Tibetan
ན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ལྟར་ན་ལམ་ལྔས་སློབ་མི་སློབ་ལ་ཟེར་རོ། །དེ་ཉིད་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དང་པོའི་གྲོལ་ས་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་དང་པོ་ཞིག་ནས་འོང་སར་ཕྱིས་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་། དྲི་མ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་ཡོད་པས། གཞི་དང་འབྲས་བུ་ཤན་འབྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ཐབས་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི། ནང་དུ་གནས་པའམ་ཕྱིར་ཤར་བ་རང་གྲོལ་ལ་སོང་དུས། རིག་པ་ཅོག་བཞག་ངང་གནས་ལ་བསླབ་ཅིང་། ངང་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པར་ཐག་ཆོད་ནས། རེ་དོགས་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱམ་བརྡལ་བ་ནི། རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་རིག་ཡེ་སངས་རྒྱས་ཐོག་རང་ངོ་ཤེས་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་མི་འགྱུར་བའི་གདམས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་གཅེས་སོ། །གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ནས་མི་འགྱུར་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ནོན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་སར་ཐོན་དུས། ཕོ་བྲང་དུ་ཁྲི་ལས་མ་གཡོས་པ་ཙམ་གྱིས། སྐྱེ་བོ་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་འཚེ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྙིང་གར་གནས་པ་རང་ངོ་ཤེས་ཏེ། ཡིན་ (༤༡༤)ལུགས་རེ་དོགས་མེད་པའི་ཚེ་ན། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་ཡེ་དག་ལ་ཕྱམ་གྱིས་སོང་བའོ། །བློན་པོ་བཙོན་དུ་བཟུང་བས་མི་འགྱུར་བ་ནི། བཀའ་བློན་གྲོས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཟུང་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ཡང་ཉན་དགོས་པ་ལྟར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགྱུ་བ་ཆད་དུས། རིག་པའི་རྒྱལ་པོའི་གཅིག་ཏུ་ཉན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་གནས་པའོ། །འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་པས་མི་འགྱུར་བ་ནི། རྒྱལ་པོས་ཡུལ་འཁོར་ཆམ་ལ་ཕབ་པས་ཅི་བསྒོ་བ་ཉན་དགོས་པ་ལྟར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །དེའང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སེམས་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དག་དུས་འཁོར་བ་དག་པའོ། །འདས་པའི་ཚེས་རྣམས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པས་རིག་པ་ཡིན་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས་སངས་རྒྱས་རང་ཆས་སུ་འཆར་བའི་གནད་ཐམས་ཅད་དེ་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་རིག་པ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡེ་ཤེས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལས་དང་བག་ཆགས་ (༤༡༥)གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་མ་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བཅས་པ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཚོགས་བརྒྱད། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་གཞི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་འཛིན་འཁོར་བ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་མེད་མྱང་འདས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རླུང་ཞོན་རིག་གདངས། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་རླུང་མེད་རང་གསལ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འདུས་བྱས་རྐྱེན་དབང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྐྱེན་བྲལ། སེམས་ཀྱི་ལས་རླུང་། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པ། ལས་རླུང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འགྲོ་འོང་དང་བྲལ་བ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་ལ་མི་ལྟོས་པ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེ་འགགས་ལྟར་སྣང་བ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཐོབ་བྱའི་ཡེ་ཤེས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གློ་བུར་འཁྲུལ་རྟོག །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་གནས་ཆོས་སྐུའོ། །འདི་དག་ཀྱང་མཚོན་པ་ (༤༡༦)ཙམ་སྟེ། རྒྱས་པར་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། གནས་དང་། ལམ་དང་། སྒོ་དང་། རྩལ་དང་། འཕྲད་ཚུལ་དང་། རྒྱབ་གྱེས་ཚུལ་དང་། དྲུག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་སེམས་འཕྲོ་འདུ་དང་བཅས་དུས་རིག་པ་མངོན་དུ་མི་གསལ་ལ། རིག་པ་རང་དྭངས་སུ་གནས་དུས་སེམས་མི་གསལ་ཏེ། གཅིག་ཤར་བ་དང་གཅིག་འགག་པར་འདྲ་བ་སྣང་སྟེ། རིག་པ་གནས་པའི་ཚེ་རིག་གདངས་གཞི་ལ་ཐིམ་པས་སེམས་དར་ཅིག་འགགས་ལ། ཐ་མ་རྡོས་བཅས་འོད་དུ་དེངས་པའམ། བོར་དུས་རླུང་འགགས་པས་འགགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཤར་དུས་གདངས་དངོས་སུ་སྣང་བས། རིག་པའི་ངང་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འགགས་པ་ལྟ་བུ་ཅིག་བྱུང་ཡང་འགགས་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་འགགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། རླུང་རིག་གི་དག་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་གྲོལ་དུས་ཀྱང་སེམས་དག་པས་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་རིག་པ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པའི་དགོངས་པ་དང་། གནད་ཐམས་ཅད་དེར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ (༤༡༧)རོ། །ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལས་དེ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་བསྐལ་པའམ་ཚེ་རབས་སུ་མི་ཐོབ་པ་དང་། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཡིད་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐུ་སྐད་ཅིག་གིས་རང་ངོ་ཤེས་པས་ཚེ་གཅིག་གིས་རླུང་རིག་དག་ནས་སངས་རྒྱ་བའི་གནད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །བླུན་པོ་མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་དང་། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་གི་མུན་རྡོ་འཕེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་གནད་གསང་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡིན་པས། ཡང་མཛོད་དུ་ཨ་ཐམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་བཞག་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །གསུམ་པ་ཐབས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགོངས་པ་ནི། །དེའི་ཚེ་རིག་པ་རང་སོར་གནས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སེམས་སྣང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རང་དག་ནས། རིག་ཀྱང་མི་འཕྲོ་བས་འདོད་པའི་སེམས་ལས་གྲོལ། གསལ་ཡང་མི་འཛིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་སེམས་ལས་གྲོལ། མི་རྟོག་ཀྱང་རིག་གདངས་ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་པས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ལས་གྲོལ་ཏེ། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ནི། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་བདེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པའོ། །འདིའི་དུས་ན་རིག་པ་གཞི་ལ་གནས་དུས་འཁྲུལ་པ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས། ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་གྲོལ་ལ། རིག་ངོར་ཡུལ་ལྔ་ (༤༡༨)སྣང་དུས་གཞིར་བཞེངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བས། ཉོན་མོངས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ། སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བྱ་ལོང་མེད་པར་རང་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་སྟེ། དོན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་མ་མྱོངས་པའི་གནད་ཀྱིས་སྐྱེ་མ་མྱོངས་སྐྱེ་མ་མྱོངས་པས་རིག་པ་དངས་སངས་སངས་འདྲ་བར་དུས་མཉམ་པར་བྱུང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་ངོ་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་འབྲས་བུ་རང་ཆས་སུ་ཤེས་ནས། རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་ངང་ལས། སྤང་བླང་དུ་མི་བྱེད་པར་འཇོག་ནུས་པ་ནི། རེ་དོགས་གཉིས་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་བ་རང་དག །ལས་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་བ་སྟོངས་ནས། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་མེད་དུ་འཆར་ཞིང་། ཁམས་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་མ་རྣམས་དག་པར་བྱེད་པའོ། །མཐར་ཐུག་རིག་པའི་ནུས་པའམ་རྩལ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་གདོད་མའི་དབྱིངས་ན་ནང་གསལ་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་ལྟར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ཁ་ལས་གཞན་ལ་མི་སྣང་བའི་ངང་ནས། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་གདུལ་བྱའི་ངོ་ཁ་ལ་སྣང་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཛད་པས། འགྲོ་བའི་དོན་ (༤༡༩)ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི། ནོར་བུ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། ཆུ་ཟླ་ལྟར་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར། རང་བྱུང་དུ་མོས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྐུ་གསུམ་ལས་འཇུག་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི
Chinese
那两种是按照体性来说，以五道来区分学与非学。它本身是究竟的果，所以被命名为最初的解脱之地，但并非像从最初到达后来那样，并且有具染与不具染的区别，因此，必须区分基础和果。第二，要习惯于方便法，当安住于内或向外显现的自解脱时，要修习安住于觉性当下放下，并且确信当下即是佛的意，不带希望、恐惧、改造、伪饰地坦然放下，这被称为觉性当下放下的口诀，因为自明本觉是原始佛，认识自性后安住其中。而且，具备不改变的三个教诲非常重要。哪三个呢？国王占据王位后不改变，就像国王荣登王位时，仅仅是不离开王宫的宝座，所有内外中间的人都无有扰乱地安住一样，自生圆满的觉性之王安住于心间，认识自性，在没有希望和恐惧之时，各种习气的阿赖耶识连同八识都坦然地归于原始清净。大臣被囚禁后不改变，就像贤明的朝臣被他人囚禁时，必须听从国王的命令一样，当意的分别念止息时，就是听从觉性之王的命令，即安住于自性。百姓被征服后不改变，就像国王征服了整个国家，必须听从国王的命令一样，当五根识的显现消失时，就没有轮回的名称了。而且，所有轮回的法都依赖于心，所以当心的自性清净时，轮回也就清净了。过去的一切都依赖于觉性的智慧，所以在觉性本然的基础上安住，一切显现为自性佛的关键都包含在这两者之中。在这里稍微讲一下这两者的差别，心的自性是无明，觉性的自性是智慧。心的自性是业和习气的所依，觉性的自性不是业和习气的所依。（第415页）心的自性是能取所取、错乱的自性，觉性的自性是远离能取所取、不错乱的自性。心的自性是具有戏论的边际，觉
English
These two are, according to their nature, distinguished by the five paths as learning and non-learning. It itself is the ultimate result, so it is named the first place of liberation, but it is not like arriving later from the beginning, and there are differences between being with and without defilements, therefore, it is necessary to distinguish between the ground and the result. Second, to become accustomed to the means, when abiding inwardly or when self-liberation arises outwardly, one should practice abiding in the state of awareness, and having decided that that state itself is the intention of the Buddha, to let go without hope, fear, correction, or fabrication is called the instruction of awareness, because self-awareness is the original Buddha, and one abides in it after recognizing one's own nature. Moreover, it is important to have the three unchanging instructions. What are they? The king does not change after taking the throne, just as when the great king ascends the throne, merely by not moving from the throne in the palace, all beings, internal, external, and intermediate, abide without disturbance, the king of spontaneously accomplished awareness abides in the heart, recognizing one's own nature, and when there is no hope or fear, the alaya consciousness of various habits, together with the eight consciousnesses, all go to original purity. The minister does not change after being imprisoned, just as when a wise minister is imprisoned by others, he must listen to the king's command, when the movement of the mind's consciousness ceases, it is listening to the command of the king of awareness, that is, abiding in one's own nature. The subjects do not change after being subdued, just as when the king subdues the entire country, he must listen to the king's command, when the manifestation of the five sense consciousnesses disappears, there is no name for samsara. Moreover, all the dharmas of samsara depend on the mind, so when the nature of the mind is purified, samsara is also purified. All past events depend on the wisdom of awareness, so by abiding on the basis of the nature of awareness, all the key points of manifesting as the self-nature Buddha are contained in these two. Here, I will briefly explain the difference between these two, the nature of the mind is ignorance, the nature of awareness is wisdom. The nature of the mind is the basis of karma and habits, the nature of awareness is not the basis of karma and habits. (Page 415) The nature of the mind is the nature of grasping and attachment, delusion, the nature of awareness is the nature of being free from grasping and attachment, and not being deluded. The nature of the mind is with the limits of elaboration, the
Chinese
心与觉性的体性是远离一切戏论。心的体性是阿赖耶识与八识聚。觉性的体性是超越阿赖耶识与八识聚。心的体性是二取轮回。觉性的体性是无二涅槃。心的体性是风所乘之明点。觉性的体性是无风自明。心的体性是造作因缘。觉性的体性是非造作离因缘。心的作用是风。体性是依赖于觉性。作用是清净风的智慧之风，远离来去。觉性的体性是不依赖于心。心的体性是显现为生灭。觉性的体性是不变异。心的体性是所断之障。觉性的体性是所证之智慧。心的体性是忽然而生之错觉。觉性的体性是本有法身。这些也只是（416）象征而已。广说则无边无际。以处所、道路、门、能力、相遇方式、背离方式等六者可知晓。即是，心与散乱同时，觉性不明显。觉性安住于自性清净时，心不明显。显现为一者生起，一者灭去相似。觉性安住之时，明点融入于基，故心暂时止息。最终粗重之物显现为光，或者遗忘之时，因风止息而止息。心生起之时，明点真实显现，故觉性之自性不明显之故，虽有如止息般，然无止息，因无生灭之故。如是，区分心与智慧至关重要。如是，一切禅修也是如此。风与觉性的清净方式一切也是如此。最终解脱之时，也是因心清净而清净障碍之觉性。安住于身与智慧之意，以及一切要点皆在于此（417）。共同乘中，未区分二者，故菩提于劫或生世中不得证。不共乘中，以不可思议之法身，刹那间自识，故一生中风与觉性清净而成佛之要点也是如此。愚笨具智慢者们，以及愚昧投掷无明黑暗之石者们所不知之秘密要点是，到达金刚乘顶峰之
English
The nature of mind and rigpa is free from all elaborations. The nature of mind is the alaya and the eight consciousnesses. The nature of rigpa is beyond the alaya and the eight consciousnesses. The nature of mind is dualistic samsara. The nature of rigpa is non-dual nirvana. The nature of mind is the bindu riding on the winds. The nature of rigpa is self-illuminating without winds. The nature of mind is conditioned and dependent on causes. The nature of rigpa is unconditioned and free from causes. The function of mind is wind. Its nature is dependent on rigpa. The function of purified wind is the wisdom wind, free from coming and going. The nature of rigpa is independent of mind. The nature of mind appears as arising and ceasing. The nature of rigpa is unchanging. The nature of mind is the obscurations to be abandoned. The nature of rigpa is the wisdom to be attained. The nature of mind is sudden delusion. The nature of rigpa is the primordial dharmakaya. These are only (416) symbols. Although vast, it is limitless. It can be known through six aspects: place, path, door, ability, way of encountering, and way of turning away. That is, when the mind is with distraction, rigpa does not clearly manifest. When rigpa abides in its own purity, the mind is not clear. It appears as if one arises and the other ceases. When rigpa abides, the bindu dissolves into the base, so the mind momentarily ceases. Finally, the coarse matter manifests as light, or when forgotten, it ceases due to the cessation of wind. When the mind arises, the bindu appears directly, so because the nature of rigpa is not clear, although it seems like cessation, there is no cessation, because there is no arising and ceasing. Thus, it is crucial to distinguish between mind and wisdom. Thus, all meditations are also like that. All the ways of purifying wind and rigpa are also like that. Finally, at the time of liberation, it is also the rigpa that purifies obscurations because the mind is purified. The intention that abides in body and wisdom, and all the key points are there (417). In the common vehicle, not distinguishing these two, enlightenment is not attained in kalpas or lifetimes. In the uncommon vehicle, with the inconceivable dharmakaya, self-recognition in an instant, so the key point of purifying wind and rigpa in one lifetime and becoming a Buddha is also like that. The secret key point that the foolish, arrogant scholars and the ignorant who throw stones of darkness do not know is that which has reached the peak of the Vajrayana.