Tibetan
དང་༔ ཨ་མ་ན་སེ་དང་༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛོད་དང་༔ སྙིང་པོའི་སྐོར་དང་༔ ལམ་གྱི་སྐོར་ལ་སོགས་པའོ༔ རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་བློ་འདས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི༔ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཉུག་མ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དོ༔ སྤྲོས་བྲལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི༔ ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་བསམ་པ་དང་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི༔ མི་འགྱུར་བ༔དུས་ཐམས་ཅད་པ༔ འགྲོ་འོང་མེད་པ༔ གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ༔ ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའོ༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངེས་ཚིག་ནི༔ ཕྱག་རྒྱ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཏེ༔ སྤྲོས་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་ནས་རྒྱས་འདེབས་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པས༔ སྤྲོས་མེད་དགའ་བྲལ་རྒྱས་གདབ་པས༔ བློ་འདས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆེན་པོའི་དོན་ལས་མི་ (༢༠༡)འདའ་བ་ནི༔ ཐེག་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པས་ན༔ ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི༔ དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་སོ༔ དེའི་ཕྱི་རོལ་པའི་ཐེག་པ་ནས། ནས་བཟུང་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའི་བར་དུ་རིམ་པས་ཆེ༔ དེའི་སྤྱོད་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཡང་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པས་ཆེ༔ སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཆེ༔ ལྟ་བ་གཉུག་མ་འདུས་མ་བྱས་པའི་བརྡའ་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་པས་ཆེ༔ དེའི་ཕྱིར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ༔ དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་༔ དྲན་མེད་དང་༔ སྐྱེ་མེད་དང་༔ བློ་འདས་བཞི་དང་སྦྱོར་ན༔ དང་པོ་དྲན་པ་དྲན་པ་བཤད། སུས་དྲན་ན༔ སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས༔ གང་ལྟར་དྲན་ན༔ གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དྲན༔ ཚུལ་ཇི་ལྟར་དྲན་ན༔ རང་བཞིན་དམིགས་པ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དྲན༔ གང་ལྟར་དྲན་ན༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་དྲན་པའོ༔ དྲན་པའི་འགྲོ་ས་གང་ཡིན་ན༔ དྲན་པ་མེད་ (༢༠༢)པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ༔ དེས་ན་ཤེས་པའི་འགྱུར་བ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་ཏེ༔ གོང་མའི་དྲན་པ་ནུབ་པ་ལ་དྲན་མེད་ཅེས་བྱའོ༔ དེ་ཡང་དྲན་མེད་བཤད། གང་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་ན༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་མེད་པའོ༔ གང་མེད་ན༔ རང་བཞིན་གྱིས་དྲན་པ་མེད་པའོ༔ གང་ལྟར་དྲན་པ་མེད་ན༔ ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེ་སངས་པ་ལྟར་དྲན་པ་མེད༔ གང་གིས་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་ན༔ སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་དོ༔ གང་སྐྱེ་བ་མེད་ན༔ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ༔ གང་ལྟར་སྐྱེ་བ་ས་དྲན་པ། མེད་ན༔ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ༔ གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ན༔ བློ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སུ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ༔ དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་བློ་འདས་བཤད། རང་གྲོལ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བློ་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ༔ གང་འདས་ན་སྐྱེ་མེད་དུ་འདས༔ གང་དུ་འདས་ན༔ གཉུག་མ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་འདས༔ གང་གིས་འདས་ (༢༠༣)ན༔ བློ་ལས་འདས་པས་འདས༔ གང་ལྟར་འདས་ན༔ སྐྱེས་བུ་རབ་ལ་བརྒལ་བ་ལྟར་འདས༔ གང་གི་ཕྱིར་འདས་ན༔ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདས་སོ༔ དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་གང་ཟག་ལ། པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་༔ འཆད་པ་དང་༔ སྒོམ་པ་དང་༔ ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་ཏེ༔ དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གཉུག་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངང་ལས་མ་འདས་པར་བརྡར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ༔ དེ་ལྟར་བར་དོ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ༔ དེ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་ལོགས་ནས་མི་རྙེད་དོ༔ དེ་ལྟར་མན་ངག་གིས་བརྡའ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དྲན་པས་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མའི་དོན་དང་འཕྲད༔ དེ་ལྟར་འཕྲད་པས་གོང་གི་དྲན་སྣང་འགགས་པས་དྲན་མེད་དོ༔ དེ་ལྟར་བརྡའ་དོན་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ན་སྐྱེ་མེད༔ བརྡའ་དོན་གྱི་གཉིས་འཛིན་བློ་དང་བྲལ་བས་ན་བློ་འདས་སོ༔ ཡང་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱར་ན༔ དྲན་པས་བརྡ་ལ་གནས་ (༢༠༤)པས་ན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ༔ བརྡས་སྣང་འགགས་པའི་བློ་འདས་ཆེན་པོ་དེ་ལས་མི་འདའ་བསན་དམ་ཚེག་གི་ཕྱག་རྒྱའོ༔ དེ་ལྟར་བརྡའ་དོན་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ༔ དེ་ལྟར་བརྡ་དོན་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བ་དེ་བློ་འདས་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ༔ དེ་ཡང་དགའ་བ་བཞི་དང་སྦྱར་ན༔ དྲན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོ་མྱོང་བ་ནི་དགའ་བ༔ དྲན་མེད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ནི་མཆོག་དགའ༔ སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ༔ བློ་འདས་ཆེན་པོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དགའ་བྲལ་ལོ༔ སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དང་སྦྱར་ན༔ དྲན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ༔ དྲན་མེད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ༔ སྐྱེ་མེད་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་མ༔ བློ་འདས་རྣམ་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ༔ དེ་ལྟར་སྡེ་པ་བཞི་དང་༔འབྲས་བུ་བཞི་དང་༔ སྐུ་བཞི་དང་༔ ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་སྦྱར་རོ༔ དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ༔ གཉུག་མའི་དོན་ (༢༠༥)ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡིན་པས༔ ཕྱག་
Chinese
以及，阿玛纳色，以及，大手印藏，以及，心要之部，以及，道之部等等。非范畴的超离思维大手印是，俱生本元无二之智慧，对所有众生无不遍及之意义本身。离戏大手印是，超越言辞、文字、思维和分别的所有边际。大手印之自性是，不变，恒时，无有来去，非有色，周遍一切。大手印之定义是，手印是执持之义，无戏俱生智慧于认出后，不执着于增长，无戏离乐增长，不超出超离思维自性之大的意义，因此，从诸乘中超胜，故称“大”，因其之上无有其他。从外道之乘开始，直至无上续部之乘，次第增大。其行持大手印，又因无有舍取、遮破、建立而大，修习因无有作意而大，见解因依于本元无为之表诠而顿悟故大。因此称为大手印。又，若与忆念、无忆念、无生、超离思维四者相合，首先宣说忆念之忆念。谁忆念？具缘之瑜伽士。如何忆念？忆念本元俱生之智慧本身。以何种方式忆念？以自性无所缘之空性方式忆念。如何忆念？不作意大手印而忆念。忆念之去处为何？即是无忆念。（202）因此，识之变化安住于俱生智慧中，上一次的忆念消失称为无忆念。又，宣说无忆念。于何者无有忆念？于大手印本身无有忆念。何者无有？自性上无有忆念。如何无有忆念？如天空中的云彩消散般无有忆念。因何无有忆念？因安住于无生之法性中故无有忆念。何者无生？菩提心无生。如何
English
And, Amanase, and, the Great Seal Treasury, and, the Essence Section, and, the Path Section, and so on. The non-categorical, beyond-mind Great Seal is: the co-emergent, primordial, non-dual wisdom that pervades all sentient beings without exception, that very meaning. The free-from-elaboration Great Seal is: beyond all limits of words, letters, thoughts, and discriminations. The nature of the Great Seal is: unchanging, timeless, without coming and going, formless, all-pervading. The definition of the Great Seal is: "Seal" means to hold, because the free-from-elaboration, co-emergent wisdom, once recognized, is not attached to increasing it; the free-from-elaboration, joy-free increase; not exceeding the meaning of the Greatness of the beyond-mind essence; therefore, it excels all vehicles, hence it is called "Great," because there is nothing above it. From the outer vehicles onwards, up to the supreme tantric vehicle, it gradually increases. Its practice is the Great Seal. Also, it is great because there is no abandoning, adopting, negating, or establishing; it is great because there is no mental fabrication in meditation; it is great because the view relies on the unconditioned symbol of the primordial and is realized all at once. Therefore, it is called the Great Seal. Furthermore, when combined with the four: mindfulness, non-mindfulness, non-arising, and beyond-mind, first, mindfulness of mindfulness is explained. Who remembers? The fortunate yogi. How does he remember? He remembers the very co-emergent, primordial wisdom. How does he remember in terms of manner? He remembers in terms of emptiness, without any inherent object of focus. How does he remember? He remembers without mentally fabricating the Great Seal. Where does mindfulness go? It goes to non-mindfulness. (202) Therefore, the very transformation of consciousness abides as co-emergent wisdom; the cessation of the previous mindfulness is called non-mindfulness. Furthermore, non-mindfulness is explained. What is without mindfulness? The Great Seal itself is without mindfulness. What is absent? Mindfulness is absent by its very nature. How is there no mindfulness? There is no mindfulness like the clearing of clouds in the sky. Why is there no mindfulness? Because it abides in the nature of non-arising, therefore there is no mindfulness. What is non-arising? The mind of enlightenment is non-arising. How is it
Chinese
如果忆念生起之处不存在，那么俱生智也不会生起。为什么不生起呢？因为沉没于超离心识的法中，所以不生起。因此，一切都说是超离心识。证悟自解脱称为超离心识，什么超离了呢？超离于无生。在哪里超离呢？在原始大印的自性中超离。由什么超离（203）呢？由超离心识而超离。如何超离呢？如人超越险阻般超离。为什么超离呢？为了见到大印的意义而超离。因此，对于证悟大印之人，听闻、讲说、禅修、念诵等法都不需要，因为所有这些的意义，都与原始大印等，以及没有从自性中超离而以譬喻显示的法全部舍弃。因此，远离中阴的那个本身就是大印，除此之外，再也找不到其他更高的了。因此，以口诀的譬喻，俱生智的忆念与原始法性的意义相遇。如此相遇，先前的忆念之显现止息，故为无忆念。因此，以譬喻之义证悟无生，故为无生。因为远离了譬喻之义的二取心识，故为超离心识。又与手印相结合，忆念安住于譬喻（204），故为业手印。由譬喻使显现止息的超离心识，不超越它，故为三昧耶手印。因此，以譬喻之义证悟无生，那即是法性，故为法手印。因此，远离了譬喻之义两者，那超离心识无处可去，故为大手印。又与四喜相结合，忆念体验法性的味道是喜，无忆念中味道唯一是胜喜，于无生之自性中证悟是俱生喜，超离心识远离戏论是离喜。又与四刹那相结合，忆念是各种各样的刹那，无忆念是成熟的刹那，无生是远离相状的刹那，超离心识是无相的刹那。因此，与四部、四果、四身、四智相结合。所有这些都不是他体，而是原始之义（205）俱生智一者的各种显现，所以是手印。
English
If the place where memory arises does not exist, then the co-emergent wisdom will not arise either. Why does it not arise? Because it is submerged in the Dharma that transcends the mind, therefore it does not arise. Thus, everything is said to be beyond the mind. Realizing self-liberation is called transcending the mind. What is transcended? It is transcended into non-birth. Where is it transcended? It is transcended into the nature of the primordial Great Seal. By what is it transcended (203)? It is transcended by transcending the mind. How is it transcended? It is transcended like a person overcoming obstacles. Why is it transcended? It is transcended in order to see the meaning of the Great Seal. Therefore, for a person who realizes the Great Seal, there is no need to listen to, explain, meditate on, or recite the Dharma, etc., because the meaning of all these, such as the primordial Great Seal, and all the Dharmas that are shown metaphorically without transcending the nature, are abandoned. Therefore, that which is free from the bardo itself is the Great Seal, and nothing higher than that can be found elsewhere. Therefore, through the metaphor of the oral instructions, the memory of co-emergence meets the meaning of the primordial Dharma-nature. Thus, when they meet, the appearance of the previous memory ceases, hence it is without memory. Therefore, realizing non-birth through the meaning of metaphor is non-birth. Because it is free from the dualistic mind that grasps the meaning of metaphor, it is beyond the mind. Furthermore, in conjunction with the mudra, memory abides in metaphor (204), hence it is the karma mudra. The great mind that transcends the mind, which causes appearances to cease through metaphor, does not go beyond it, hence it is the samaya mudra. Therefore, realizing non-birth through the meaning of metaphor is the Dharma-nature, hence it is the Dharma mudra. Therefore, being free from both the meaning of metaphor, that mind that transcends the mind has nowhere to go, hence it is the Great Mudra. Furthermore, in conjunction with the four joys, memory experiencing the taste of Dharma-nature is joy, the taste being one in non-memory is supreme joy, realizing in the nature of non-birth is co-emergent joy, and the great mind that transcends the mind being free from elaboration is joy of cessation. Furthermore, in conjunction with the four moments, memory is the moment of various kinds, non-memory is the moment of maturation, non-birth is the moment free from characteristics, and the mind that transcends the mind is the moment without characteristics. Therefore, it is associated with the four divisions, four fruits, four bodies, and four wisdoms. All these are not different entities, but are various manifestations of the one primordial meaning (205) co-emergent wisdom, therefore it is a mudra.