Tibetan
ཅིག་སྟེ། དེ་ཁ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པའི་གཞི་ཡིན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་ཉེས་ (༥༢༥)དམིགས་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཤེས་པས་ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ལ་མཁས་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་དག་ལས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཡང་དག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་འཁྲིད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་རྣམ་པ་གསལ་བ་དང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྲིད་ཚུལ་སྤྱི་ཁྱབ་དང་མཐུན་ཅིང་རྩ་བའི་དགོངས་པ་ལས་ཀྱང་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཡང་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟར་བྱེད་ན་ཁྲིད་ཡིག་ནང་མཐུན་གཞན་ནས་ལེན་པའམ་སྤྱི་ཁྱབ་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བཤད་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ། དམིགས་རིམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཐུན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ནི། དབེན་པའི་གནས་སུ་བདེ་བའི་སྟན་ལ་ལུས་གནད་དྲང་པོར་སྲང་ཞིང་སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་ནས། ངག་གནད་རླུང་རོ་ལན་གསུམ་ཕྱིར་བསལ་བས་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་པར་བསམ། སེམས་གནད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ལམ་ཟབ་མོ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྙམ་པས་སྤྱི་ (༥༢༦)བོར་བླ་མ་བསྒོམས་ནས་མོས་གུས་ཚད་མེད་པས། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །བདག་གི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གདབ། དེ་ནི་ཐུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོར་བྱ་སྟེ། གཞུང་གི་རྩིས་འགོས་མ་བསྡུས་ཀྱང་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་འོ་ཀོལ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་སྤྱིར་འཁོར་བ་དང་ཁྱད་པར་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ད་དུང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་རྟོགས་པ་དཀའ་བར་འདུག །དེས་ན་ད་རེས་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་པའི་མི་ལུས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་རྙེད་ན་དོན་ཆེ་པའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་གཏན་གྱི་འདུན་མ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ཅི་ནས་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་སང་བྱ་གནངས་བྱ་སྙམ་པ་རི་ལེ་ལོས་ཕྱི་བཤོལ་དུ་འཇོག་མི་ཁོམས་མི་ལུས་ཐོབ་ཀྱང་མི་རྟག་པར་མྱུར་དུ་འཇིག་སྟེ། ངེས་ (༥༢༧)པར་འཆི་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་མངོན་གསུམ་གྱིས་གྲུབ། ནམ་འཆིའི་ཆ་མེད་དེ་འཆི་བ་གློ་བུར་བཅར་འཕོག་ཏུ་འོང་། འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་ནད་གདོན་འདིས་མི་འཆི་བྱ་བ་མེད། འཆི་བ་ལ་ཕན་པ་དམ་པའི་ཆོས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་དེས་ན་བརྩིགས་པའི་ཁང་ཁྱིམ། བསགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད། འཛའ་པའི་གཉེན་གྲོགས་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་བསྟོངས་བར་ལས་ཁོ་ན་བདག་གིར་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནམ་ཟླ་དུས་བཞིའི་འགྱུར་བ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ལོ་ཟླ་ཞགས་དང་ཟ་མ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱང་འཆི་བ་ལ་ཇེ་ཉེ་སོང་ཞིང་ངེས་པར་འཆི་པར་ཐག་ཆོད། ནང་སྐྱེ་འགྲོའི་འགྱུར་བ་ཡང་དགྲ་གཉེན་པར་མའི་འགྲོ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཤི་བ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པས་ཀྱང་། རང་ཉིད་ནམ་འཆིའི་ཆ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས། གསང་པ་རང་ཉིད་སྐྱེས་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སེམས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་བྱ་བྱེད་ (༥༢༨)སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ལུས་འདི་འཇིགས་ཅིང་འབྲལ། །དུས་བཞི་མི་རྟག་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད། །རྒས་ཤིང་རྒུད་ལ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་སྐད་ཅིག་གནས་པ་མེད། །སྐྱེས་བུའི་ཚེ་འགྲོ་རི་གཟར་འབབ་ཆུ་འདྲ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་བསམ་ནས་སང་གི་བྱ་བ་དང་། །ཚེ་ཕྱི་མ་གང་སྔ་མི་ཤེས་པར་འདུག །དེས་ན་ད་ལྟར་རང་དབང་ཡོད་དུས་ཕྱི་བཤོལ་མེད་པར་ཆོས་ལ་འབད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། མགོ་འམ་གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །དེ་དག་ལྡོག་སླད་བགྱི་བ་གཏང་ནས་ཀྱང་། །ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱིད་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ། །དེ་ལས་ཆེས་མཆོག་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚེ་འདིའི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་གཉིད་ཐུམས་གཅིག་གི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ (༥༢༩)ཡིད་ཕྱུངས་ཏེ། དེ་རིང་ཉིད་ནས་འཆི་ཚིགས་ཚགས་སུ་ཆུག་པ་བྱ་དགོས། ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་མི་ལན་ན་དེར་ཟད་དེ། སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་གཉིས་ལས་མི་འདས། གལ་ཏེ་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་ན་ངན་སོང་གསུམ་ནི་བཟོད་དཀའི་སྡུག་བསྔལ་ངོས་དྲག་ཅིང་གཉུགས་རིང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་བར་མེད་དུ་མནར་བས་འཁོར་བའི་གནས་མཐོ་དམའ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དམྱལ་མེས་ཉམས། །ཡི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་འཕོངས་པས་ཉམས། །དུད་འགྲོ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟས་ཉམས། །མི་རྣམས་འཚོ་བ་འཐུངས་པས་ཉམས། །ལྷ་མིན་འཐབ་ཅིང་བརྩོད་པས་ཉམས། །ལྷ་རྣམས་བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས། །འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ (༥༣༠)ཙམ་ལ། །བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་དེ་ལས་ནག་ཅན་བཙོན་དོང་ནས་འབྲོས་པ་ལྟར་བྱེད་དགོས། དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་ལ་རག་ལུས་ཏེ། རྒྱུ་དགེ་སྡིག་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་སྨིན་པར་ངེས་པས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སོགས་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་སྲོག་དང་བདོས་ནས་སྤོང་ཞིང་། དགེ་བ་བཅུ་སོགས་དགེ་བའི་ལས་ཕྲ་མོ་ཡང་ཅི་ནུས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགེ་བའི་ལམ་བསྲོལ་དུ་ཅི་ཆུག་ལ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། །རྣམ་པར་ཀུན་ཏུ་དགེ་བ་དག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེ་དང་རྗེས་འབྲེལ་སྐྱབས་འགྲོ་ནི། དཔེར་ན་ནག་ཅན་བཙོན་དོང་དུ་ཆུག་པ་ཆད་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ (༥༣༡)བར་མེད་དུ་བཅད་པས་ཉམས་ཐག་ཅིང་མཐར་གསོད་པར་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་སོང་བས་འཇིགས་སྐྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དཀའ་བས་ཉེན་པ་ན། དེ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་པའི་རམ་ཟླ་ཅི་རྙེད་ཕ་འབོད་མ་འབོད་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། རང་ཅག་རྣམས་ཀྱང་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་དགེ་བའི་ལས་འབྲས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཐར་པའི་གོ་འཕང་མཐོ་བ་ན་སྔར་བྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་འཕེན་པ་ཟད་ནས་སླར་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྷུངས་ཏེ་ཡུན་རིང་ལ་དོས་དྲག་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་དགོས་པར་འདུག །སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་མ་གཏོགས་གཞན་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་རང་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ནི་བླ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་ (༥༣༢)པ་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱབས་དང་རམ་ཟླ་ཞུ་སྙམ་དུ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་བསམས་ཏེ། ལུས་སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་ནས་རང་ཉིད་གང་དུ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་ཞིང་ཁམས་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དབུས་སུ་དཔག་བསམ་གྱི་སྡོང་པོ་ཡལ་ག་ལྔ་པ་ལོ་འདབ་དང་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པའི་དབུས་སུ་སེང་གེས་བཏེག་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་སྣ་ཚོག
Chinese
一是，那是修习无常的基础。修习无常能知轮回的过患（525），知晓过患便能精通取舍因果。从这些因由能生起正确的皈依和菩提心。因此，对于初学者，如果这样引导，道的次第就会清晰，与大乘的引导方式普遍一致，且不违背根本的意旨，所以会很好。如果这样做，可以从其他引导文或单独安排的普遍前行法中了解。二是，分别修习次第的方法有六个，首先是座前的准备：在寂静的地方，于舒适的坐垫上端正身姿，放松心绪。语要诀是呼气三次，观想以此清净一切疾病、邪魔、罪障。心要诀是为了所有众生的利益，决心修持甚深之道，（526）普遍观想上师，以无限的虔诚，向三世一切诸佛的本体——恩德根本上师祈祷。祈请加持我的相续。如此一心一意地祈祷所愿之事。这是所有座修的开始，即使正文没有包括，也是上师们的惯例。二是修习无常的方法：对于我们这些凡夫俗子来说，从无始以来到现在，已经经历了轮回，特别是三恶道的无量痛苦。然而，要彻底了解痛苦的尽头仍然很困难。因此，现在获得了十八圆满的暇满人身，这是极其难得且意义重大的特殊所依，无论如何都要成就究竟的愿望。不要总是想明天做、后天做，用拖延来耽误时间。即使获得了人身，也是无常的，迅速坏灭。（527）毫无疑问，死亡是必然的，这是显而易见的。死亡何时到来没有定数，死亡会突然降临。死亡的因缘很多，没有不会被疾病邪魔所杀害的。对死亡有益的只有正法，除此之外别无他物。因此，辛勤建造的房屋，积攒的
English
One, that is the basis for meditating on impermanence. By meditating on impermanence, one understands the faults of samsara (525), and by understanding that, one becomes skilled in adopting and abandoning cause and effect. From these causes, genuine refuge and bodhicitta will arise. Therefore, if beginners are guided in this way, the order of the path will be clear, consistent with the general guidance of the Mahayana, and will not deviate from the fundamental intention, so it will be good. If you do so, you can learn from other instructions in the guidance manual or from a separate explanation of the general preliminary Dharma. Second, there are six ways to meditate on the specific order of objects. First, the preliminary of the session: In a secluded place, sit comfortably on a cushion, straighten your body, and relax your mind. The key to speech is to exhale three times, thinking that all diseases, evil spirits, and sins are purified. The key to the mind is to think that for the benefit of all sentient beings, I will practice the profound path, (526) universally visualize the Lama, and with boundless devotion, pray to the kind root Lama, the embodiment of all Buddhas of the three times. Please bless my mind-stream. Thus, pray wholeheartedly for what you desire. This is the beginning of all sessions, and even if it is not included in the text, it is the practice of the Lamas. Second, the method of meditating on impermanence: For us ordinary people, from beginningless time until now, we have experienced samsara in general and especially the immeasurable suffering of the three lower realms. However, it is still difficult to fully understand the end of suffering. Therefore, now that we have obtained the human body with eighteen qualities of leisure and endowment, which is extremely rare and meaningful, we must achieve the ultimate goal. Do not always think of doing it tomorrow or the day after tomorrow, and delay with procrastination. Even if you get a human body, it is impermanent and quickly decays. (527) There is no doubt that death is inevitable, and this is obvious. There is no certainty when death will come, and death will come suddenly. There are many causes of death, and there is no one who will not be killed by diseases and evil spirits. The only thing that is beneficial to death is the sacred Dharma, and nothing else. Therefore, the houses that have been built with hard work, the accumulated
Chinese
，受用。 珍爱的亲友等任何也不会留下，只有业随自身而行。因此，外在的年月四季的变化，夏秋冬春，年日月星和须臾刹那顷刻也在无常地变化着，同样自己也向死亡越来越近，必定死亡已成定局。内在众生的变化也是，仇人亲人中阴的众生不可思议，仅仅是见到听到那么多死亡，自己何时死亡也没有定数。秘密是自己出生到现在身体的变化，心的念头，行为（528），所有行为也刹那无常地变化着的所有姿态都要忆念。如《广大游戏经》中说：三有无常如秋天的云，聚合的身体恐惧且分离，四季无常变化且无有实义，衰老衰败是死亡的法性，片刻须臾刹那也不住留，众生的寿命流逝如悬崖落水。如是思维后，明天的事务和，来世哪个先到也不知道。因此现在有自主的时候，不要拖延，要努力修法。如龙树菩萨说：头或衣服上突然着火，为了阻止那些，其他事情放下也，为了没有再生而努力，没有比那更重要的了。如是所说，今生的所有圆满，如同一觉的梦中安乐一样了知（529），心生厌离，从今天起就要把死亡提上日程。死后若不转生就结束了，若要转生，也不会超出恶趣和善趣二者。如果转生到恶趣，那么三恶道是难忍的痛苦，剧烈且长久，即使转生到善趣，也被苦苦，坏苦，行苦不断地折磨，因此无论转生到轮回的高低何处，也不会超出痛苦的自性。如《念住经》中说：有情地狱被地狱火所损，饿鬼被饥渴所损，旁生互相啖食所损，人类被生计所损，非天争斗不
English
possessions. Cherished relatives and friends, none of them will remain; only karma will follow oneself. Therefore, the external changes of months and seasons—summer, winter, autumn, spring, years, months, stars, and even moments and instants—are constantly changing. Similarly, one's own death is approaching, and death is certain. The internal changes of beings are also such that enemies, relatives, and intermediate beings are inconceivable. Just seeing and hearing of so much death makes it clear that one's own death is uncertain. Secretly, one should remember all the changes in one's body from birth to the present, one's thoughts, actions (528), and all behaviors, which are constantly changing from moment to moment. As it is said in the Extensive Play Sutra: "The three realms are impermanent, like autumn clouds. This body, which is taken up, is fearful and separates. The four seasons are impermanent, changing and without essence. Aging, decaying, and subject to death, they do not remain for a moment, an instant, or a second. The life of beings passes like water falling from a steep cliff." Thinking in this way, one does not know which will come first, tomorrow's affairs or the next life. Therefore, now, while one has autonomy, one must strive to practice Dharma without delay. As Nagarjuna said: "If a fire suddenly breaks out on your head or clothes, even giving up other tasks to stop it, you should strive to ensure that there is no rebirth, for there is nothing more important than that." As it is said, knowing that all the perfections of this life are like the happiness of a dream in a single sleep (529), one should turn away from them and make death a priority from today. If one does not take rebirth after death, it will be the end. If one must take rebirth, it will not go beyond the two, the bad and the good destinies. If one is born in a bad destiny, then the three bad realms are unbearable suffering, intense and prolonged. Even if one is born in a good destiny, one is constantly tormented by the suffering of suffering, the suffering of change, and the suffering of conditioning. Therefore, no matter where one is born in the high or low places of samsara, one will not go beyond the nature of suffering. As it is said in the Mindfulness Sutra: "Sentient beings in hell are harmed by the fires of hell. Hungry ghosts are harmed by hunger and thirst. Animals are harmed by eating each other. Humans are harmed by making a living. Asuras fight and