called the supreme wisdom of non-distinction. The nature of wisdom is that although it can determine the object, it does not make distinctions. Definition: Although it knows in an instant what the image of the object is, it does not distinguish it by the coarse and fine ways of conceptual thought. Therefore, it is the most supreme among all things that know the object, hence the name wisdom. Classification: There are two kinds of wisdom of knowing phenomena and wisdom of knowing the nature of phenomena, or the three stages of hearing, thinking, and meditating. The yogi does not distinguish even when hearing, does not distinguish even when thinking, and does not distinguish even when meditating, because there is no continuous image of moments (460). Therefore, it is comprehended in one instant. As it is said in the "Praise of Names": In the instant of great wisdom, it contains the comprehension of all phenomena. Thus it is said.
Chinese
声音融入的道理是：由于不分别其他境的智，因为是智以智，所以是智慧。从量论来说：心和智慧，在知晓的量，诸法显现为多种时存在。而且在无上续和口诀中，有时说分别使进入轮回是应断除的，有时说在广大的意界中，所有这些都应以此方式了解。所说的垢染和障碍以及应断除的，都应认定为随意向外境流动的分别。所有说自解脱、自显现、唯是嬉戏是意，不舍弃分别而作为道用的，虽然名言上说是分别和心，但实际上应认定为智慧。例如，在去世之后：显现世间一切皆为法身刹土，显现的当下即在自身解脱。（461）就像这样。而且，显现时，觉性部分是智慧，但流动部分变成风，所以必须使心的马与风分离，因此区分心与智慧非常重要。智慧有觉性部分，但没有流动部分，所以与心的意义不同。因为这两者有差别，所以，如果贤者们没有领悟，愚钝之人如何领悟？在观察色法的差别时，有眼之人尚且不能领悟，盲人又怎么能领悟呢？因此，在混合之处进行区分，要好好把握这种领悟。这被称为中间的偈颂，是为了教导要了解难以领悟之处。第二个意义是，了知后修持的次第有三：了知法身之境，自性清净的自处并加以修持；了知智慧之境，自性任运的自声并加以修持；了知智慧之境，大悲周遍的自力并加以修持的口诀教导（462）。第一个是：现在这种不离心的赤裸自性，空明如虚空，这就是本初的自性清净法身的体性，在自处认作本性，认定为空性、空朗朗，内外无间、坦荡荡，然后无所依地松松，通透地亮亮，自明地瓦亮亮，无间地坦坦，空明地哈然安住。如理证中说：于基地无境，了悟即可。仅此而已，法
English
The reason for the entry of sound is: Because one does not discriminate the excellent knowledge of other realms, it is wisdom because it is knowledge through knowledge. According to the Pramana: Mind and wisdom, the measure of knowledge, exist when phenomena appear in various ways. Moreover, in the Unsurpassed Tantra and oral instructions, sometimes it is said that discrimination leads to entering samsara and should be abandoned, and sometimes it is said that in the vast expanse of intention, all of this should be understood in this way. What is said to be impurity, obstacles, and what should be abandoned should be recognized as discrimination that randomly flows outward to external objects. All that is said to be self-liberation, self-arising, mere play is intention, and does not abandon discrimination but takes it as the path. Although it is nominally said to be discrimination and mind, in reality it should be recognized as wisdom. For example, after death: All phenomena and existence appear as the realm of Dharmakaya, and the very appearance is liberated in oneself. (461) Like this. Moreover, when it appears, the aspect of awareness is wisdom, but the flowing aspect becomes wind, so the horse of the mind must be separated from the wind, so it is important to distinguish between mind and wisdom. Wisdom has the aspect of awareness, but it does not have the aspect of flow, so it is different from the meaning of mind. Because these two have differences, if the wise do not understand, how can the foolish understand? When observing the differences of form, those with eyes cannot understand, so how can the blind understand? Therefore, distinguish at the point of mixing, and grasp this understanding well. This is called the intermediate verse, which is to teach to understand the difficult to understand points. The second meaning is that there are three stages of practice after understanding: understanding the state of Dharmakaya, the self-abiding of primordial purity, and practicing it; understanding the state of wisdom, the self-sounding of spontaneous perfection, and practicing it; and teaching the oral instructions of understanding the state of wisdom, the self-power of all-pervading compassion (462). The first is: The present naked self-nature of awareness, free from mind, empty and clear like the sky, this is the essence of the primordial pure Dharmakaya, recognizing the nature in its own place, recognizing it as emptiness, empty and clear, without inner or outer, vast and open, and then loosely, transparently, self-clearly, without interval, and empty and clear, abiding in a state of hara. As it is said in the Prasangika: In the base, there is no object, understanding is enough. Only that, Dharma.