Tibetan
བརྟན་པར་བྱེད། ཁྲོ་བོས་བརྟན་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་ལས་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་དང་ལྡན་པའི་ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་རགས་པ་གནོན། མཐར་ཐུག་ལྷག་མཐོང་ཀ་དག་གི་དོན་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་རགས་པ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བསྲོལ་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་རྗེས་དོན་ཁྲིད་ལས་སྔོན་འགྲོ་གཞན་རྣམས་སྔར་ལྟར་བྱས་ནས། རྣལ་དབབ་སོར་གཞུག་དངོས་གཞིའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་ (༥༧༠)གསུངས་པ་ནི་སེམས་བཞག་ཐབས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྐབས་སུ་བབས་པར་འགྱུར་མོད། །འདིར་ནི་ཁྲིད་གཞུང་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚེ་ཡིད་སྤྲོ་ཞིང་འཇུག་ན་གེགས་ཆུང་ལ་བོགས་ཆེ་བས་སྒོམ་སུན་ཅིང་མི་སྤྲོ་ན་བསྒོམས་ཀྱང་གེགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྟ་གདོང་འགྲོགས་ཅན་བཞིན་ཕྱིས་སྒོམ་གྱིས་སྣ་སུན་ནས་ངན་ལང་དུ་འགྲོ་བས་ཅུང་ཟད་ངལ་བསོས་ནས་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དོན་གཉིས་པ་ཟབ་ལམ་སྒོམ་པ་དངོས་གཞིའི་ཁྲིད་ལ། ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སྟོན་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལམ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་གཉིས། དང་པོ་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། རིག་པའི་རང་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འདས་རྗེས་དོན་ཁྲིད་ལས། དང་པོ་རྟོག་པ་རྩད་བཅད། དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་འཚང་བཙལ། (༥༧༡)དེ་ནས་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ལ་བརྟག །ཅེས་གསུངས་པས། དང་པོར་རྩད་བཅད་པ་ནི། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་པོ་ལས་འཁོར་བར་འཁྱམས་མཁན་དང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་པོ་དེ་གང་། བདེ་སྡུག་གི་རྟེན་དང་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་པོ་དེ་སུ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུད་འཕེན་དང་འཁོར་མཁན་དེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སོ་སོ་བས་སམ། ཚོགས་པ་གཅིག་པས་བྱེད་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་པ་ནི་རྐུན་པོ་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། ཉག་གཅིག་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཞེས་དང་། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལས་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའང་དོན་འདི་ལ་ (༥༧༢)དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་འཚང་བཙལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་འདིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། ང་ཞེས་ཞེན་པར་བྱེད་ན། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་ངག་གཉིས་པོའང་གཅིག་གམ། ཐ་དད། གཅིག་ན་ལུས་ངག་མཐོང་ཐོས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་མཐོང་ཐོས་སུ་ཅིར་མི་འགྱུར། སེམས་མཐོང་ཐོས་སུ་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ལུས་ངག་ཀྱང་མཐོང་ཐོས་སུ་མི་རུང་མོད། དེ་དག་སོ་སོར་ཐ་དད་ན། ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད། ངག་རྗེས་མེད་རང་ཡལ། སེམས་བྱ་ལམ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་རྗེས། གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་འཚང་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྐྱེ་འགག་དང་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རིག་པ་གསལ་དངས་ཧྲིག་གེ་བ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ (༥༧༣)གྱི་མཚན་མ་ལས་གདོད་ནས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་དག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་གནས་ལུགས་ལ་བརྟག་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཞིའི་འཚང་མ་རྙེད་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་། བར་དུ་གང་ན་གནས། མཐར་གང་དུ་འགྲོ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱུང་། ཇི་ལྟར་གནས། ཇི་ལྟར་འགག་སོགས་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས། དེ་དག་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོས་སླེབ་ཚེ་བལྟ་བྱའི་ཡུལ་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་རྩ་བྲལ་དུ་དག་པས་སྡོང་པོ་རྩ་བ་བཅད་ན་ལོ་འདབ་ངང་གིས་བསྐམས་པ་བཞིན། ལྟ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཞེས་མི་མཚོན་པ་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ངོ་བོ་གདོད་ནས་དག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ (༥༧༤)སུ་རང་ཤར། དེའི་ཚེ་གནས་ན་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་ཞིང་། འཕྲོ་ན་འཕྲོ་བའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་རང་རྩལ་འགག་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རང་བབས་སུ་བསྐྱངས་པས་ཡེ་སྟོང་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བཏགས་གྲོལ་ལས། ཕྱི་ནང་ཀུན་བརྟགས་ཡེ་སྟོང་གྲོལ། །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་དག་ཤེས་ན། །གཞི་དོན་མངོན་གྱུར་རང་སར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ལ་བརྟག་པ་སྔར་ཡང་བྱུང་བས་སོ་སྙམ་ན། སྔ་མ་ནི། ཡུལ་ལ་བརྟགས་ནས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་ཡུལ་ཅན་ལ་བརྟགས་ནས་ངོ་བོའི་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་རྗེ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔ་མ་ནི་སེམས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ
Chinese
使其稳固。以忿怒尊使稳固达到究竟而解脱，从这些之中，暂时生起具有安乐、明晰、无分别体验的殊胜寂止，从而压制粗重的痛苦和烦恼。最终通达本来清净的实义，从而摧毁粗重的烦恼，并引入正道。在《身后义诀》中，其他的加行像以前一样做，将安住和归位归摄于正行之中，（570）所说的就像是安住心的方法的根本一样，所以会切合时机。这里则与其他的诀窍典籍相同。这样修习的时候，如果心生欢喜而进入，则障碍小而收效大，如果修习厌烦而不欢喜，则即使修习也会变成障碍。就像是恶劣的马一样，之后修习会因厌烦而变得更糟，所以稍微休息一下，然后逐渐进入习惯。第二，甚深道修习正行的诀窍中，有开显本来清净之实相，离戏的且却道，以及显现任运成就之智慧，脱噶道两种。首先是确定实相，以及认识觉性自面。首先有三种，在《身后义诀》中说：首先是追究念头，然后寻找心的老巢，（571）然后观察生处、住处、去处这三者。因此，首先追究是：所有行为的基础，身语意三者之中，在轮回中流转者和变成佛陀者是谁？安乐和痛苦的所依以及进行破立者是谁？前世后世延续相续和流转者是身语意三者各自，还是集合一体而做？通过观察和分析，确定所有这些的根本是心，就像是认出盗贼一样。《虚空光明》中说：唯一一个轮回涅槃的一切之基。《秘密藏续》中说：无有根本的心性，是诸法的一切根本。《多哈》中也说：心性唯一是万物的种子，从它产生有寂和涅槃。等等所说也是对此意义（572）而说的。第二，寻找老巢是：这样，作为轮回涅槃一切根本的这个心，将一切境执著为我
English
It makes it stable. By the wrathful deity, stability is brought to completion and liberation is achieved. From these, a special Samatha arises temporarily, endowed with the experience of bliss, clarity, and non-conceptuality, thereby suppressing coarse suffering and afflictions. Ultimately, realizing the meaning of primordial purity destroys coarse afflictions and leads to the correct path. In the After-Death Instructions, other preliminaries are done as before, and abiding and returning to their original state are included in the main practice. What is said (570) is like the root of the method of settling the mind, so it will be timely. Here, it is done in the same way as other instruction texts. When meditating in this way, if the mind is joyful and enters, there will be few obstacles and great benefit. If meditation is tedious and unpleasant, even if you meditate, it will become an obstacle. Like a bad horse, later meditation will become annoying and go wrong, so take a little rest and gradually enter into habit. Second, in the instructions for the actual practice of the profound path, there are two paths: the Trekchö path, which reveals the reality of primordial purity as free from elaboration, and the Tögal path, which directly reveals the spontaneously present wisdom. First is to ascertain the nature of reality and to recognize the face of awareness. First, there are three: In the After-Death Instructions, it says: First, investigate thoughts; then, search for the lair of the mind; (571) then, examine the three places of origin, dwelling, and destination. Therefore, the first investigation is: Of the basis of all actions, the three—body, speech, and mind—who is it that wanders in samsara and becomes a Buddha? Who is the basis of happiness and suffering and the one who affirms and negates? Is the one who continues the lineage and wanders through past and future lives each of the three—body, speech, and mind—or does a single assembly do it? Through observation and analysis, it is determined that the root of all of this is the mind, just like recognizing a thief. In the Space of Clarity, it says: The single basis of all samsara and nirvana. In the Secret Essence Tantra, it says: The mind itself, without a basis, is the root of all phenomena. The Dohā also says: The mind itself is the only seed of all; from it arise existence and the passing beyond sorrow. What is said, etc., also refers to this meaning (572). Second, searching for the lair is: Thus, this mind, which is the root of all samsara and nirvana, grasps all objects as self.
Chinese
如果执着于“我”，那么与此相关的身体和语言二者，是一还是异？如果是一，如同身体和语言显现为可见可闻，心也应该显现为可见可闻。如同心不可见不可闻一样，身体和语言也不应该可见可闻。如果它们各自是异，身体是不可分割的微尘，语言是无迹自灭，心如飞鸟般无迹而去之后，在既非一也非异的任何处都不成立的觉性，那也是不落入对境和有境、生灭和常断等任何一方的，什么也不是的清明明亮的觉性，如实宣说的对境超越了迷惑与非迷惑（573）的相状，因为从本初就解脱了。如《摩尼宝鬘》中所说：“本初之原始清净中，仅是迷惑也无法说，同样非迷惑又是什么？因此迷惑本初即清净。”如同所说的那样。第三是观察实相：如此，即使没有找到基础的觉性，执着于无我的心之自性，最初从何处产生？中间在何处住？最终往何处去？那又是如何产生？如何住？如何灭等进行观察和分析，由于它们在任何处都不成立，当观察者的对治出现时，所观察的对境本身就清净为自性空性、无根，如同树木砍断根部，枝叶自然枯萎一样。观察者的觉性本身也是无法指明为“此”的各自自证的自性，在原始清净且任运成就的智慧（574）中自显。那时，如果观察安住，就观察安住的自性；如果散乱，就观察散乱的自性，由于远离能知所知的自力，无灭的觉性自然而然地增长，从而证悟了原始空性、原始清净的实相，如《系解脱》中所说：“内外一切观察皆解脱于原始空性。”又如：“如果了知阿赖耶完全清净，基础之义显现，在自处解脱。”如同所说的那样。那么，或许会想，对生处、住处、去处三者进行观察，以前也做过。以前是对对境进行观察后，确定为不成立的确定方法，而这里是对有境进行观察后，安住在自性上的方法，如法王遍知大士所说，以前是心无基础、无根
English
If you cling to "I," are the body and speech associated with it one or different? If they are one, just as the body and speech appear visible and audible, why doesn't the mind also become visible and audible? Just as the mind is not perceived as visible and audible, the body and speech should also not be visible and audible. If they are each different, the body is indivisible particles, speech disappears without a trace, and after the mind goes like a bird leaving no trace, the awareness that does not exist in any of the one or different, is a clear and bright awareness that does not fall into any side of object and subject, arising and ceasing, permanence and annihilation, etc., and is nothing at all, the object of true speech transcends the marks of delusion and non-delusion (573), because it is liberated from the beginning. As it says in the Garland of Pearls: "In the primordial purity of the very beginning, it cannot be said to be just delusion. Likewise, what is non-delusion? Therefore, delusion is pure from the beginning." As it is said. The third is to examine the nature of reality: Thus, even if the essence of the ground is not found, where does the nature of the mind that clings to self in the absence of self come from in the beginning? Where does it stay in the middle? Where does it go in the end? How does it arise? How does it stay? How does it cease, etc.? Since none of these are established anywhere, when the antidote of the observer arrives, the object of observation itself is purified as emptiness of nature, without roots, just as when a tree is cut off at the roots, the leaves wither naturally. The very awareness of the observer is also the nature of self-awareness that cannot be pointed out as "this," self-arising in the primordial pure and spontaneously accomplished wisdom (574). At that time, if you look at the abiding, you look at the nature of abiding; if you are distracted, you look at the nature of distraction, because the self-power of awareness without cessation, which is separated from the knowable and the knower, naturally increases, thereby realizing the reality of primordial emptiness and primordial purity, as it says in the Tied Liberation: "All internal and external investigations are liberated into primordial emptiness." Furthermore: "If you know that the alaya is completely pure, the meaning of the ground is manifested, and you are liberated in your own place." As it is said. Then, you might think that the investigation of the three places of arising, dwelling, and going has been done before. The former is a method of determining that it is not established after examining the object, while the latter is a method of examining the subject and settling on the nature, as the great omniscient Dharma Lord said, the former is the mind without foundation or roots.