Tibetan
གས་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་ངག་ཀྱང་རགས་གཟུགས་སུ་ཡོད་དགོས། ངག་སྒྲར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་བརྟགས་པས། གཅིག་ཐ་དད་ཡིན་མིན་དགག་ (༣༥༤)སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བཟོས་པ་ལས་ལོགས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་ནི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་མཚང་བཙལ་བའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལྟར་དོན་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་མཁན་གྱི་སེམས་འདི། དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་འདུག། ད་ལྟར་གར་གནས། ཐ་མ་གང་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟགས་པས། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བ། རིག་སྟོང་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད་གཟའ་གཏད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་ནི། ཐ་མ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ལ་བརྟགས་པ་སྟེ། །གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པར་བྱེད་པའོ། འོ་ན་སྔར་ཡང་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ལ་བརྟག་པ་བཤད་པ་དང་ཟློས་སོ་ཞེན། མི་ཟློས་ཏེ་སྔར་གྱི་དེ་ཡུལ་ལ་བརྟགས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་ཡུལ་ཅན་ལ་བརྟགས་ནས་ངོ་བོའི་སྟེང་དུ་འབེབས་པའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་གསུམ་གྱིས་སྐྱེས་པ་ངོ་སྤྲད་པ་ལ། གནས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་ཤར་བ། འཕྲོ་བ་སེམས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བ། གཉིས་མེད་མཉམ་པའི་ངང་དུ་གནས་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཅོག་བཞག་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་ཇི་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་ལས། ཅོག་བཞག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ (༣༥༥)ལས། །ཀ་དག་དོན་ཉིད་མངོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པས། རི་བོ་ཅོག་བཞག་ནི་ལུས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་མི་གཡོ་བའོ། །རྒྱ་མཚོ་ཅོག་བཞག་ནི་མིག་མདའ་གང་ཙམ་དུ་གཏད་དེ་མི་འགུལ་བའོ། །རིག་པ་ཅོག་བཞག་ནི་རང་བབས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེའི་ཚེ་དགག་སྒྲུབ་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། །གསལ་སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གདོད་མའི་ཀ་དག་གི་ངང་ལ་གནས་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མེད་པས། །གཅིག་དང་གཉིས་ཞེས་གྲངས་མེད་དེ། །གང་དུ་མ་ཕྱེ་ཚིག་ཆོད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད། །ཅེས་སོ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་སྐུ། གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལོངས་སྐུ། སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་རང་རིག་ཉིད། ངོ་བོ་དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད། །རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་འགགས་པ་མེད། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་རབ་སྣང་ཞིང་། ཞེས་ (༣༥༦)པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལས། །འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་དག། ཅེས་སོ། །མདོར་ན་སེམས་ཉིད་ངང་ལ་མི་གཡོ་བ། རྒྱ་མཚོ་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་ལྟ་བུ་ཇི་བཞིན་གྱི་ངང་ལ་ཡེ་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རོལ་པ་ཅི་ཤར་ཡང་། ཤར་དུས་གཉེན་པོ་མེད་པ་རང་གྲོལ་བ་སྤྲུལ་མདུད་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟར་ཤར་བའི་རིག་པ་ནི། །སྤྲུལ་མདུད་བཞིན་དུ་རང་གྲོལ་ལོ། །གཉེན་པོ་མེད་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་ཞིག། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། ཕྲ་བཀོད་ལས། འགགས་མེད་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་འཆར། །ཤར་བ་ཉིད་ནས་རང་སར་གྲོལ། །གྲོལ་ཅེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་གྲོལ་པ་ཡང་ཅི། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ལ་རླབས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་ངང་པས་མ་འདས་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་ངང་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེས་ན་གང་ཤར་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་སྐྱེལ་བསུ་མི་བྱེད་པར་རང་ཤར་གྱི་ (༣༥༧)ངང་ལ་ཡན་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྟོག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་བར་རྟོགས་པས། སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དོ་ཧ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ལས་རྣམ་འཕྲོས་པ། །དེ་སྲིད་མགོན་པོའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཆུ་དང་རླབས་དག་གཞན་ཡིན་ནམ། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕྲོ་བ་མ་བཀག་པར་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ། རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་དུ་ཞི་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་ལྟར། །སེམས་ཀྱི་དབའ་རླབས་གཡོ་བ་ཀུན། །གདོད་མ་གཞི་ཡི་རྒྱ་མཚོར་ཐིམ། །ཞེས་སོ། ཡང་ན་ལན་ཚྭ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས། ཇི་ལྟར་ལན་ཚ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་རང་བཞིན་ལ་ཐིམ་འགྱུར། །གང་ལྟར་འཕྲོ་བའི་རྟོག་པ་ཡན་དུ་བཅུག་པས། སླར་ཡང་དང་པོའི་བྱུང་སར་ཐིམ་པ་ནི། དོ་ཧ་ལས། ཇི་ལྟར་གཟིངས་ལས་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་བཞིན། །བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་ཡང་སླར་ཡང་དེ་རུ་འབབ། །ཅེས་པ་དང་ཚུལ་མཐུན་ནོ། གསུམ་པ་འཕྲོ་གནས་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྒྱ་མཚོ་ལ
Chinese
如同色法由粗大的形体组成一样，心和语也必须有粗大的形体。如同语是声音一样，身心二者也应如此转变。通过如是观察，一切关于一与异、存在与不存在的辩驳(354)都不过是心的造作，除此之外别无实有，了知这一点就是在寻找心的破绽。第三，对于如此无意义之物执著为我的这个心，最初是从何处产生的？现在位于何处？最终又将去往何处？如此观察这个心，发现它既不成立为生处、住处、去处三者，其自性也离于任何可被指认的特征，了悟到它是离于明空赤裸、无有踪迹、无有执著的状态，这就是最终观察生处、住处、去处三者。这是将本然状态的意义从不生变为生。或许有人会说，之前已经讲过对生处、住处、去处三者的观察，这岂不是重复了吗？并非重复，因为之前的观察是针对所观察的对境而使其不成立，而这次的观察是针对能观察的主体，从而落到自性的层面。第二，以三种方式介绍本基所生，即安住于显现为心的庄严，流露出显现为心的游戏，以及安住于无二平等的境界。首先，依靠三禅定姿势，心如其本然安住。如《宝灯论》所说：“从三禅定姿势的自性(355)中，本初清净的意义将得以显现。”因此，山王禅定姿势是指身体以金刚跏趺坐姿势不动摇。海王禅定姿势是指目光专注于一箭之遥而不动。觉性禅定姿势是指安住于自现法性的状态中。此时，对于否定、肯定、善、恶、取、舍等戏论将得以平息，安住于明空俱生之智慧、原始本初清净的状态中。《现观庄严论》中说：“自性本初清净之智慧，无有无明存在之可能，一与二等数量皆不存在，何处未曾分别即为定论，唯有智慧方可成立。”以及《自生自显》中说：“超越常断二边的束缚，四边的垢染自然清净。”此时，心性离于戏论即是法身，光明而无执著即是报身，种种显现不灭即是化身，本体、自性、大悲三者无别。如珍宝细末
English
Just as form is composed of gross shapes, so too must mind and speech have gross shapes. Just as speech is known as sound, so too should body and mind transform in the same way. Upon examining this and other such things, it is understood that all affirmations and negations (354) concerning one and other, existence and non-existence, are merely fabrications of the mind, and nothing exists apart from that. Knowing this is to seek out the flaws of the mind in the interim. Third, this mind that clings to such meaningless things as self, where did it first arise from? Where does it currently reside? And where will it ultimately go? Upon examining the mind itself in this way, it is discovered that it does not exist as arising, abiding, or going, and its essence is free from any identifiable characteristics. Realizing that it is a state of clear and empty nakedness, without trace or attachment, is the ultimate examination of arising, abiding, and going. This is to make the meaning of the natural state arise from non-arising. Perhaps someone will say, haven't we already discussed the examination of arising, abiding, and going, so isn't this just repetition? It is not repetition, because the previous examination was aimed at the object of observation, causing it to not exist, while this examination is aimed at the subject of observation, thereby landing on the level of essence. Second, introducing the arising of the ground in three ways: abiding as the adornment of the mind, radiating as the play of the mind, and abiding in the state of non-dual equality. First, relying on the three meditative postures, the mind abides as it is. As the Precious Lamp Sutra says: "From the nature of the three meditative postures (355), the meaning of primordial purity will be revealed." Therefore, the mountain king meditative posture is the unwavering body in the vajra posture. The ocean king meditative posture is the unmoving gaze fixed at a distance of an arrow's length. The awareness meditative posture is abiding equally in the state of self-existing dharma nature. At that time, the elaborations of negation, affirmation, good, evil, acceptance, rejection, and so on, will be pacified, and one will abide in the state of clear and empty co-emergent wisdom, the original primordial purity. The Prasangika says: "In the wisdom of the essence of primordial purity, there is no possibility of ignorance existing, numbers such as one and two do not exist, where there is no separation is the definitive conclusion, only wisdom can be established." And the Self-Arisen Self-Manifest says: "Transcending the extremes of permanence and annihilation, the stains of the four extremes are naturally purified." At that time, the mind itself, being free from elaboration, is the Dharmakaya; being clear and without grasping, is the Sambhogakaya; the unceasing display of various forms is the Nirmanakaya; the essence, nature, and compassion are inseparable. Like precious fine dust.
Chinese
又说，圆满正等觉即是自明自知。本体三时不变异，自性恒常无止息，大悲普照于一切。（356页）《现观庄严论》中说：智慧安住于自性中，以三种方式不可分割。又如《摩尼宝鬘论》中说：从原始本净中，不能说是仅仅的错乱，同样，不迷乱又是什么呢？因此，错乱原本就是清净的。总之，心性安住于自性中而不动摇，犹如大海安住于自性中而不动摇一般，如是这般，本来就任运成就。第二，在那自性中，无论生起什么破立的戏论，生起时，没有对治而自然解脱，犹如蛇结一般。《现观庄严论》中说：如何生起的觉性，如蛇结一般自然解脱，因为没有对治，所以停止努力，本体自性本自解脱。又如《细微安立论》中说：无碍之功能，显现任何事物，从显现之时起，自然解脱于自处，不能仅仅说是解脱，同样，不解脱又是什么呢？就像大海中无论生起什么波浪，也不会超出大海的自性一样，心中无论生起什么分别念，也不会超出法性本净的自性。因此，对于任何生起的觉受，不作先后的迎接和送别，而任其安住于自然生起的（357页）状态中，就是了悟分别念是法性的游舞，从而超越了取舍、破立的对境。《多哈》中说：只要从心中散发出来，那时就是怙主之自性，水和波浪难道是不同的吗？与此相同。这样，不遮止散发而解脱于法性，就像大海的波涛平息于大海本身一样。《希有王续》中说：犹如大海的波涛一般，心的波涛所有动摇，融入原始基础之大海。又如盐融入水中一般。萨ra哈说：犹如盐融入水中一般，同样，心融入自性中。无论如何，任由散发的分别念安住，再次融入最初的生起之处，正如《多哈》中所说：犹如从船上飞起的乌鸦一样，盘旋又盘旋，最终还是落回那里。第三，散发和安住二者无别，大海里
English
Furthermore, the complete and perfect Buddha is self-awareness itself. Its essence is unchanging in the three times, its nature is perpetually without cessation, and its compassion shines brightly upon all. (356) The Ornament of Clear Realization states: Wisdom abides in its own nature, indivisible in three ways. The Garland of Pearls states: From the very beginning of primordial purity, it cannot be said to be merely delusion. Likewise, what is not delusion? Therefore, delusion is originally pure. In short, the nature of mind abides in its own state without wavering, just as the ocean abides in its own state without wavering. In this way, it is naturally and spontaneously accomplished. Secondly, in that very state, whatever play of affirmation and negation arises, it is self-liberated without an antidote at the moment of arising, like a snake knot. The Ornament of Clear Realization states: The awareness that arises, like a snake knot, is self-liberated. Because there is no antidote, effort ceases. By its very nature, it is primordially liberated. The Subtle Arrangement states: Unobstructed potential manifests in any way. From the very moment of arising, it is liberated in its own place. It cannot be said to be merely liberated. Likewise, what is not liberated? Just as any waves that arise in the ocean do not go beyond the nature of the ocean, so too, any thoughts that arise in the mind do not go beyond the nature of the primordial purity of reality. Therefore, not welcoming or sending off any arising experience, but allowing it to rest in its naturally arising (357) state, is to realize that thoughts are the play of reality, thereby transcending the objects of acceptance and rejection, affirmation and negation. The Doha states: As long as it emanates from the mind, that is the nature of the protector. Are water and waves different? This is similar. Thus, without obstructing emanation, it is liberated into reality, just as the waves of the ocean subside into the ocean itself. The Marvelous King Tantra states: Just as the waves of the ocean, all the movements of the waves of the mind, dissolve into the primordial ground of the ocean. Or like salt dissolving in water. Saraha said: Just as salt dissolves in water, so too, the mind dissolves into its own nature. In any case, by allowing the emanated thoughts to rest, they dissolve back into their original source, as the Doha states: Like a crow flying from a ship, circling and circling, it eventually returns there. Thirdly, emanation and abiding are inseparable, in the ocean