Tibetan
ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ།། །།གསུམ་པ་རྨི་ལམ་བར་དོའི་ཚད་གཟུང་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། ཉིན་སྣང་གི་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་སྲབ་པའི་རྟགས་སུ། དང་པོ་རྨི་ལམ་བཟང་ངན་སྤེལ་མར་བྱུང་དུས། བག་ཆགས་བཟང་ངན་འདྲེས་མར་ཡོད་དོ། །སེམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ (༣༦༨)བག་གིས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཤི་ན་སྲིད་པ་བར་དོ་ནས་འཕྲོ་མཐུད་པའོ། །དེ་ནས་རྨི་ལམ་དགེ་བ་ཤ་སྟག་ཏུ་རྨི་དུས། ལས་ངན་ཟད་ནས་དགེ་བ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དུས་དེར། སེམས་ལའང་གཡོ་ཟོལ་མེད་པས་ལུས་ངག་དྲང་ཞིང་དགེ་བའོ། །འདིར་འདས་ན་ཆོས་ཉིད་བར་དོར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྨི་ལམ་ཇེ་ཉུང་ལས་མཐར་མི་རྨི་བའི་དུས་སུ། བག་ཆགས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཇེ་ཆུང་ལས། དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ལ་གཉིས་འཛིན་གྱི་ཆ་མེད་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ཀློང་དུ་ཕེབ་པའི་དུས་དེ། དབུགས་ཆད་པ་དང་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་མོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་ན་ལུས་འོད་དུ་གྱུར་པས་འདི་ཉིད་ལ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚད་དོ། །བཞི་པ་འབྱུང་འཁྲུགས་འཆི་ཁའི་བར་དོ་ལ་གསལ་གདབ་པ་ནི། འབྱུང་བ་སྡུད་དུས། བླ་མའམ་གྲོགས་དམ་ཚིག་ཅན་གྱིས་བར་དོའི་གདམས་པ་གསལ་གདབ་པའམ། རང་གིས་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་མ་ཡེངས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བའི་སྡུད་ཚུལ་ནི། སའི་རླུང་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་ལྕི། ཆུའི་རླུང་མེ་ལ་ཐིམ་པས་ཁ་སྣ་སྐམ། (༣༦༩)མེའི་རླུང་རླུང་ལ་ཐིམ་པས་དྲོད་མཐའ་ནས་སྡུད། རླུང་གི་རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པས་ཤེས་པ་མི་གསལ། དེའི་ཚེ་ཁྲག་རྣམས་སྲོག་རྩའི་ནང་ནས་སྙིང་ནང་དུ་འདུས་པས། རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ལ་བློན་པོས་སྒྱོགས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གློ་བ་ནས་རླུང་ཕྱིར་ཧ་ཞེས་སོང་ནས་ནང་དུ་མ་འདུས་པས་སེམས་ནམ་མཁར་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་སྙིང་ནང་ནས་འཐོན་དུ་ཉེ་བའི་དུས་སོ།། །།ལྔ་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ལ་བཙན་ས་གཟུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ་བར་དོའི་དབྱེ་བ། གདམས་པའི་མཚོན་ཚུལ། འབྲས་བུའི་གྲོལ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། རབ་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོར་གྲོལ་བའི་ཚུལ་ལ། རབ་ཀྱི་རབ་ངོ་སྤྲད་པས་གྲོལ་ཏེ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ། རྟོགས་པ་དང་ཆོས་བོར་བ་དུས་མཉམ། ཆོས་བོར་བ་དང་འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པ་དུས་མཉམ། འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པ་དང་མ་རིག་པ་སངས་པ་དུས་མཉམ། མ་རིག་པ་སངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ། ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་དང་མངོན་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ། དེས་ན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཐུ
Chinese
毫无疑问。 第三，衡量梦境中阴的方法是：像这样修习之后，作为白天显现的错觉习气减弱的标志，首先出现好坏交替的梦境时，说明好坏习气混杂存在。心也因烦恼（368）的习气而变得微小。此时死去，将从有中阴继续下去。之后，梦境全部是善的时候，说明恶业已尽，善业成为一体，在那时，心中也没有虚伪，身语正直且善良。如果在此死去，将解脱于法性中阴。之后，梦境越来越少，最终不做梦的时候，习气和烦恼越来越小，达到融入法界的程度，心中没有二取之分。心的禅修进入状态之时，断气和解脱同时发生。如果非常熟悉，身体会化为光，因此这本身就是没有遗留物的真正标准。第四，在五大元素崩溃的临终中阴中进行开示：五大元素收摄时，上师或具誓友应给予中阴的诀窍开示，或者自己忆念而不散乱。其中，五大元素的收摄方式是：地之气融入水，导致身体沉重；水之气融入火，导致口鼻干燥；（369）火之气融入风，导致体温从末端开始收缩；风之气融入空，导致意识不清晰。那时，血液从命脉中汇集到心脏中，这被称为“国王坐在宝座上，大臣们前来觐见”。从肺部呼出“哈”气后，没有吸入，这被称为心融入虚空，是觉性接近从心脏中出来的时刻。 第五，在自生法性中阴中占据要地有三点：中阴的分类、诀窍的象征、果的解脱方式。第一点又分为三个小点，其中最好的是在自性中阴中解脱的方式：最好的情况是通过认识而解脱，认识和证悟同时发生，证悟和舍弃法同时发生，舍弃法和停止错觉分别同时发生，停止错觉分别和醒悟无明同时发生，醒悟无明和智慧增长同时发生，智慧增长和显现成佛同时发生。因此，获得定解的证悟
English
There is no doubt. Third, the way to measure the dream bardo is: After practicing like this, as a sign that the habitual patterns of daytime illusions are weakening, when good and bad dreams alternate, it indicates that good and bad habitual patterns are mixed. The mind is also small due to the habitual patterns of afflictions (368). If one dies at this time, one will continue from the existence bardo. After that, when the dreams are all good, it indicates that bad karma has been exhausted and good karma has become one. At that time, there is no hypocrisy in the mind, and body and speech are upright and virtuous. If one dies here, one will be liberated in the dharmata bardo. After that, when dreams become less and less, and eventually one does not dream, habitual patterns and afflictions become smaller and smaller, reaching the point of dissolving into the dharmadhatu, and there is no duality in the mind. When the mind's meditation enters the state, the cessation of breath and liberation occur simultaneously. If one is very familiar, the body will transform into light, so this itself is the true standard of having no residue. Fourth, in the dying bardo of the disintegration of the elements, give clear instructions: When the elements are being withdrawn, the guru or a vajra friend should give clear instructions on the key points of the bardo, or one should remember them oneself and not be distracted. Among them, the way the elements are withdrawn is: the earth element dissolves into water, causing the body to become heavy; the water element dissolves into fire, causing the mouth and nose to become dry; (369) the fire element dissolves into wind, causing the body temperature to contract from the extremities; the wind element dissolves into space, causing consciousness to become unclear. At that time, the blood gathers from the life force channels into the heart, which is called "the king sitting on the throne, and the ministers coming to pay homage." After exhaling the "Ha" breath from the lungs, without inhaling, it is called the mind dissolving into space, which is the moment when awareness is about to come out of the heart. Fifth, there are three points to seize the stronghold in the spontaneously arising dharmata bardo: the classification of the bardo, the symbolism of the key points, and the way of liberation of the result. The first point is further divided into three sub-points, among which the best is the way to be liberated in the nature bardo: the best situation is to be liberated through recognition, recognition and realization occur simultaneously, realization and abandoning dharma occur simultaneously, abandoning dharma and the cessation of illusion and conceptualization occur simultaneously, the cessation of illusion and conceptualization and the awakening of ignorance occur simultaneously, the awakening of ignorance and the increase of wisdom occur simultaneously, the increase of wisdom and the manifestation of enlightenment occur simultaneously. Therefore, obtaining the realization of definite knowledge
Tibetan
ན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དུས་ (༣༧༠)གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཀྱི་འབྲིང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གྲོལ་བ་ནི། སྙིང་ནས་མིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་འོད་གདངས་ཤར་བ་ལ་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འོད་གསལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་ཞིང་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གྲོལ་བས་བར་དོའི་སྣང་བ་མེད་དོ། །རབ་ཀྱི་ཐ་མ་ལུས་བོར་དུས་རང་ཐོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ནི། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལ་མུན་པའི་བར་མེད་པ་བཞིན་དུ། འབྱུང་བའི་སྡུད་ཚུལ་གྱིས་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ནུབ་དུས་རིག་པ་སྙིང་ནང་ནས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལས་ཐོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྙེ་ཚོན་སྒྲིལ་བ་ལྟ་བུ་གཉིས་ནམ་མཁར་ཟུག་པ་ལ། ངོ་ཤེས་པས་ཡར་གྱི་ཟང་ཐལ་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་གྲོལ་ཏེ་བར་དོ་མེད་དོ།། །།གཉིས་པ་འབྲིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་གྲོལ་ཚུལ་ལའང་འབྲིང་གི་རབ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་གྲོལ་ཏེ། འཁོར་བ་དོང་དཀྲུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མར། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་ནས་རང་གདངས་འོད་དུ་གསལ། ཆོས་ཉིད་བདེན་མཐོང་གི་སྐད་ཅིག་མར་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གསལ་བ་ལ་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་མར་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་ནས་ (༣༧༡)གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་འབྱུང་བའོ། །དེའང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཤར། གཉིས་པ་ལ་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡོད་པར་ངོ་ཤེས། གསུམ་པ་ལ་རྟོག་པ་སྔར་འདས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མཉམ་པར་འདྲེས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱུང་བའོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ལ་གྲོལ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་པོར་ས་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་པ་འགགས། གཉིས་པར་རང་གདངས་འོད་དུ་གསལ། གསུམ་པར་དེ་ཉིད་ངང་དུ་གནས། །བཞི་པར་རང་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས། །ལྔ་པར་ལྔ་ལྡན་དགོངས་པ་རྫོགས། །དྲུག་པར་བློ་འདས་ཆོས་སྐུར་ཐིམ། །སྐུ་གསུམ་རང་ས་ཟིན་པའི་དུས་སོ། །འབྲིང་གི་ཐ་མ་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ལྔ་ལ་གྲོལ་བ་ནི། ཕྱི་འབྱུང་ཉི་མ་ནུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་འགགས། ནང་འབྱུང་ས་སྲོས་པ་ལྟར་ཚོགས་དྲུག་འགགས། གསང་འབྱུང་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་ལ་གསལ་ཏེ། རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིམ་གྱིས་ཤར་བས་རིགས་ལྔའི་ཚོམ་བུ་ལ་གྲོལ་ལོ། །དེའང་འོད་མཐིང་ག་མཐོང་དུས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངོ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དུ་གྲོལ་ཏེ། རིགས་ལྔའི་ (༣༧༢)ཚོམ་བུར་སངས་རྒྱས་སོ། །འོད་དཀར་པོ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོ་ཤེས་པས་མི་
Chinese
并非寻常之辈于相续中生起之时（370）即得解脱，乃因其不入轮回之故。上等中的中等通过修持而解脱者，乃是修持从心间与眼相连的光芒生起时，得见光明之坛城，身三无离无合而解脱，故无中阴之显现。上等中的下等在舍弃身体之时，于自位认识而解脱者，犹如十五的太阳西落与月亮升起之间毫无黑暗一般，以诸元素收摄之方式，此生之显现隐没之时，觉性从心中如水中灯盏般生起之智慧显现，如缠绕的彩虹般二者直立于空中时，认识到此，便在上行的通彻中刹那解脱，故无中阴。第二，中等法性中阴中解脱之方式，中等之上等在三个刹那间解脱，于轮回翻搅的刹那间，外内情器所显现的一切错觉止息，自性光芒显现为光。于法性真见之刹那间，坛城自显现时，生起无执之觉性。于金刚般的刹那间，获得自利法身后（371），生起利他色身。彼亦于第一刹那生起智慧，第二刹那认识到具有上师之口诀，第三刹那念头与过去诸佛融为一体，故能成办利益众生之事。中等的中等在六个刹那间解脱，于第一刹那，土地、石头、山岩等等内外之错觉止息。于第二刹那，自性光芒显现为光。于第三刹那，安住于彼性中。于第四刹那，于自生起定解。于第五刹那，五种圆满之意圆满。于第六刹那，融入超离心识之法身。乃是身三获得自位之时。中等之下等在禅定之五日间解脱，外在诸元素如太阳西落般显现止息。内在诸元素如黄昏般六识止息。秘密诸元素如月亮升起般，身与智慧之显现同时显现，以证悟之等持次第生起而于五部坛城中解脱。彼亦于见蓝色光芒之时，于法界中认识而于毗卢遮那佛中解脱，于五部（372）坛城中成佛。见白色光芒于大圆镜智中认识，于不
English
When non-ordinary beings generate [realization] in their continuum (370), they are liberated because they do not enter samsara. The best of the middling, liberated through practice, is when, through practicing the arising of the radiance of light connected from the heart to the eyes, one sees the mandala of clear light, and the three kayas are liberated inseparably, so there is no bardo appearance. The last of the best, liberated by recognizing oneself at the moment of death, is like the absence of darkness between the setting sun and the rising moon on the fifteenth day of the month. When the appearance of this life fades away through the gathering of the elements, the awareness, like a rainbow swirling out from a water lamp within the heart, shoots two [streams of light] into the sky. By recognizing this, one is liberated in an instant in the upward breakthrough, so there is no bardo. Secondly, regarding the way to be liberated in the middling dharmata bardo, the best of the middling is liberated in three instants. In the instant of churning samsara, all the illusions appearing as outer and inner, vessel and contents, cease, and one's own radiance is clear as light. In the instant of seeing the truth of dharmata, when the mandala of clusters is self-clear, a non-grasping awareness arises. In the instant like a vajra, having attained the dharmakaya for one's own benefit (371), the rupakaya for the benefit of others arises. Also, in the first instant, wisdom arises. In the second, one recognizes that one has the guru's instructions. In the third, thoughts mingle with the buddhas of the past, so the benefit of beings occurs. The middling of the middling is liberated in six instants. In the first instant, the outer and inner illusions of earth, stones, mountains, and rocks cease. In the second, one's own radiance is clear as light. In the third, one abides in that very state. In the fourth, certainty arises in oneself. In the fifth, the five perfections of intention are fulfilled. In the sixth, one dissolves into the dharmakaya beyond mind. This is the time when the three kayas attain their own ground. The last of the middling is liberated in five days of meditation. The outer elements cease to appear like the setting sun. The inner elements, like dusk, cease the six aggregates. The secret elements, like the rising moon, the appearance of body and wisdom are clear at the same time. As the samadhi of realization arises gradually, one is liberated in the cluster of the five families. Also, when one sees the blue light, one recognizes it in the dharmadhatu and is liberated in Vairochana, becoming a buddha in the mandala of the five families (372). Seeing the white light, one recognizes it as mirror-like wisdom, and in