Tibetan
་རྒྱལ་པོ་མཆོག །གདོད་མའི་ཟད་སར་ལེགས་པར་མཁྱེན་པར་མཛོད། །སྣང་སེམས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །རིག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའི་ངང་། །གཉིས་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཟད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གཞིར་ལ་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །འདི་ཞེས་ཆེད་འཛིན་ཞིག་ན་མཐོང་བ་ཡིན། །ཧ་ཧ་གྲོགས་དག་གང་བབས་རིག་པའི་གནད། །གང་ཡིན་ཡིན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ཚོལ་འཕྲོ་ཞོག །འདི་ཡིན་མེད་ཀྱིས་དམིགས་གཏད་ཞེན་པ་ཐོང་། །ཡིན་མིན་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལྷུང་འཛིན་པ་དོར། །གཟའ་གཏད་མེད་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་འཕྲོ་ (༤༡༡)མ་འཐུད། །ཀྱེ་ཧོ་ཕྱམ་ཅིག་ཆོས་སྐུའི་དོན་ལ་ཉོན། །ནན་ལྟར་བྱས་ན་དགག་སྒྲུབ་གཞི་གནས་མེད། །གཟུང་བའི་ཡུལ་མེད་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་དེ། །བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་མེད་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་མེད། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་ཅིག་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཧོ་ཧོ་འཁོར་འདས་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ལ། །དོན་མེད་བདེན་པར་གཟུང་བས་འགྲོ་བ་འཁྲུལ། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་རི་དྭགས་སྙེགས་པ་བཞིན། །ནམ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསླུས། །མེད་སྣང་འཁྲུལ་པས་བཅིངས་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་ཏུ་ཡུན་རིང་འཁྱམས་པ་ནི། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའི་ཞགས་པས་བཟུང་། །རྨི་ལམ་གྲོང་དུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་བཞིན། །མེད་བཞིན་སྣང་ལ་འཛིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཀྱེ་མ་དུས་རིང་འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ན། །འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་ཉོན་རེ་མོངས། །ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་སེམས་ཅན་སྙིང་རེ་རྗེ། །རང་སྣང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་སྤང་རེ་དཀའ། །བཟོད་དཀའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སྙུགས་རེ་རིང་། །ཐར་དཀའ་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ནམ་ཞིག་བརྒལ། །འོན་ཀྱང་བདེ་གཤེགས་ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །སྲིད་པའི་ཆུ་གཏེར་སྒྲོལ་ལ་ཐག་མི་རིང་། །ཧེ་ཧེ་དེ་ཀུན་མདང་སུམ་རྨི་ལམ་འདྲ། །མེད་ (༤༡༢)སྣང་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པས་གྲོལ། །རང་སྣང་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་སྤངས་མི་དགོས། །སྦྲུལ་འཁྲུལ་ཐག་པ་རང་བཞིན་ཤེས་པས་གྲོལ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་བློ་བདེའོ། །ཧ་ཧ་གྲོགས་དག་ཆོས་ཉིད་ཕྱམ་བརྡལ་ལོ། །བྱ་རྒྱུ་བྱེད་མཁན་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་གཞི་འཁྲུལ་མཁན་མེད་པས་ཉམས་རེ་དགའ། །འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཞི་ནས་མེད་པ་སྟེ། །རགས་པར་སྣང་བ་གཞིག་ན་རྡུལ་ཕྲན་ལ། །དེ་ཡང་ཆ་མེད་དངོས་པོར་ཡེ་ནས་མེད། །འཁོར་བྱ་འཁོར་བྱེད་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་། །མེད་སྣང་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ཀྱང་། ཁ་དོག་དབྱིབས་མེད་དུས་གསུམ་ཕྱི་ནང་མེད། །སེམས་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་འདོགས་མཁན་བལྟས་པས་སྟོང་། །བཙལ་བས་མ་རྙེད་དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །གཟུང་འཛིན་སྒྲིབ་པ་གཞི་བྲལ་གང་ལ་བརྟེན། །ལས་དང་བག་ཆགས་རྩ་བ་སྟོང་པས་ན། །དེ་ལ་འཁོར་ས་འཁོར་མཁན་སོམས་དང་ཀྱེ། །དེ་ལྟར་གཞིག་ཅིང་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་ཚེ། །མྱ་ངན་མེད་པས་མྱ་ངན་འདས་པའང་མེད། །དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་གཞི་ནས་མེད་པ་ལ། །བླང་དོར་གཉིས་འཛིན་རེ་དོགས་སྐྱེ་བོ་འཁྲུལ། །མ་བཀྲོལ་གཞི་ནས་གྲོལ་ (༤༡༣)བའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བའི་འགྲོ་བ་ཐང་རེ་ཆད། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་སྒོམ་མེད་པར། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་ཉམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་འཆིང་། །ཇི་ཙམ་འབད་པ་དེ་ཙམ་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །གནས་ལུགས་འཆིང་བའི་གཟེབ་ཡིན་དགོས་པ་མེད། །རེ་དོགས་ཆེད་འཛིན་ཞིག་ན་གཉུག་མའི་དོན། །གང་ཤར་རྟོགས་པའི་གྲོགས་ཡིན་ངོ་མཚར་ཆེ། །གྲོགས་དག་གནད་ཀྱི་མེ་ལོང་བསྟན་གྱིས་ལྟོས། །སྒོམ་མེད་དོན་དེ་བསྒོམས་པས་མཐོང་མི་འགྱུར། །དཔྱད་པས་མི་ཤེས་རྟོག་པའི་གཟེབས་ལས་འདས། །སྒོམ་མེད་བསྒོམས་ན་སྒོམ་པའི་གཟེབ་ཏུ་འཆིང་། །གོམས་པས་ཕྱིན་ན་འགྲོ་འོང་མི་འཆད་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ལྷུག་པ་ཐ་མལ་སེམས་ལ་འཆར། །རང་སར་བསྡད་ན་འགྲོ་འོང་མེད་པ་བཞིན། །དཔྱད་ཀྱང་མི་མཐོང་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཉིད། །ཞེན་པའི་ཕྲེང་ཐག་ཡིན་པས་དགོས་པ་མེད། །གནས་ལུགས་དོན་ལ་སེམས་ཀྱི་དྲན་བསམ་ཞོག །མ་བསམ་མ་དཔྱད་ཐ་མལ་རིག་པའི་གནད། །འགྱུས་པས་འགགས་ལ་སྣང་བས་རང་སར་གྲོལ། །དྲན་འཛིན་གཉེན་པོ་མི་དགོས་རང་གྲོལ་ཡིན། །ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་རྟོག་ཚོགས་སྔ་མ་རྣམས། །བལྟས་དང་གློད་པས་རང་གྲོལ་ཡིན་སྙམ་ཡང་། ། (༤༡༤)ཕྱི་མའི་ཚེ་ན་སྔ་མ་འགགས་པ་ནི། །གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སམ། །རྟོག་པ་སྔ་ཕྱི་དུས་གཅིག་མི་སྡོད་པས། །སྔ་མ་འགག་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་ངལ། །ཕྱི་མའི་སེམས་ཀྱང་རྟོག་ལས་མ་འདས་པས། །རྟོག་ལ་རྟོག་མཐུད་ཐག་རུལ་འབྲིང་རུལ་འདྲ། །སེམས་རྒྱུན་སྔ་ཕྱི་དུས་གཅིག་གཉིས་མི་སྲིད། །ཕྱི་མའི་དུས་ན་སྔ་མ་འགགས་ནས་མེད། །དེ་བས་སྔ་མའི་རྟོག་ཚོགས་གྲོལ་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱི་མའི་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་ཀྱང་རང་གྲོལ་མིན། །སྔ་ཕྱི་ཡིན་ཕྱིར་གཞན་གྲོལ་ཤེས་པ་ལ། །རང་གྲོལ་ཉིད་ཅེས་འཛིན་པ་བླུན་པོའི་བློ། །བ་གླང་སྐྱོང་ཞེས་ལོགས་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གཞན་ཡང་སྔ་མའི་སེམས་ལ་ཕྱི་མས་བལྟ། །རྟོག་པའི་འཕྲོ་འཐུད་ཡིན་པས་ལུ་གུ་རྒྱུད། །མི་ག
Chinese
国王您好！请您好好了解原始的穷尽之处。一切显现和心都是觉性的神变，觉性的自性是无生的虚空之境。二取分别的错觉来源已经穷尽。如果这样证悟，基位就是法身，如果特意执着“这是什么”，那就是见道。哈哈，朋友们，安住于任何显现的觉性要点。无论是何，都放下内心的寻觅。放下“这是”或“不是”的执着。放下“是”、“不是”、“没有”的偏袒执着。放下执着，不要继续否定和肯定（411）。哎哟，听着，关于法身的意义。如果仔细观察，否定和肯定没有立足之地。没有所取的对境，没有能取的心，没有要做的法，没有见、修、行、果。一切都是本来清净的。嚯嚯，轮回和涅槃是幻化的游戏，无意义地执着为真实，众生因此迷惑。就像渴鹿追逐海市蜃楼中的水一样，总是被没有实体的法所欺骗。被无有显现的错觉束缚的一切众生，在六道轮回的城市中长期漂泊，就像幻化的人被虚空的绳索抓住，像在梦境城市中感受苦乐一样，明明没有却执着显现，因此痛苦。唉，在轮回的城市中，六道众生被错觉所困扰，多么可怜。无始无终的众生，多么可悲。难以舍弃自显错觉的显现。难以忍受的各种习气，多么漫长。何时才能渡过难以解脱的轮回大海？然而，依靠善逝慈悲的光芒，度脱轮回苦海并不遥远。嘿嘿，这一切都像昨天和前天的梦一样，通过认识到无有（412）显现的错觉自性而解脱。因为是自显，所以不需要另外抛弃。就像蛇的错觉，认识到绳子的自性就解脱了。见到幻化的自性，内心就安乐了。哈哈，朋友们，法性已经彻底展现。在没有能做和所做的心性中，没有错觉的根源和制造者，多么快乐。轮回的自性本来就不存在，如果分解粗大的显现，就会发现它只是微尘，而微尘也没有不可分割的实体。能转、所转、轮回的自性都是空性的。即使观察无有显现的错觉之心，也没有颜色和形状。
English
O King! Please understand well the original exhaustion. All appearances and mind are the magical display of awareness, the nature of awareness is the unborn state of the sky. The source of dualistic delusion is exhausted. If you realize this, the ground is the Dharmakaya, if you specifically grasp "what is this," then it is seeing. Haha, friends, abide in the key point of awareness in whatever arises. Whatever it is, let go of the pursuit of the mind. Let go of attachment to "this is" or "is not." Abandon biased clinging to "is," "is not," and "non-existence." Let go of grasping and do not continue to negate and affirm (411). Alas, listen to the meaning of the Dharmakaya. If you observe carefully, there is no basis for negation and affirmation. There is no object to be grasped, no mind to grasp, no Dharma to be done, no view, meditation, action, or result. Everything is primordially enlightened. Ho ho, in the illusory play of samsara and nirvana, beings are confused by grasping at truth without meaning. Like a thirsty deer chasing water in a mirage, they are always deceived by Dharmas that have no substance. All beings bound by the illusion of non-existence roam for a long time in the city of the six realms, like an illusory person caught by a rope of space, like experiencing happiness and suffering in a dream city, suffering because they grasp at appearances that are actually non-existent. Alas, in the city of samsara, beings of the six realms are troubled by delusion, how pitiful. Sentient beings without beginning or end, how sad. It is difficult to abandon the appearances of self-appearing delusion. The various habits that are difficult to endure, how long they last. When will we cross the ocean of existence that is difficult to escape? However, by the rays of compassion of the Sugata, it is not far to liberate from the ocean of samsara. He he, all of this is like a dream of yesterday and the day before, liberated by realizing the nature of the illusion of non-existence (412). Because it is self-appearing, there is no need to abandon it separately. Like the illusion of a snake, liberation comes from knowing the nature of the rope. Seeing the nature of illusion brings peace of mind. Haha, friends, the nature of reality is completely revealed. In the nature of mind without doer or deed, there is no root or maker of delusion, how joyful. The nature of samsara does not exist from the beginning, if you break down the gross appearances, you will find that it is just dust, and even dust has no indivisible substance. The nature of turning, being turned, and samsara are all empty. Even by observing the mind of the illusion of non-existence, there is no color or shape.
Chinese
无有边际之时，三世内外皆无。虽名为心，然观执持者亦空。寻之不得，如无实之虚空。能取所取之障，离基依何而立？业与习气，根本即空故。于彼轮回处，轮回者为何，思之复思之。如是剖析，善加观察之时。无有苦恼，故亦无寂灭。如是轮涅，本无有之境。取舍二执，希冀恐惧，世人迷。无需解脱，本自解脱(413)之法性。勤作努力之有情，徒劳无益。悟彼之义，无有修持。以见修行为之经验，束缚瑜伽士。尽力而为，即是尽增障碍。本性束缚之匣，实无必要。若离希冀执着，则为本初之义。任何显现，皆为证悟之友，甚为稀有。诸友啊，以要诀之镜示之观之。无修之义，修持亦不可见。不可思议，超越分别之匣。若修无修，则缚于修持之匣。若以习惯而行，则如行住不息。若不修持，则任运于庸常心中显现。若安住自处，则如无有行住。虽经观察亦不可见，乃分别之散乱。乃执着之锁链，故无有必要。于本性之义，放下心之忆念思虑。不思不虑，乃庸常觉性之要诀。动摇则止息，显现则自解脱。无需忆持对治，乃自解脱也。贪嗔等诸先起之分别。观之放之，虽思为自解脱。 (414)然于后时，先念之止息。岂不知乃本性之规律耶？先后念头，不能同时而住。先念止息，故修持无义徒劳。后念之心，亦未离分别故。于分别续以分别，如朽绳续以朽绳。心之相续，先后二者不能同时存在。于后念之时，先念已灭而不存。故为使先念之分别解脱。虽以后念之心解脱，然非自解脱。既有先后，知乃他解脱。执为自解脱者，乃愚者之念。如云养牛，离之又有何益？又，以后念观先念。乃分别之延续，故如连珠。不
English
Without edges, the three times, inside and outside, are absent. Though labeled as "mind," looking at the labeler reveals emptiness. Unfound when sought, like unreal space. Grasping and clinging's obscuration, lacking a basis, on what does it rely? Karma and imprints, their root being empty, therefore, contemplate where the cycle turns and who turns it, oh! When thus dissected and well examined, there is no sorrow, hence no cessation of sorrow either. Thus, in the absence of samsara and nirvana from the ground up, clinging to acceptance and rejection, hope and fear, deludes beings. In the nature of things, which is liberated from the start (413), beings striving and toiling grow weary in vain. For the sake of realizing that very thing, without meditation, the yogi is bound by the experience of view, meditation, and conduct. The more one strives, the more obscurations arise, there's no need for the essence to be a box that binds. If hope, fear, and deliberate clinging vanish, then the innate meaning, whatever arises, is a friend of realization, how wondrous! Friends, look with the mirror that shows the key point. The meaning of no meditation cannot be seen by meditating. It cannot be known by analysis, it transcends the box of concepts. If one meditates on no meditation, one is bound in the box of meditation. If one goes by habit, like walking without ceasing, without meditating, spontaneous, ordinary, it dawns in the mind. If one stays in one's own place, like there being no going and coming, though analyzed, it is not seen, it is merely a scattering of thoughts. Since it is a chain of clinging, there is no need for it. For the sake of the meaning of the natural state, let go of mental thoughts and considerations. Without thinking or analyzing, the key point is ordinary awareness. When stirred, it stops; when it appears, it is self-liberated. There is no need for mindfulness or antidote, it is self-liberation. The former gatherings of thoughts, such as attachment and aversion, though one thinks they are self-liberated by looking and releasing, (414) in the later moment, the cessation of the former, don't you know that is the nature of reality? Since former and later thoughts do not stay at the same time, meditation is meaningless and tiring because the former ceases. Since the later mind is also not free from thoughts, connecting thought to thought is like rotten rope connected to rotten rope. The mind stream, former and later, cannot exist at the same time. In the later moment, the former has ceased and is gone. Therefore, in order to liberate the former gatherings of thoughts, even if the later mind liberates them, it is not self-liberation. Since there is former and later, knowing it is liberation by another, to hold it as self-liberation is the mind of a fool. Like saying "raising an ox," what benefit is there in separating them? Furthermore, the later mind looks at the former mind. It is a continuation of thoughts, like a string of beads. Not