English
Without mixing with duality, those who speak of the source and merits of emptiness, yet do not practice virtue nor abandon evil, are deviating and straying from the emptiness of dharmata. There are two kinds of true emptiness: sequential emptiness and direct transcendence emptiness. Sequential emptiness is: first, realizing that the external environment is empty, which is external emptiness; then, realizing that the inner mind is empty, which is internal emptiness; then, both internal and external are empty; and emptiness itself is also not established, which is emptiness; great emptiness; ultimate emptiness; conditioned emptiness; transcendence of extremes emptiness; beginningless and endless emptiness; non-abandonment emptiness; self-nature emptiness; all dharmas emptiness; self-characteristic emptiness; imperceptible (179) emptiness; non-entity emptiness; essence emptiness; non-entity essence emptiness; thus, sequentially realizing the eighteen emptinesses is the meaning of dharmata, truly unborn. Direct transcendence emptiness is: dharmata emptiness and reality emptiness. Among them, dharmata emptiness is: each dharmata is empty of its own nature, thus, all appearances are like the eight similes of illusion, originally not established. When appearances are vivid, the basis of dharmata emptiness does not move at all, not exceeding dharmata emptiness. It is said: all arise from the unborn, and at the moment of arising, there is no birth. The dharmata inherent in oneself is empty without reliance, the base, path, and fruit all abide in the nature of one great emptiness, at all times. It is also said: empty from the beginningless original emptiness (180), empty of things, empty of essence. Therefore, dharmata emptiness abides from the root without being modified or disturbed, and the yogi also attains liberation by naturally abiding without modification or disturbance. Reality emptiness is: from the beginning, samsara and nirvana have never been established as two, which is suchness; which is great purity; which is the purity of the three realms; which is the complete liberation of the three worlds; realizing this meaning never changes. Then, what is the way of emptiness?
Tibetan
སྟོང་ན༔ ཟབ་པའི་སྟོང་པ་ཐོག་མ་ཡོད་ལ༔ ཐ་མ་མེད་པས་མུ་སྟེགས་ཆད་པར་བལྟ་བུ་དེ་ཡང་མིན༔ རྒྱུན་ཆད་སྟོང་པ་སྔ་མ་ཡོད་ལ་ཕྱི་མ་མེད་པ་ཡང་མིན༔ ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་སྔ་མ་ཡོད་ལ་ཕྱི་མ་མེད་པ་ཡང་མིན༔ བློ་སྟོང་པར་བཟུང་བ་དང་༔ བློ་བུར་དུ་སྟོང་པར་བཟུང་བ་དང་༔ རིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་ལམ་བྱེད་པ་དང་དེ་རྣམས་མིན་ཏེ༔ འདི་ནི་རྒྱུ་སྟོང་པས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་རང་ (༡༨༡)རང་གིས་སྟོང་༔ རྐྱེན་སྟོང་པས་རྣམ་ཤེས་བློའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་རང་སར་དག༔ གཞི་སྟོང་པས་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་ལས་འདས༔ ལམ་སྟོང་པས་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱ་མི་དགོས༔ འབྲས་བུ་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ༔ དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་པ་ལས་མ་འདས་སོ༔ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ལ་བཞི་སྟེ༔ དུས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་བྱ་བྱེད་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་མི་སྒྲིབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད༔ ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པས་འབྲས་བུ་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད༔ ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་ཤེས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་མ་བཏགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད༔ མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ༔ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་བྱ་བསྟན་ (༡༨༢)པ་ནི༔ ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལྡོག་པས་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ལ་མི་ཕེབས༔ མེད་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལྡོག་པས་ཀུན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་གནས༔ དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པས་ངོ་ཤེས་པའམ༔ ངོ་སྤྲོད་པ་རང་གིས་གྲོལ་ལོ༔ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་མཚམས་ནི༔ མེད་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་སྟེ༔ སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་རང་ཐོག་ནས་གསལ༔ ཡོད་པ་མཐར་མ་ལྷུང་སྟེ༔ ཆོས་ཉིད་སྟོང་པས་རྒྱུ་མཚན་མེད༔ གོང་འོག་གི་འདེབས་དང་བྲལ་བའོ༔ ཡང་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད༔ མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རིག་ཅིང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པས་མ་བསླང་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ༔ དེ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྐྱོན་སྤང་བ་ནི༔ སྟོང་པ་མ་ནོར་བ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ་ལུང་གིས་ཤེས༔ རིག་པས་འཐད་གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། ཀྱིས་གྲུབ༔ མན་ངག་གི་གནད་དུ་འགྲོ༔ ལུང་གི་རྒྱུད་རང་ཤར་ནས༔ རྒྱུ་རྐྱེན་བྲལ་བས་སྟོང་པར་གནས༔ ཞེས་བྱ་དང་༔ མུ་ (༡༨༣)ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔ སྟོང་པ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཡིན༔ སྟོང་ཉིད་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན༔ ཞེས་པ་དང་༔ སྒྱུ
Chinese
空性啊！甚深的空性，没有开始，也没有结束，因此不像外道断见一样。也不是断灭空性，有前就没有后。也不是暂时的空性，有前就没有后。不是把心执为空，也不是突然执为空，也不是逐渐把空性作为道路，这些都不是。这是因为因空，业和异熟各自空。缘空，名识心的一切幻化都回到本位。基空，法性本体超越了识别。道空，不需要在见、修、行上努力。果空，轮回和涅槃任何一方都不成立。而且从无始以来就是空性，因此轮回和涅槃的法没有超出空性。显示空性见解有四种：通达一切时都是空性，因此有不被行为作法所遮蔽的必要。不住于有无任何一边，因此有远离对果的希望和恐惧的必要。了知法性是空性，因此有使一切善根不被任何事物助长而圆满的必要。迅速现证圆满成佛，因此有不使果退转为因的必要。显示空性的所断 (182) 是：从存在的实有中退转，因此理由无法确定。从不存在的实有中退转，因此一切都安住于自性之中。从非实有中退转，因此认识或认识者自己解脱。空性的界限是：不堕入无的边，因此心性空性从自身显现。不堕入有的边，因此法性空性没有理由。远离上下之分别。或者不是有，因为没有实物。不是无，因为从能知能明的本体中，没有生起能取所取的分别念，这就叫做空性。从空性中遣除怀疑的过失是：不错误的空性是正确的，这是通过教证来了解的。通过理证，道理和论证在上面已经确定了。成立。进入窍诀的要点。从教证的续部中自然显现：因为远离因缘而安住于空性。是这样说的。还有，《牟 (183) 提珠鬘》中说：空性是不可言说的智慧。空性不是意识的行境。是这样说的。幻
English
Emptiness! Profound emptiness has no beginning and no end, so it is not like the nihilistic view of the tirthikas. It is not a discontinuous emptiness, with a beginning but no end. It is not a temporary emptiness, with a beginning but no end. It is not holding the mind to be empty, nor suddenly holding it to be empty, nor gradually making emptiness the path—it is none of these. This is because, since the cause is empty, actions and their ripening are each (181) empty in themselves. Since conditions are empty, all the magical displays of consciousness and mind settle in their own place. Since the ground is empty, the nature of reality transcends being identified as an entity. Since the path is empty, there is no need to strive in view, meditation, and conduct. Since the result is empty, neither samsara nor nirvana is established anywhere. Moreover, since it has been empty from the beginningless, the dharmas of samsara and nirvana do not go beyond emptiness. There are four ways to show the understanding of emptiness: Since all times are realized to be empty, there is a need not to be obscured by actions and activities. Since one does not abide in either extreme of existence or nonexistence, there is a need to be free from hope and fear regarding the result. Since the nature of reality is known to be empty, there is a need for all roots of virtue to be completely perfected without being aided by anything. Having quickly attained complete enlightenment, there is a need not to turn the result back into a cause. What is to be abandoned by emptiness is shown (182) as follows: Since it turns away from existent entities, the reason cannot be established. Since it turns away from nonexistent entities, everything abides in its own state. Since it turns away from non-entities, the one who knows or the act of knowing is liberated by itself. The boundary of emptiness is: It does not fall into the extreme of nonexistence, so the nature of mind, emptiness, is clear from its own ground. It does not fall into the extreme of existence, so the nature of reality, emptiness, has no reason. It is free from the distinctions of above and below. Alternatively, it is not existence because there is no entity. It is not nonexistence because from that very essence of knowing and clarity, that which is not stirred up by the conceptual thought of grasping and fixation is called emptiness. Eliminating the fault of doubt from that very emptiness: Unmistaken emptiness is correct, and this is known through scripture. Through reasoning, the reason and argument have been established above. Established. It goes to the essential point of the pith instruction. From the tantras of scripture, it naturally arises: Because it is free from cause and condition, it abides in emptiness. Thus it is said. Also, in the Garland of Pearls (183): Emptiness is inexpressible wisdom. Emptiness is not the domain of the mind. Thus it is said. Illu-