Tibetan
ང་སྙམ་ན་དེ་སྙམ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བཏགས་པས་ཡིན་པར་འགྲོ་ན། རི་འདི་མེའི་ཕུང་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐོང་དང་། རང་རེ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་སྣང་དུ་མེར་ཨེ་འགྲོ་བ་ལྟའོ། །དེར་མེར་མི་འགྲོ་སྟེ་མེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་མེ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དྲན་རིག་ (༣༧༥)ཅི་ཤར་བ་ཡང་དོན་ལ་ཤར་བ་དང་། ཤར་མཁན་མེད་པས། སེམས་ཞེས་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། ཡེ་ནས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བ་ལ་བར་སྐབས་སུ་བརྟགས་ཤིང་ཞེན་ཆེས་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ལ་དཔྱད་དུས་བརྗོད་མི་ཤེས་པར་སེང་ངེ་སོང་བ་ནི། སེམས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལ་བརྟག་པ་ནི། སེམས་ལ་དགའ་ཡལ་བྱུང་དུས་དགའ་བའི་སེམས་དེ་དང་། གཉེན་གྱི་རྣམ་པར་དགའ་བའི་རྐྱེན་ཡིད་ལ་ཤར་བ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་ཡིན། གཅིག་ན་གཅིག་ས་དང་གཅིག་མཁན་གཉིས་སུ་མེད་པས་གཅིག་པ་མི་འཐད་པ་དང་། གཉེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ལས་དགའ་བའི་བློ་སྐྱེས་པས། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདས་པ་དང་ད་ལྟ་དུས་གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བློ་རིམ་ཡང་གཉེན་དང་དགའ་བ་རྣམས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་ན་སེམས་གཅིག་གི་རང་དུས་དེ་ན་གཉེན་གྱི་སེམས་འདིའོ། །དགའ་བའི་སེམས་དེ་འདིའོ། །ཞེས་པ་ཚན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ (༣༧༦)འདུག་གམ། དོན་ལ་གཉེན་དུ་ཤར་བ་དང་། དགའ་བར་ཤར་བ་ཁྱོད་རང་གི་བློ་རྟོག་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་འདུག་གམ། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་སྙམ་ན། ཐ་དད་པར་གང་གིས་ཤེས། ཁོས་ཟེར་རམ། ཡི་གེ་འདུག་གམ། དེ་སྙམ་དུ་བཏགས་པ་ཡིན། བཏགས་སོ་སྙམ་ན་བཏགས་པས་དེར་འགྲོ་ན། གཅིག་ཏུ་ཐོགས་དང་དགའ་བ་ཉིད་མི་དགའ་བར་ཐོགས་དང་། དེར་འགྲོ་འམ་བལྟའོ། །འགྲོའོ་ཞེ་ན་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན་པ་དུས་གཅིག་ལ་འགལ་བས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་བྱུང་དུས། དགྲའམ་གཏམ་མི་སྙན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དང་། རང་གི་སེམས་གཉིས་སུ་རང་གིས་བློས་སོ་སོར་བཟུང་ནས། གཅིག་པུར་བསྡད་ཀྱང་ཁོ་མ་འཐད། ང་ལ་འདི་ཟེར་སྙམ། དུས་གཉིས་ཐ་དད་བརྟགས་པས། རང་གི་རྟོག་བཟོ་ཙམ་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པས་དགག་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་དུས་ན་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་དང་། འཆར་མཁན་གྱི་རིག་པ་གཉིས་ (༣༧༧)གཅིག་གམ་ཐ་དད། གཅིག་ན་ཕྱི་ཡུལ་ལ་ཁ་དོག་དབྱིབས་མཚན་དུ་སྣང་བ་ལྟར། སེམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །སྣང་ངོ་ཞེས་ན་སེམས་ལ་ཁ་དོག་ངོས་གཟུང་མེད་པར་མདོ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཤིང་། བརྟགས་དུས་མི་རྙེད་པས་གསལ་ལོ། །ཐ་དད་ན་ཡུལ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་ཕྱེ། སེམས་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་སོ་སོར་མ་གྲུབ་པའི་ཚེ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་མེད་དོ། །དོན་ལ་དེ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་ཟེར་ན། དོན་ལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་དོན་འགྲུབ། དྷ་དུ་ར་ཟོས་པས་ཆོ་འཕྲུལ་སྣང་དུས་ནམ་གྲུབ་པ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དྲན་བསམ་འཕྲོ་དུས་ན་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད། གཅིག་ན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཐ་དད་ན་དྲན་པ་མང་པོ་དུས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་འཆར་བས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚན་པ་དུ་མ་པའོ་ཞེས་བློའི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་མི་འདུག་པས་གསལ་ལོ། །བློའམ་སེམས་སུ་གཅིག་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ནའང་སྐྱོན་ཡོད་དེ། སེམས་ (༣༧༨)གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་མེད་པས་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་ཤར་བའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་དེ་བས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་སུ་དཔྱད་པས་སེམས་དྲན་བསམ་ཝལ་ཝོར་འདིར་འདུག་པ་ལ། དྲན་བསམ་འཆར་མ་མྱོངས། འཆར་ས་མི་འདུག །འཆར་མི་སྲིད་པ་ལ། སྔར་དོན་མེད་པའི་བློ་རྟོག་འཁྲུལ་བས་སེམས་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པས་སྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་པས་འཁྲུལ་པར་ཁོ་ཐག་ཆོད་ནས་ཕུ་ཐག་འཁྲུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ནས་སེམས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་གསུངས་ཀྱང་། ཧ་རེར་ལོང་དུ་སོང་བས་མ་མཐོང་བ་རྣམས། དུས་འདིར་མིག་ཕྱེ་བ་བཞིན་གསལ་སངས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་ལ་བརྟག་པ་ནི། ཡེ་གྲོལ་ཚངས་པའི་དབང་དང་། སྤྱི་བླུགས་ཚངས་པའི་དབང་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེའང་ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་ལྔ་རང་གསལ་མིང་མེད་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། མེ་ལོང་ (༣༧༩)དུ་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ལ། དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་། ད་ལྟ་ག་ན་གནས། ཐ་མ་གང་དུ་འགགས། མེ་ལོང་གི་ངོས་དང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་གཅིག་གམ་ཐ་དད་བརྟགས་པས། གཟུགས་བརྙན་དེ་དང་པོ་གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང་སྟེ་ངོ་བོ་མེད། ད་ལྟ་སྣང་སྣང་འདྲ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། རང་བཞིན་མེད། ཐ་མ་གར་ཡང་མི་འགྲོ་སྟེ། བཞིན་མེ་ལོང་དུ་མ་འོངས་པས། གཟུགས་མ་གྲུབ་པས་རྣམ་པ་ལ་ཡལ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས། དྲན་རིག་སེམས་ཀྱི་ངོ་
Chinese
我認為如果是那樣的話，是因為你安立的緣故吧。那麼，就認為這座山是火堆吧，我們兩個看看在顯現中是否會變成火。如果沒有變成火，卻認為是火的話，那不是火的緣故啊。無論什麼樣的念頭（３７５）生起，也是在實質上生起的，並且沒有生起者，所以不能說是心，因為本來沒有分開任何東西，只是在中間進行了推測和強烈的執著。像這樣，在觀察心的過程中，變得無法言說而空蕩蕩的時候，這被稱為見到了心性不可言說的本質。第二個是觀察一和異，當心中產生喜悅時，喜悅的心和，親人的形象中喜悅的因緣在心中顯現，這兩個是一還是異？如果是一，因為沒有一個地方和一個作者，所以不合理，並且從親人的形象中生起了喜悅的智慧，所以前後兩者本質相同也不合理，因為過去和現在在同一時間是矛盾的，並且智慧的次第也是親人和喜悅等是矛盾的緣故。如果是異，那麼一個心的自身時間裡，親人的心是這個，喜悅的心是那個，這樣分成了兩個部分（３７６）嗎？實際上，顯現為親人和，顯現為喜悅是從你自己的分別念之外獨立存在的嗎？如果認為時間和形象是不同的，那麼由誰知道是不同的呢？是他說的嗎？有文字嗎？那是你認為的。如果認為是安立的，那麼因為安立的緣故就變成那樣的話，就安立為一，並且安立為喜悅本身是不喜悅的，看看是否會變成那樣。如果說會變成那樣，那麼既是一又是異，在同一時間是矛盾的，所以是不可能的。同樣地，當產生不喜悅等因緣的時候，像敵人或不悅耳的言語等的形象，和自己的心，自己用分別念分別執著為兩個，即使獨自一人，他也不滿意，認為對我說這些。通過觀察兩個時間是不同的，知道這只是自己的分別念的造作，沒有成立為一和異的任何一方，從而從一切破立中解脫。同樣地，當向外境散亂的時候，外境的形象和，顯現者的覺性兩個（３７７）是一還是異？如果是一，就像外境顯現為顏色形狀名稱一樣，心也存在那樣顯現的過失。如果說顯現，那麼
English
If I think it's like that, it's because you've established it, right? Then, consider this mountain to be a pile of fire, and let's both see if it appears as fire in our perception. If it doesn't appear as fire, but you think it is fire, then it's because it's not fire. Whatever thought (375) arises, it arises in reality, and since there is no arising agent, it cannot be said to be mind, because it has never been separated from anything, but is temporarily speculated upon and strongly clung to. In this way, when examining the mind, when it becomes inexpressible and empty, this is called seeing the inexpressible nature of the mind itself. Secondly, examining one and different: when joy arises in the mind, are that joyful mind and the condition of joy appearing in the form of a relative, one or different? If they are one, since there is no one place and one author, it is unreasonable to be one, and since joyful wisdom arises from the appearance of a relative, it is also unreasonable for the former and latter to be of the same essence, because the past and present contradict each other at the same time, and the sequence of wisdom also contradicts relatives and joy. If they are different, then in the self-time of one mind, is the mind of the relative this one, and the mind of joy that one, thus forming two separate parts (376)? In reality, is appearing as a relative and appearing as joy separate from your own conceptual mind? If you think that time and form are different, then who knows that they are different? Did he say it? Is there writing? That's what you think. If you think it's established, then if it becomes like that because of the establishment, then establish it as one, and establish joy itself as non-joy, and see if it becomes like that. If you say it becomes like that, then it is both one and different, which is impossible because it contradicts itself at the same time. Similarly, when conditions such as displeasure arise, the form of an enemy or unpleasant words, and one's own mind, are separately grasped as two by one's own conceptual mind, even if one is alone, he is not satisfied, thinking that he said this to me. By observing that the two times are different, knowing that this is only the creation of one's own conceptual mind, and that it has not been established as either one or different, one is liberated from all affirmation and negation. Similarly, when scattering to external objects, are the form of the external object and the awareness of the one who appears (377) one or different? If they are one, just as external objects appear as colors, shapes, and names, the mind also has the fault of appearing in that way. If you say it appears, then
Chinese
经续中说，心没有颜色和形状可以识别，观察时也找不到，所以很清楚。如果心是不同的，那就把外境的微尘分解到不可分割的程度。把心分成过去、未来、现在，以及外、内、中间三种，当这些都不能各自成立时，就没有不同的自性了。实际上即使是那样，如果世俗上说是不同的，实际上因为本来就是那样，所以在任何时候，实相都是如此，所以能实现目的。就像吃了曼陀罗花，出现幻觉时一样。还有，当念头和想法产生时，是一还是异？如果是一，就和多种多样相矛盾。如果是异，那么很多念头不是同时产生的，而是先后产生的，所以在同一个刹那，就是很多部分了，因为在意识上没有不同的存在，所以很清楚。如果说在意识或心中是一，而显现是不同的，那也有过失。因为如果观察这唯一的心（378），它没有自性，所以不能成立为一。因为它不能成立为一，所以在它上面显现的各种不同的相，就更不能成立了。这样，通过实际观察，心、念头、想法就像沃尔沃尔一样在这里，念头和想法没有产生过，没有产生的地方，没有可能产生。对于不可能产生的事物，以前因为无意义的虚妄分别念，认为有心，通过见修行，做了很多努力，确信是错误的，这就是所谓的彻底解脱。而且，所有的经续和窍诀都说，心是无根无基，像虚空一样，但是那些因为愚痴而没有看到的人，就像现在睁开眼睛一样，清楚明白地看到了，这就叫做证悟心的实相。第三，观察赤裸裸地见到自性，是通过原始解脱的自在和普遍融入的自在两种方式来指示的。也就是把外在显现的五种境，回收到自明无名中。就像镜子（379）中显现的影像一样，首先从哪里来？现在在哪里住？最后在哪里消失？镜子的表面和它的影像，是相同还是不同？如果观察，影像最初从哪里也没有来，所以没有自性。现在看起来好像存在，但实际上哪里也不住，所以没有自性。最后哪里也不去，因为没有来到镜子中。因为影像没有成立，所以相也没有消失的实体。同样，显现是外境的色，念和觉是心的体性。
English
It is said in the sutras and tantras that the mind has no color or shape to be identified, and it cannot be found when examined, so it is clear. If the mind is different, then divide the external objects into indivisible particles. Divide the mind into past, future, and present, and into outer, inner, and intermediate three. When these cannot be established separately, there is no nature of difference. Even if that is the case in reality, if it is said to be different in conventional terms, in reality, because it is inherently so, the reality is always like that, so the purpose can be achieved. It's like eating Datura flower and experiencing hallucinations. Also, when thoughts and ideas arise, are they one or different? If they are one, it contradicts being diverse. If they are different, then many thoughts are not simultaneous, but arise one after another, so in the same instant, there are many parts, because there is no different existence in the mind, so it is clear. If you say that in the mind or consciousness it is one, but the appearances are different, then there is also a fault. Because if you examine this single mind (378), it has no essence, so it cannot be established as one. Because it cannot be established as one, the various different appearances that arise on it are even more impossible to establish. Thus, through actual observation, the mind, thoughts, and ideas are like Wolwol here, thoughts and ideas have not arisen, there is no place to arise, and there is no possibility of arising. For things that cannot arise, in the past, because of meaningless deluded thoughts, thinking that there is a mind, through view, meditation, and action, making a lot of effort, being convinced that it is wrong, this is called complete liberation. Moreover, all the sutras, tantras, and pith instructions say that the mind is rootless and baseless, like the sky, but those who have not seen it because of foolishness, like opening their eyes now, clearly and manifestly see it, this is called realizing the true nature of the mind. Third, observing the naked seeing of one's own nature is indicated through the two ways of original liberation's freedom and universal absorption's freedom. That is, to revert the five objects of external appearance into self-luminous and nameless. Like the image appearing in a mirror (379), first, where did it come from? Where does it reside now? Where does it disappear in the end? Are the surface of the mirror and its image the same or different? If you observe, the image did not come from anywhere in the beginning, so it has no essence. Now it seems to exist, but in reality it does not reside anywhere, so it has no nature. In the end, it does not go anywhere, because it has not come into the mirror. Because the image is not established, the appearance also has no substance to disappear. Similarly, appearance is the form of external objects, and memory and awareness are the nature of the mind.