Tibetan
་སྐྱེ་བ་མེད་པ། རྟགས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ལྟོས། །དོན་ནི་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། །རྟགས་ནི་རིག་པ་འགགས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རིག་པ་འགགས་མེད་དུ་ངོ་སྤྲད་པ་ལ་གསུམ་ (༣༢༧)སྟེ། དཔེ་དང་། རྟགས་དང་། དོན་ནོ། །དཔེ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལས། ངོ་བོའི་དཔེ་ཤེལ། རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་འོད། ཐུགས་རྗེའི་དཔེ་ཟེར་དུ་སྣང་བའི། རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་ལྟ་བུ་སྟེ་ཆུ་རིས་འོད་ལྔ་ཕྱི་ནང་ཟང་ཐལ། སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་དུ་གནས་པ་གསུམ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་དབྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུམ་བརྩེགས། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དཔེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཤར་བ་གདངས་ཀྱི་དཔེ་ནི། ཤེལ་འོད་ཕྱིར་སྣང་བས་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྟགས་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་དབྱིངས་ཀྱི་རྟགས། རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟགས། ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་རྟགས་སོ། །དང་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་ངོ་བོའི་གདངས་ཐིག་ལེར་གནས་པའི་རྟགས་སུ་མིག་བཙིར་བས། དམར་སེར་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་ཤར་བའོ། །དབང་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་ན་དག་པའི་བརྡར་དམར་པོར་འབྱུང་བའོ། །ལུས་ནང་གི་རྩ་ཐམས་ཅད་ན་ཐིག་ (༣༢༨)ལེ་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ་མཚན་མོ་སྦྲིད་པ་དྲག་པོ་བྱུང་དུས་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་རང་སྒྲར་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ། རྣ་བའི་ཤོང་བུ་མནན་པས་སྒྲ་འབྱུང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་རྟགས་སུ་སྟེང་རླུང་དྲག་ཏུ་མནན་པས་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས་པའི་རྟགས་སུ། ཁའི་རླངས་པ་ཉི་ཟེར་ལ་སོང་བའི་དུས་འཇའ་ཚོན་རིས་སུ་ཤར་བས་ཤེས་སོ། །དེའང་ཉི་མ་རྩེ་ཤར་དུས་སུ་མདུན་དུ་བཙོད་ཆུའི་སྟེང་དུ་ཁའི་རླངས་པ་འོད་ལྔར་འཆར་བས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་རྟགས་ལ་གཉིས་ལས། རིག་པའི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ། ཉི་མ་རྩེ་ཤར་དུས་བ་སྤུར་བལྟས་པས་འོད་ཟླུམ་ཟ་འོག་རིས་སུ་འབྱུང་བའོ། །འོད་དུ་གནས་པའི་རྟགས་སུ་ཁ་རླངས་འོད་ལྔར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་པ། རང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་རྟགས་སུ་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་ལ་ཤར་བས་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།
Chinese
无生。无论显现何种征兆，都应通过无自性三者来了解。如《普作续》所说：我之自性若欲悟，譬如虚空观其然，心性实乃无生者，觉性亦是无止息。如是说。第二，介绍觉性无止息分三（327）：譬喻、征兆、意义。譬喻如前所示：本体之譬如水晶，自性之譬如光，大悲之譬如光芒显现的孔雀蛋，内外通透，五彩水纹，心髓安住于众生，三者本体一而分部分的智慧三重，是三身无离无合之譬喻。从那之中显现的光芒之譬喻是，水晶光芒向外显现，从而得以认识。第二，征兆分三：本体法界的征兆，自性智慧的征兆，大悲觉性的征兆。第一是虚空中显现彩虹，那也是法界自性清净，空明离戏的光芒，彩虹清晰而无垢。第二分三：智慧本体的光芒，作为明点安住的征兆，闭眼时，显现红色和黄色的光团。通过灌顶等净化，作为清净的标志而呈现红色。身体内部的所有脉络中都有明点的征兆，夜晚剧烈麻痹时，如同火星飞溅般显现。智慧存在于自声中的征兆是，按压耳孔时发出声音。智慧作为风的征兆是，用力按压上风时，也会听到类似钹的声音。智慧安住于身体的征兆是，口中的水汽在阳光下呈现彩虹的图案。尤其是在日出时，对着面前的蓝矾水，口中的水汽会呈现五彩光芒，从而更加确信。第三，大悲觉性的征兆分二：觉性自性存在于化身中的征兆是，日出时观看汗毛，会呈现圆形光芒和锦缎的图案。安住于光中的征兆是，口中的水汽显现五彩光芒。如是依靠征兆，确信其存在，如同影像显现在镜子中一样，了解自己具有自性的征兆。
English
Unborn. No matter what signs appear, they should be understood through the three aspects of selflessness. As stated in the Kunjed Gyalpo Tantra: If you wish to realize my nature, Look at the example of the sky. The essence is that the mind itself is unborn. The sign is that awareness is unceasing. So it is said. Secondly, introducing the unceasing awareness is divided into three (327): example, sign, and meaning. The example is as previously shown: The example of the essence is crystal, the example of the nature is light, the example of compassion is the appearance of rays, like a peacock's egg, transparent inside and out, with five-colored water patterns. The essence dwells in sentient beings, the wisdom of the three parts divided from one essence, is an example of the inseparable three bodies. The example of the radiance that arises from that is, the crystal light shines outward, so that it can be recognized. Secondly, the signs are divided into three: the sign of the essence of the dharmadhatu, the sign of the wisdom of the nature, and the sign of the compassion of awareness. The first is the appearance of a rainbow in the sky, which is also the radiance of the dharmadhatu, pure in nature, clear and empty, free from elaboration, the rainbow is clear and without impurities. The second is divided into three: The radiance of the essence of wisdom, as a sign of abiding in bindu, when the eyes are squeezed, a mass of red and yellow light appears. Through empowerment and purification, it appears red as a sign of purity. As a sign that all the channels inside the body have bindus (328), when severe numbness occurs at night, it appears like sparks flying. The sign that wisdom exists in its own sound is that when the ear canal is pressed, a sound is produced. The sign of wisdom as wind is that when the upper wind is pressed hard, a sound like a cymbal is heard. The sign that wisdom dwells in the body is that when the breath goes into the sunlight, it appears as a rainbow pattern. Especially at sunrise, when facing the blue vitriol water, the breath will appear as five-colored light, which will make you more convinced. Thirdly, the signs of compassion and awareness are divided into two: The sign that the nature of awareness exists in the nirmanakaya is that when looking at the body hair at sunrise, a round light and brocade pattern will appear. The sign of abiding in light is that the breath appears as five-colored light. Thus, relying on the signs, be sure to believe in its existence, just as an image appears in a mirror, understand the sign that you have your own nature.
Tibetan
།གསུམ་པ་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་འདུག་ཚུལ་ལ་ངོ་ (༣༢༩)སྤྲད་པ། རང་བཞིན་སྐུ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ། ཐུགས་རྗེ་གོམས་ཚད་ལ་ངོ་སྤྲད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུ། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་རིག་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་རང་ཆས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གདངས། བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བར་ཐག་གཅད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། སྤྲུལ་སྐུ་ངོ་སྤྲད་ཀྱི་གདམས་པས། ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་དང་། ལོངས་སྐུ་ངོ་སྤྲད་ཀྱི་གདམས་པས། བར་དོའི་རང་སྣང་ཞིང་ཁམས་རང་ཤར་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་ངོ་སྤྲད་ཀྱི་གདམས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་ས་ལ་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཐུག་ཕྲད་གཅིག་ཐོག་ཏུ་གཅིག་འདྲེས་པ་ཡིད་མཐུན་པའི་ཕོ་མོ་ཁང་སྟོང་དུ་འཛོམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྦུབས་འཇུག་གི་གདམས་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་རང་གྲོལ་གྱི་གདམས་པ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པའམ། ཆུ་རླབས་མཚོང་ནུབ་པའམ། སྤྲིན་ནམ་ (༣༣༠)མཁར་ཞི་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེ་གོམས་ཚད་ལ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། གང་ཤར་རྗེས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་བར་སྣང་གི་སིལ་བུར་ལྟར་གོམས་པ་དང་། ཅིར་སྣང་རང་སྣང་དུ་གྲོལ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་གོམས་པ་དང་། འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གྲོལ་བ་སྣང་བཞིའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱིས་ངོ་སྤྲད་པས། རིག་པའི་རང་བཞིན་རང་ངོ་མི་ཤེས་མི་སྲིད་དོ། །དེའང་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་རིག་མ་རིག་གཉིས་ལས་མེད་དེ། འཁོར་བར་འཁྱམས་ཚད་ཐམས་ཅད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་ལན་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ཚད་རིག་པ་རང་ངོ་ཤེས་པས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རང་ངོ་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །དེའང་ངོ་སྤྲད་པ་དང་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་ཞེན་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་བོར་བ་དུས་མཉམ། ཆོས་བོར་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབུགས་ཆད་པ་དུས་མཉམ། དབུགས་ཆད་པ་དང་གཞི་ཐོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་མོ། །དེའང་ཕུང་པོ་གདོས་བཅས་བོར་བ་དང་ (༣༣༡)རང་སྣང་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བ་དུས་མཉམ། འོད་གསལ་ཤར་བ་དང་རང་ངོ་ཤེས་པ་དུས་མཉམ། རང་ངོ་ཤེས་པ་དང་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཡང་ཟབ་མངོན་སུམ་སྙིང་པོའི་གནད། །དཔེ་དོན་རྟགས་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་བྱེད་པ། །གང་ཡིན་འདི་ནི་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམ
Chinese
第三，意义有三：认识觉性的体性安住之方式（329），认识自性身，认识大悲的串习程度。第一，觉性之智慧体性是空性法身，自性光明是报身，大悲觉性是化身，此三者本自任运成就之自性。上师所认识的法性，要决断为现量之显现。第二有三：以化身认识之窍诀，指示当下之显现解脱为光明；以报身认识之窍诀，指示中阴的自显现为净土自现；以法身认识之窍诀，在法性本净之地反复修习。次第是，显现相遇于一处，如意合之男女相聚于空室；智慧融入之窍诀，如昔日相识之人于异地相遇；显现自解脱之窍诀，以蛇之结、水波消逝、云或（330）雾消散等比喻来修持。第三，认识大悲的串习程度是：任何显现皆无痕迹地解脱，如虚空之尘埃般串习；任何所显现皆解脱为自显现，如梦境之显现般串习；光明任运成就中解脱，要串习四相之生起方式。如是，以比喻、意义、征相三者来认识，觉性之自性不可能不认识。此外，轮回与涅槃二者之间，唯有觉与不觉二者，流转轮回的一切都是因为不认识自性，获得涅槃都是因为觉性认识自性而解脱，因此认识自性至关重要。此外，认识与生起具有特殊差别之证悟同时，获得证悟与舍弃执着错乱之法同时，舍弃法与颠倒之气断绝同时，气断绝与于本基成佛同时。此外，舍弃粗重之蕴身与（331）自显光明生起同时，光明生起与认识自性同时，认识自性与于法界解脱同时。如是甚深现量心要之要诀，以比喻、意义、征相而获得解脱者，即是龙钦饶降。
English
Third, there are three aspects to the meaning: recognizing the nature of awareness and how it abides (329), recognizing the nature-body, and recognizing the extent of familiarization with compassion. First, the essence of awareness-wisdom is emptiness, the Dharmakaya; its nature is clarity, the Sambhogakaya; and its compassion-awareness is the Nirmanakaya. These three are spontaneously accomplished as one's own inherent quality from the very beginning. The nature of reality, as recognized by the lama, should be decisively determined as a direct experience. Second, there are three aspects: through the instruction on recognizing the Nirmanakaya, it is shown that the present appearance is liberated into luminosity; through the instruction on recognizing the Sambhogakaya, it is shown that the self-appearance of the bardo is the self-arising of the pure realm; and through the instruction on recognizing the Dharmakaya, one repeatedly practices on the ground of the primordially pure nature of reality. In sequence, appearances merge into one encounter, like a harmonious couple meeting in an empty room; the instruction on the penetration of wisdom is like meeting a familiar person in a foreign land; and the instruction on the self-liberation of appearances is illustrated by the analogy of a snake's knot, the disappearance of a wave, or the dissolving of a cloud or (330) mist, and should be practiced accordingly. Third, recognizing the extent of familiarization with compassion means: whatever arises is liberated without a trace, familiarizing oneself like dust in the sky; whatever appears is liberated as self-appearance, familiarizing oneself like the appearance of a dream; and liberation in spontaneously accomplished luminosity, one should familiarize oneself with the arising of the four appearances. Thus, by recognizing through example, meaning, and sign, it is impossible not to recognize the nature of awareness. Furthermore, between samsara and nirvana, there are only awareness and non-awareness. All wandering in samsara is due to not recognizing one's own nature, and all attainment of nirvana is due to awareness recognizing its own nature and being liberated. Therefore, recognizing one's own nature is crucial. Moreover, recognition and the arising of realization with special distinction are simultaneous; obtaining realization and abandoning clinging to deluded phenomena are simultaneous; abandoning phenomena and the cessation of inverted breath are simultaneous; the cessation of breath and awakening on the ground are simultaneous. Furthermore, abandoning the coarse physical body and (331) the arising of self-appearance as luminosity are simultaneous; the arising of luminosity and recognizing one's own nature are simultaneous; recognizing one's own nature and liberation into the expanse are simultaneous. Thus, the essence of the profound and direct heart-essence, which obtains liberation through example, meaning, and sign, is Longchen Rabjam.