Tibetan
་ལྟར་གྲུབ་མཐས་གཏན་ཚིགས་དང་རིག་པས་བཤིགས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ལས་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་སྨན་པ་མཁས་པས་ཚིག་གིས་བརྗོད་མི་དགོས་པར། མིག་ཐུར་གྱིས་ཕྱེ་ནས་མིག་སྨན་བཏབ་ (༡༨༧)པས། དུང་དཀར་ལམ་གྱིས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར། བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གིས་ཚིག་སྤྲོ་མི་དགོས་པར་གནད་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དབང་པོ་རབ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གྲོལ་ལ། འབྲིང་པོ་གནད་དེ་བསྟན་པས་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་གྲོལ་ལ། ཐ་མས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་སྟེ་གོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་གྲོལ་བར་ངེས་པས་ན། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་བརྒྱུད་པའོ། །ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་གནད་དེ་ལ་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ཡང་ཚིག་གིས་ཐ་སྙད་མང་པོ་མེད་པས་ཤེས་མི་དགོས་པས་ཕན་པ་མེད་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་པོས་ཀྱང་གནད་དེ་བསྟན་ན་མི་ཤེས་མི་སྲིད་པས། དེ་ཡང་ཚིག་གི་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། ཐོས་པ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་རང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པའམ། དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པས་དོན་དང་མ་སྦྱར་བ་དང་། བསྒོམས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པས་ཏེ། དེ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་དང་མ་འབྱར་བར་འཇིག་ (༡༨༨)རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པས་བླར་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བའི་གྲོགས་བྱེད་པས་ཕན་པ་མེད་དོ། །ཡང་གནད་འདི་བསྟན་ན་མཚམས་མེད་ལྔ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཀྱང་མི་གྲོལ་མི་སྲིད་ལ། མ་བསྟན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་གྲོལ་བས། ལས་བཟང་པོ་བསགས་པས་ཕན་པ་མེད་ལ། བླ་མས་འདི་ཉིད་བསྟན་ནས་དེ་ལས་མི་གྲོལ་མི་སྲིད་པས། ངན་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་འཆིང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱ་བ་ལ་ཕན་གནོད་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་དག་ནི་གནད་མེད་པས་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱོད་ཅིང་དེའི་རྗེས་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས། ཕན་པ་མེད་པའི་སྟེང་དུ་སླར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འོ་ན་གཞུང་པུ་ཏི་དང་གླེགས་བམ་འདི་དག་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་སྟེགས་ (༡༨༩)ཡིན་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་ཕན་པ་མེད་དོ། །ཡང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། ཡིད་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུང་ལས་ཀྱ
Chinese
即使像那样用宗派的论证和理性来破斥，也不可能从错觉中返回。譬如，对于患有黄疸病的人，不需要医生用言语来说明，用眼科器械拨开眼睛，滴入眼药(187)后，就像用海螺看到白色的道路一样。一位具有相好特征的上师，不需要用言语来繁琐地解释，仅仅指示要点，上等根器者在第一个刹那就能解脱，中等根器者依靠指示的要点，通过了解而在第二个刹那解脱，下等根器者也通过了解，即理解，而在第三个刹那必定解脱。因此，不会流转于三界。还有，对于像那样要点的敏锐根器和有智慧的人来说，因为没有很多言语的词句，所以不需要了解，因此没有利益。即使迟钝根器者指示了那个要点，也不可能不了解。这也是因为没有言语思辨的要点。听闻之后，那个要点没有在自己的相续中生起，或者不那样做。同样，思考没有与意义结合，禅修没有使法性的体验在相续中生起。明知那些，却不与那些结合，而是行持(188)世间法，最终成为堕入恶道的助伴，因此没有利益。还有，指示了这个要点，即使造作了五无间罪的人也不可能不解脱。如果没有指示，即使恒常行持六度的人也不可能从三界中解脱。积累善业没有利益。上师指示了这个要点之后，不可能不从中解脱。因为没有恶行损害的要点。无论做什么善行，除了束缚自己的心之外，什么也没有。还有，九乘次第的法对成佛没有任何利益或损害。那些是因为没有要点，用心来思辨并执持其后的见解和禅修的要点。在没有利益的基础上，反而遮蔽诸佛的功德、方便和智慧。那么，这些经书和典籍就没有必要了吗？进入这个的坛城，仅仅是作为道路的台阶(189)而已，除此之外没有利益。还有，明智的智慧本身不是智慧的行境，因为与心的各种念头混杂的缘故。这样的话，从教证上
English
Even if, in that way, one demolishes with sectarian arguments and reason, it is impossible to turn back from delusion. For example, for one with jaundice, a skilled doctor does not need to explain with words; by opening the eye with an ophthalmic instrument and applying eye medicine (187), it is like seeing a white road with a conch shell. A qualified lama, without needing to elaborate with words, merely indicates the essential point, and the superior faculty is liberated in the first instant. The middling one, relying on understanding through the indicated essential point, is liberated in the second instant. Even the inferior one, through understanding, that is, comprehension, is certain to be liberated in the third instant. Therefore, one does not transmigrate in the three realms. Furthermore, for such an essential point, even for a sharp-witted and intelligent person, there is no benefit because it is not necessary to understand since there are not many verbal terms. Even if the dull-witted one is shown that essential point, it is impossible not to understand. This is also because of the essential point without verbal speculation. Having listened, that essential point is not generated in one's own continuum, or one does not do it that way. Similarly, thinking without combining with the meaning, and meditating without causing the experience of the nature of reality to arise in one's continuum. Knowing those things, but not adhering to them, instead engaging in (188) worldly activities, one ultimately becomes a companion for falling into the lower realms, therefore there is no benefit. Furthermore, if this essential point is shown, even one who has committed the five inexpiable sins cannot possibly not be liberated. If it is not shown, even one who constantly practices the six perfections cannot be liberated from the three realms. Accumulating good deeds has no benefit. After the lama shows this essential point, it is impossible not to be liberated from it. Because of the essential point that is not harmed by evil. No matter what virtuous actions one does, there is nothing other than binding one's own mind. Furthermore, the teachings of the nine vehicles have no benefit or harm for attaining Buddhahood. Those are because they lack the essential point, and are the essential point of views and meditations that speculate with the mind and hold onto its aftermath. On top of having no benefit, they further obscure the qualities, skillful means, and wisdom of the Buddhas. So, are these scriptures and texts unnecessary? Entering the mandala of this itself is merely a stepping stone (189) on the path, and there is no other benefit. Furthermore, the wisdom of awareness itself is not the object of wisdom, because it is mixed with various thoughts of the mind. In that case, from the scriptural authority
Tibetan
ང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བརྟགས་ན་ཕུང་པོའི་གཏིང་མི་རྙེད། །ཅེས་པས་སོ། །གནད་དེ་དབང་པོ་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་གནད་ནི། དཔེར་ན་སྔར་འདྲིས་པའི་མི་ཕྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངོ་ཤེས་ཏེ། མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་མི་དགོས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་གྲུབ་མཐའ་འདོད་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བའི་ཆོས་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་ན། སླར་ཁམས་གསུམ་དུ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ལས་ཕན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གནད་དེ་མ་བསྟན་ན་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་དགེ་བས་ཕན་མ་བཏགས་པ། གནད་དེ་ཤེས་པ་ལ་སྡིག་པས་གནོད་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་རྩོལ་བ་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ཁམས་གསུམ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ཕན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ (༡༩༠)སྔགས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ལ་འདི་ལམ་དུ་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས། དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ཏུ་རེ་བའི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བཅིངས་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཡན་ལག་གི་དོན་དང་པོ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་གཞན་ལ་གཡངས་ས་བསྐུར་བར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གཉིས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་སྤང་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་རང་དེ་མཉམ་པའི་ངོས་ནས་རྒྱུ་དབྱེར་མེད་པར་མཐུན་པས། བདེ་བ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྤང་དུ་མེད་པར་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོན་པ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་གསུངས། ཞེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་སྟོན་པའི་ངག་གསུང་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དྲུག་གཞུང་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་འདིས་ནི་དགེ་བས་ལུས་ངག་ཚི་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བས་སྡིག་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀ་སེལ་ཏེ། སེལ་ (༡༩༡)ལུགས་ཇི་ལྟར་སེལ་ན། དགེ་བྱ་བློ་ཡི་ཞེ་འདོད་མེད་པས། སྡིག་པ་ཡང་ཤུགས་ལས་སེལ་བས་སོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། རང་སེམས་གཞི་ཐོག་ཏུ་གློད་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ་རྣལ་མའི་རྒྱས་ཐེབས་པ་རྐྱེན་གང་སྣང་གི་སྟེང་དུ་བཞག་པས། ཡུལ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྟོག་པ་བཅོམ་དེས་སྣང་ཤེས་ཆོས་ཉིད་དུ་ལྡན། དེ་ལ་ལྟ་སྒོམ་བདག་དང་བཅས་པ་སངས་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་རྒྱས་ཏེ། ཤེས་པའམ་འགྱུ་བའམ་འགྱུས་ཐོག་ཏུ་འཇིག་པའི་གྲོགས་སུ་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་དྲན་བསམ་གློ་བུར་བར་ཤེས་
Chinese
我。若以智慧详察之，则五蕴之底不可得。如是说。此中要点在于，仅凭眼识即可确定之要点在于，譬如先前熟识之人，之后仅凭一见即可认出，无需确定其体性，与此类似。因此，以宗派之臆想立论之法，若以心识思辨之，除再次束缚于三界之外，别无益处。又，若不指示此要点，则善行未曾助益于从三界解脱，了知此要点，罪业亦未曾在任何方面造成损害之要点在于，无论身语意做出何种努力，一切皆转为痛苦，于从三界解脱而言，毫无助益。又，（190）视密咒之三身五智为果，实则此乃道上修证增长之显现之要点在于，若希冀获得法身、报身、化身三身，则为自续所缚，无法超越三界。如是，首先依凭支分之义，以七种特殊之词，揭示了对其他乘之轻蔑。现在，第二层含义在于，以大圆满之无为要点，揭示了无须舍弃任何事物。乐与苦二者，于其自身平等之层面上，其因无别而相符，故乐不可修，苦不可舍，此乃续部之导师，殊胜金刚持所宣说。此乃依凭导师自身之教言。贪欲等六词，经文已明。如是之见，以善行消除身语疲惫之痛苦，从而消除罪业异熟之二因，如何消除呢？行善无意求，故罪业亦随之消除。乃是断绝轮回与涅槃二者之因。于自心本基上放松，其自性不加改造，真实之觉性得以增长，置于任何显现之境上，于境之境之分别念得以摧毁，从而显现与觉性融于法性之中。对此，视见、修及我执皆为虚妄，显现于显现之上，法性得以增长，觉性或流动或变化，于变化之上，再无胜过此者可作为毁灭之助伴。仅此而已，便可知心之根本，即念头与思虑皆为偶然生起。
English
I. If examined with wisdom, the bottom of the aggregates cannot be found. So it is said. The key point here is that the key to determining something with just the eye consciousness is like recognizing someone you knew before just by seeing them, without having to determine their characteristics. Therefore, when the Dharma that speaks of sectarianism as arbitrary is examined with the mind, it only binds one to the three realms again and is of no benefit. Furthermore, if this key point is not shown, then virtue has not helped to liberate from the three realms. The key point that sin has not caused any harm in knowing this key point is that whatever effort is made by body, speech, and mind, everything turns into suffering and is of no benefit to liberation from the three realms. Also, (190) considering the three kayas and five wisdoms of mantra as the result, the key point is that this is a vision of increasing experience on the path. Furthermore, if one hopes to attain the three kayas of Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya, then one is bound by one's own continuum and cannot transcend the three realms. Thus, first, relying on the meaning of the limbs, with seven special words, it is shown that other vehicles are despised. Now, the second meaning is that, with the key point of the non-action of Dzogchen, it is shown that nothing needs to be abandoned. Since happiness and suffering are equal on their own level, their causes are in harmony without distinction. Therefore, happiness cannot be cultivated and suffering cannot be abandoned, as stated by the teacher of the tantras, the glorious Vajradhara. This is based on the words of the teacher himself. The six words, such as desire, are clear in the text. Such a view eliminates the suffering of physical and verbal exhaustion through virtue, thereby eliminating both causes of sinful ripening. How is it eliminated? Since there is no desire for virtuous action, sin is also eliminated as a result. It is the cause of exhausting both samsara and nirvana. Relaxing one's own mind on the ground of the base, its nature is unmodified, and genuine realization increases. By placing it on whatever appears as a condition, the conceptualizations of the object are destroyed, and thus appearance and awareness are endowed with dharmata. For this, seeing, meditation, and self-grasping are all cleared away. Appearance increases on appearance, dharmata increases, and awareness, or movement, or change, on change, there is nothing better than this as a companion for destruction. By that alone, one knows that the root of the mind, that is, thoughts and concepts, arise suddenly.