Tibetan
སྐུ་རང་གི་ངོ་བོའི་མཛད་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། འོད་ཀྱི་ཞལ་ཕྱག་ཏུ་གསལ་བས་རང་སྣང་རང་གྲོལ་བར་མཛད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞལ་ཕྱག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བས་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཛད་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། (༤༧)ནང་གི་བཞི་ནི། མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འོད་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་བྱུང་བས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། ཞལ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཐལ་ལེར་བཞུགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །སྐུའི་གསང་བའི་མཛད་པ་བཞི་ནི། མདུན་དང་རྒྱབ་མེད་པར་བཞུགས་པས་སྣང་ཆ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པས་སྟོང་ཆའི་མཛད་པ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་མཛད། ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ད་ཞུགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། རྩེ་མོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཟང་ཐལ་བར་བཞུགས་པས་མི་གནས་འགག་པ་མེད་པའི་མཛད་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་དེ། །གསུང་གི་ཕྱིའི་མཛད་པ་བཞི་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡི་གེ་དྲུག་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་འཕྲོས་པས་ (༤༨)བདག་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད། དེ་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་དུ་ཞུགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ལས་ཐོན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེ་རབ་ཏུ་འཕྲོ་ཞིང་འདུས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཛད་བ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །ནང་གི་བཞི་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་བཤད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་སྒྲ་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་པས་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་རང་སར་དག་པས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །ཁ་དོག་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འོད་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་འཕྲོས་པས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གསུང་གི་གསང་བའི་མཛད་པ་བཞི་ནི། སྐུའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གསུང་གི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །ཐུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །
Chinese
圆满了自身本性的所有事业。因光明之面容显现，而使自显自然解脱。因智慧之面容显现，而使一切遍知的功业全部圆满。(47)内在之四：三十二妙相以光芒的形式显现，圆满了身的所有功德。八十随好庄严，圆满了完全清净之法性的事业。身中发出无数的光芒，圆满了佛陀的殊胜功德。面容坦然安住于一切方向，圆满了受用之自性。身的秘密事业之四：无有前后而安住，圆满了所有显现之分。从内观看，安住于外显现之自性中，圆满了空性的事业。从外观看，安住于内显现之自性中，圆满了无二的功德。顶端通透于一切方向，圆满了不住不灭的事业。语的外在事业之四：自生之六字从舌根发出，(48)圆满了无我之法性的事业。其进入父亲的面容，受用无相之法。其从母亲的虚空中出现，受用无二之法性。其极度散发和聚集，圆满了诸法皆无自性的事业。内在之四：宣说自己的本性，掌管诸法不可言说的自声。不仅是言辞，受用超离言思之法性。一切声音在自身清净，受用不显现积聚之法性。从不可思议颜色的光芒面轮中发出，受用调伏所化和能调伏之法。语的秘密事业之四：身的结合完全清净，受用自生之法。语的结合完全清净，受用无漏之法。意的结合完全清净，受用一切遍知之智慧。
English
He perfected all the activities of his own nature. By the manifestation of the face and hands of light, self-appearance is naturally liberated. By the appearance of the face and hands of wisdom, he perfected all the activities of complete omniscience. (47) The inner four: The thirty-two major marks appear in the form of light, perfecting all the qualities of the body. Adorned with the eighty minor marks, he perfected the activity of completely pure Dharma-nature. Countless rays of light emanate from the body, perfecting all the special qualities of the Buddha. The face is serenely present in all directions, perfecting the nature of enjoyment. The four secret activities of the body: He abides without front or back, perfecting all aspects of appearance. When viewed from within, he abides in the very nature of outer clarity, perfecting the activity of emptiness. When viewed from without, he abides in the very nature of inner clarity, perfecting the qualities of non-duality. The crown is transparent in all directions, perfecting the activity of non-abiding and non-cessation. The four outer activities of speech: The six self-arisen letters emanate from the power of the tongue, (48) perfecting the activity of the Dharma-nature of selflessness. It enters the father's face, enjoying the Dharma of no characteristics. It emerges from the mother's space, enjoying the non-dual Dharma-nature. It radiates and gathers, perfecting the activity of all phenomena being without inherent existence. The inner four: By explaining one's own nature, one masters the self-sound of all phenomena that cannot be expressed. It is not just words, enjoying the Dharma-nature beyond speech and thought. All sounds are purified in their own place, enjoying the Dharma-nature that does not manifest accumulation. Emanating from the light face circle of immeasurable colors, enjoying the Dharma of those to be tamed and those who tame. The four secret activities of speech: The union of the body is completely pure, enjoying the self-arisen Dharma. The union of speech is completely pure, enjoying the Dharma without outflows. The union of mind is completely pure, enjoying the wisdom of all-knowingness.
Tibetan
ཞལ་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་ (༤༩)དག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་སྒྲར་བྱུང་བའོ། །ཐུགས་ཀྱི་ཕྱིའི་མཛད་པ་བཞི་ནི། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས། བྱ་བ་དང་རྟོག་པའི་མཛད་པ་རྣམས་མཁྱེན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད། ཆོས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པར་མཛད། ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་རོལ་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནི་གནས་པའི་ཆ་ནས་བྱུང་བའོ། །ནང་གི་བཞི་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་ནང་དུ་གསལ་བས་དཔེ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་ནང་དུ་གསལ་བས་དེ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་ནང་དུ་གསལ་བས་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་ནང་དུ་ (༥༠)གསལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེ་དག་ནི་གསལ་བའི་ཆ་ནས་བྱུང་བའོ། །གསང་བའི་བཞི་ནི། གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པས་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གསལ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་གསལ། རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དུ་གསལ། ཡུལ་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་བཞུགས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལོངས་སྐུའི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲན་བསམ་རང་རྒྱུད་དུ་ཞེན་པའི་འཇིག་རྟེན་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་ཀྱང་གཟུང་བའི་ཡུལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ལ་མཁྱེན་པའི་ཆ་ཙམ་ལས་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལོངས་སྐུ་ལས་རྒྱལ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བྱོན་པ་ནི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དཔྱོད་བྱེད་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ལས། འགྲོ་བའི་འདུལ་བྱེད་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཏུ་རང་བྱུང་སྟེ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ (༥༡)ཚོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་བའི་དགོངས་པའོ། །འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ར
Chinese
以清净（49）的语之结合，受用一切智之法。那是从无生法性之自声中产生的。心的外在四种事业是：不住于现前的等持中，了知行为和思虑的事业。安住于智慧之见清净的等持中，圆满了知一切的圆满事业。安住于法清净的等持中，了知一切法之共相和自相。安住于无漏的等持中，圆满一切清净的游舞。那是从安住的方面产生的。内在的四种是：如镜之智的知分在内明亮，受用一切譬喻。平等性智的知分在内明亮，由此受用一切。妙观察智的知分在内明亮，受用诸根。成所作智的知分在内（50）明亮，受用远离一切法。那些是从明亮的方面产生的。秘密的四种是：以明空无别而住，境识二取无别而明。以显空无别而住，轮涅二取无别而明。以觉空无别而住，能取所取二取无别而明。以境心无别而住，断除能取所取的分别边。那些是从自性安住方式的方面产生的。如是，十二种受用身的意，是智慧无二的意，从执著于忆念思虑自续的世间分别中解脱。这些也不是所取的对境，只是从了知的方面来理解。如是，从受用身中，胜者化现为化身，是从心自生之智慧的辨别作用向外观察而产生的。为了调伏众生，以寂静和忿怒的各种自性，自在显现为一切佛的自在主，成为圆满的导师。圆满的教法（51）是自性大圆满光明之意。圆满的眷属是
English
Through the utterly pure combination of speech (49), one enjoys all the omniscient dharmas. That arises from the self-sound of the unborn dharma-nature. The four outer activities of the mind are: By abiding in the samadhi of non-dwelling in the present, one knows the activities of action and thought. By abiding in the samadhi of the pure vision of wisdom, one perfects the perfect activity of completely knowing everything. By abiding in the samadhi of pure dharma, one knows all the general and specific characteristics of dharmas. By abiding in the samadhi of non-leakage, one perfects all pure displays. That arises from the aspect of abiding. The four inner ones are: Because the knowing aspect of mirror-like wisdom is clear within, one enjoys all examples. Because the knowing aspect of equality wisdom is clear within, one enjoys everything there. Because the knowing aspect of discriminating wisdom is clear within, one enjoys the senses. Because the knowing aspect of accomplishing wisdom is clear within (50), one enjoys being separate from all dharmas. Those arise from the aspect of clarity. The four secret ones are: By abiding in the inseparability of clarity and emptiness, the object and consciousness are clear as non-dual. By abiding in the inseparability of appearance and emptiness, samsara and nirvana are clear as non-dual. By abiding in the inseparability of awareness and emptiness, the grasper and grasped are clear as non-dual. By abiding in the inseparability of object and mind, the extremes of grasping and grasping thoughts are cut off. Those arise from the aspect of the way of abiding in self-nature. Thus, the mind of the twelve enjoyment bodies, the intention of non-dual wisdom, is liberated from the worldly discriminations that cling to memory and thought as their own continuum. These are not objects to be grasped, but are understood only from the aspect of knowing. Thus, from the enjoyment body, the Victorious One appears as the emanation body, which arises from the outward gaze of the discriminating function of the mind's self-born wisdom. In order to tame beings, the glorious Vajrasattva himself, with various natures of peacefulness and wrath, spontaneously appears as the lord of all Buddhas, and spontaneously becomes the perfect teacher. The perfect doctrine (51) is the intention of the self-nature Great Perfection of clear light. The perfect retinue is