Tibetan
ང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་འཛིན་ཡུལ་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྲ་བའི་རྟེན་དུ་འཁྲུལ་ལ། དེ་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལུང་མ་བསྟན་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཡུལ་བདུན་པོ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་རགས་པ་ཚོགས་བདུན་གྱི་རྟེན་དུ་འཁྲུལ་པས། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ (༨༩)ལྟར་ད་ལྟ་ཉིན་དུས་ཤེས་པ་འཕྲོ་བ་ན་ཡང་ཀུན་གཞི་ལས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་ཚོགས་སུ་འཆར་ལ་མཚན་དུས་གཉིད་ལ་འགྲོ་བ་ནའང་། ཀུན་གཞི་ལ་ཐིམ་ནས་ཀུན་གཞི་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་དར་ཅིག་ཐིམ་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་རེའི་དཔེར་མཚོན་ན། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ངལ་བསོ་བ་ལྟ་བུའི་ཚེ་ཤེས་པ་དར་ཅིག་གང་དུ་ཡང་མི་རྟོག་པར་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གནས་པ་ཀུན་གཞི། དེ་ལས་དར་ཅིག་སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་པར་ལམ་མེ་གསལ་ཡང་། །དེར་འཛིན་མ་ཞུགས་པས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། དེ་ལ་སྒྲ་ལྷང་དེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་རྩེར་བྱུང་ནས་སྙན་མི་སྙན་དུ་རྟོག་པ་དེ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒོ་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་མཚན་མོ་ཉལ་དུས། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཚོགས་བདུན་རགས་པ་སྟེ། གཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སུ་ཐིམ་ནས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྟོག་མེད་གཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་གཞིར་ཐིམ་ནས། དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐུར་ (༩༠)ཐིམ་སྟེ་དར་ཅིག་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཟིན་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་གཞིའི་འོད་གསལ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་ན་གཉིད་འོད་གསལ་དུ་འཆར་ལ། །གཡོས་ན་ཆོས་སྐུ་ལས་ཀུན་གཞིར་མཆེད། ཀུན་གཞི་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་ངོ། །དེ་ལས་སད་དུས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཚོགས་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་འཆར་ཏེ། ཉིན་དུས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གཉིས་པ་དག་པའི་གཞི་བྱེད་ལུགས་ནི། གདོད་མའི་གཞི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེས་ཆོས་སྐུའི་གཞི་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྣང་སྟོང་ཆེན་པོ་དེས་ལོངས་སྐུའི་གཞི་བྱེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་རིག་པ་དང་བཅས་པ་དེས་སྤྲུལ་སྐུའི་གཞི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་གང་དུ་སྣང་ཞིང་གསལ་བའི་དུས་ནའང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ག
Chinese
我虽然在处所，却错以为是未生于所执之处的微细之所依。从那之后，第二个刹那，烦恼和无记，以及色、声、香、味、触这七境，生起以否定和肯定之相的粗大之识，错以为是七识聚的所依。因此，轮回的各种习气就成了阿赖耶等。像这样（89），现在白天意识活动时，也是从阿赖耶中产生，显现为与境相符的聚，而夜晚睡觉时，也融入阿赖耶，想必会暂时融入阿赖耶原始的法界中。那也用一个方面的例子来比喻，比如一个人休息的时候，意识暂时什么也不分别，处于无记状态，这就是阿赖耶。从那之后，暂时显现的境没有停止，明亮而清晰，但是，因为没有执着，所以明亮而无分别的相，这就是阿赖耶的行相识。对于那个，比如听到声音，心中产生好不好听的分别，这就是耳识的行相识。同样，对于其他的门也要这样理解。还有晚上睡觉的时候，对于色声香味触等进行分别的粗大七识聚，融入到睡眠的明亮而无分别的阿赖耶识中。阿赖耶识也逐渐融入到无分别睡眠的阿赖耶中。那个也融入到无生、不可思议的法身（90）中，暂时安住。证得那个就叫做证得无分别的基光明。从那之后，如果没有从那个上面动摇，就会显现睡眠光明，如果动摇了，就从法身中产生阿赖耶，从阿赖耶中，各种梦境的行相显现于阿赖耶识。从那之后，醒来的时候，就从阿赖耶识中显现为七识聚的行相，在白天就对否定和肯定的境进行受用。第二，清净的基的作法是：原始的基，自性本体、自性、大悲这三者的本体，空明离戏，这就是法身的基。自性光明，显空大乐，这就是报身的基。大悲无灭，具有觉性，这就是化身的基。这样，无论在轮回还是涅槃中，显现和明亮的时候，自性本体、自性、大悲这三者的
English
Although I am in a place, I mistakenly take it to be the subtle support that is not born in the place of grasping. From that, in the second instant, afflictions and non-virtue, as well as the seven objects of form, sound, smell, taste, and touch, arise as the coarse consciousness of the seven aggregates, appearing in the form of affirmation and negation, and I mistakenly take them to be the support of the seven aggregates. Therefore, the various habitual tendencies of samsara become the basis and so on. Like this (89), even now, when consciousness is active during the day, it arises from the basis, appearing as an aggregate that corresponds to the object, and when going to sleep at night, it dissolves into the basis, and it is thought that it temporarily dissolves into the original realm of the basis. That can also be illustrated by an example from one aspect, such as when a person is resting, the consciousness temporarily does not discriminate anything and remains in a state of non-virtue, this is the basis. From that, the object of appearance temporarily does not cease, and it is bright and clear, but because there is no grasping, the appearance of clarity and non-discrimination is the consciousness of the aspect of the basis. For that, such as hearing a sound, the mind arises with discrimination of whether it is pleasant or unpleasant, this is the consciousness of the aspect of the ear. Similarly, it should be understood for other doors as well. Also, when sleeping at night, the coarse seven aggregates that discriminate form, sound, smell, taste, touch, and so on, dissolve into the clear and non-discriminating basis consciousness of sleep. That basis consciousness also gradually dissolves into the non-discriminating sleep consciousness of the basis. That also dissolves into the unborn, inconceivable dharmakaya (90), and temporarily abides. Attaining that is called attaining the non-discriminating ground luminosity. From that, if one does not move from that, the sleep luminosity will appear, and if one moves, the basis will arise from the dharmakaya, and from the basis, the appearances of various dreams will appear to the basis consciousness. From that, when waking up, the appearances of the seven aggregates will appear from the basis consciousness, and during the day, one will make use of the objects of affirmation and negation. Secondly, the method of purifying the ground is: the original ground, the essence of the three, essence, nature, and compassion, emptiness and clarity, free from elaboration, that is the ground of the dharmakaya. The nature, luminosity, great bliss of appearance and emptiness, that is the ground of the sambhogakaya. Compassion, unceasing, with awareness, that is the ground of the nirmanakaya. Thus, whether in samsara or nirvana, when appearing and clear, the essence, nature, and compassion of the three
Tibetan
སུམ་ལས་མ་འདས་ཏེ། སྐུའི་རྒྱུད་ཟ་འོག་བེར་ཁྱིམ་གྱི་ལེའུ་ལས། རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ནའང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་མ་འདས་སོ། །འཁྲུལ་ཏེ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་དུས་ (༩༡)ནའང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་མ་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤངས་པ་ལ་གསུམ་ལས། སྣང་མི་སྣང་ལ་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པ་སྤང་། གཅིག་ཐ་དད་ལ་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པ་སྤང་། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་བརྟགས་ནས་མི་འཐད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་ནི་གདོད་མའི་གཞི་དེ་སྣང་བ་ཡིན་ནམ་མི་སྣང་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རགས་པའི་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ནི། ཕྱིར་གསལ་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་རགས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད། །ནང་གསལ་དུ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལའང་གཉིས་ལས་རྩོད་པ་ནི། འོ་ན་གདོད་མའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་ཐུགས་རྗེ་ཡང་སྟོང་པ་ཁ་དོག་དང་རིག་པ་མེད་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་ངོ་བོ་ (༩༢)གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གསུམ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ནི། ངོ་བོའི་ངོས་ནས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་རྩོད་པའི་གཞིམ་གྲུབ། རང་བཞིན་གྱི་ངོས་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པས་གཅིག་པའི་སྐྱོན་དང་། ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་ངོས་ནས་ནང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་འཛིན་པ་ལས་འདས་ཏེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་རྟོག་པའི་རི་མོ་གདགས་སུ་མེད་དོ། །གསུམ་པ་ལའང་གཉིས་ལས། རྩོད་པ་ནི། གདོད་མའི་གཞི་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་གདོད་མའི་གཞི་དེ་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡོད། མེད་ན་འཁྲུལ་པ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ། འཁྲུལ་པའི་བྱུང་ས་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པར་བཏགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ལན་ནི། གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་གྲུབ་པ་མེད་པས། འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡོད་མ་མྱོང་ལ། འཆར་གཞི་མ་འགགས་པས་མེ་ལོང་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་གཞི་མེད་པ་ལ
Chinese
没有超出三者。在身之续《扎沃贝钦》的章节中说：证悟成佛之时，也没有超出体性、自性、大悲这三者。迷乱而流转轮回之时（91），也没有超出体性、自性、大悲这三者。如是说。第三，对于此，破除诤论有三：从显现与不显现来观察而破除不合理之处；从一与多来观察而破除不合理之处；从迷乱与不迷乱来观察而破除不合理之处。第一有二：诤论是，原始的基是显现还是不显现？如果是前者，则如粗大的显现一样，会变成具有迷乱；如果是后者，则显现为身和智慧也不存在，成为过失。第二的回答是：外在没有任何显现，并且体性从一开始就是清净的，因此没有变成粗大的过失。内在明朗的三身不可分离，因此没有显现为智慧也不存在的两种过失。第二也有二：诤论是，那么原始的体性、自性、大悲这三者，是一个体性还是多个体性？如果是前者，则如体性是空性一样，自性和大悲也成为空性，没有颜色和觉性，因为这三者是（92）一个体性。如果是后者，则这三者成为不是不可分离的，因为这三者是多个体性。回答是：从体性的角度来说，一和多任何一个都没有成立，因此诤论的基础没有成立。从自性的角度来说，体性是一个，但反体是多个，因此没有一个的过失，并且多个的过失也各自没有多个。从大悲的角度来说，内在明朗，远离戏论，因此超离了一和多的执着，无法安立体性一和多的分别念。第三也有二：诤论是，原始的基有迷乱还是没有？如果有，则原始的基会变成不是正确的实相，那为什么会有迷乱？如果没有，则迷乱成为无因，迷乱的生起处没有迷乱的因，因为除此之外没有迷乱的因，安立为相同。第二的回答是：基上没有成立迷乱，因此不曾有过迷乱的因，并且显现的计划没有停止，因此像镜子一样。如是之前已经说过了。那么没有迷乱之基
English
Not exceeding the three. In the chapter of the Body Tantra, "Za-og Berkhyim," it says: Even at the time of realization and Buddhahood, it does not exceed the three: essence, nature, and compassion. Even at the time of wandering in samsara due to delusion (91), it does not exceed the three: essence, nature, and compassion. Thus it is said. Third, regarding this, there are three ways to dispel disputes: by examining appearance and non-appearance, dispel what is unreasonable; by examining one and many, dispel what is unreasonable; by examining delusion and non-delusion, dispel what is unreasonable. First, there are two: The dispute is, is the primordial ground apparent or not apparent? If the former, it would become accompanied by delusion, like a coarse appearance; if the latter, it would follow that there is no appearance of body and wisdom, which would be a fault. The second answer is: There is no clear outward appearance, and since the essence is pure from the beginning, there is no fault of becoming coarse. The three kayas are inseparable inwardly, so there is no fault of not appearing as wisdom. Second, there are also two: The dispute is, are the three—primordial essence, nature, and compassion—one essence or many essences? If the former, like the essence being emptiness, nature and compassion would also become emptiness, without color or awareness, because these three are (92) one essence. If the latter, it would follow that these three are not inseparable, because these three are many essences. The answer is: From the perspective of essence, neither one nor many is established, so the basis of the dispute is not established. From the perspective of nature, the essence is one, but the aspects are different, so there is no fault of being one, and the faults of being many are also not separately many. From the perspective of compassion, the inner clarity is free from elaboration, so it transcends the grasping of one and many, and it is impossible to impose the mental constructs of essence being one or many. Third, there are also two: The dispute is, does the primordial ground have delusion or not? If it does, the primordial ground would become not the correct reality, so why would there be delusion? If it does not, then delusion would be without cause, the origin of delusion would have no cause for delusion, because there is no other cause for delusion besides it, and it is established as the same. The second answer is: Delusion is not established on the ground, so there has never been a cause for delusion, and the plan of manifestation has not ceased, so it is like a mirror. As has been said before. So, without a basis for delusion