Tibetan
་གྲུབ། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅེས་བཏགས། །བདེ་ཆེན་གནས་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ལས་འཕྲོས་པའི་རླབས། །ངོ་བོ་རྟེན་བྲལ་རང་བཞིན་སོ་སོར་གསལ། །ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་རིག་པའི་རྩལ། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་། ཀྱེ་མའོ། །སྲིད་པའི་རང་བཞིན་ལོག་པའི་བློ། །རང་གིས་ཉེ་བར་བཏགས་པས་བསླད་པར་ཟད། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོས་པའི་སེམས། །གང་ལྟར་ཤར་ཡང་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ། །ཤར་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་ཤར་རང་སར་གྲོལ། །གཉེན་པོས་མ་བསླད་སྤང་བྱས་བསྒྱུར་དུ་མེད། །སོ་མ་གཉུག་མ་མ་བཅོས་རང་ཀ་མ། །རང་བཞིན་ལྷུག་པ་ཡེ་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ལ། །བཅིངས་དང་གྲོལ་མེད་ནམ་མཁའི་མདུད་པ་བཞིན། །སྤང་བླང་འཁྲུལ་པའི་བྱུང་ཁུངས་ཟད་པ་ཡིན། །ཆེད་འཛིན་གཉེར་ཁ་མ་བྱེད་ཡན་དུ་ཆུག །བཟང་ངན་བླང་དོར་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པའི་བློ། །དེ་ལ་ཆེད་འཛིན་ཞིག་ན་ཡེ་ཤེས་དངོས། །ཐད་ཀར་བསྒོམ་ཡང་ཅི་དགོས་གར་བདེར་ (༣༩༧)ཐོད། །གང་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་འཆིང་བྱེད་ཉིད། །གཉིས་འཛིན་རྟོག་པའི་གཟེབ་ཡིན་དགོས་པ་མེད། །དགག་སྒྲུབ་སྤང་བླང་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་སེམས། །གང་ཤར་གང་ཡིན་ཡིན་གྱིས་རོལ་དུ་ཆུག །ཐམས་ཅད་འདི་ཡིན་མེད་ཀྱིས་གཉུག་མའི་སེམས། །སྣ་ཚོགས་འཆར་སྒོ་མ་འགག་གཞི་བྲལ་དང་། །ཡུལ་དང་དུས་མེད་སྣང་ལ་ངོས་གཟུང་བྲལ། །སྟོང་ལ་ཀུན་ཁྱབ་འཆར་ནུབ་རྙོག་བྲལ་བ། །དག་པའི་སེམས་ལ་འཛིན་པས་མ་བསླད་ཅིག །རང་འགྲོས་སེམས་དེ་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་གདལ་ལོ། །མི་མཁས་མི་དག་མཚན་མོའི་མུན་རུམ་ན། །ཅང་ཤེས་རྟ་དག་རང་འགྲོས་མི་བཏང་བར། །རང་གིས་བསྒྱུར་བས་ལམ་ནོར་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །མཁས་པ་དག་གིས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིས། །འདོད་པའི་གནས་སུ་རང་གར་ཕྱིན་པ་བཞིན། །མི་མཁས་བྱིས་པ་དག་གིས་སེམས་བཟུང་སྟེ། །བདེ་གནས་མི་རྟོག་སྟོང་ཉིད་སྙིང་པོའི་བློས། །ལུས་བཅིངས་ངག་བསྡམས་སེམས་སྒྲིམས་མཉམ་པར་འཇོག །སྔགས་ཟློས་ལྷ་བསྐྱེད་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་ཡིས། །རྩོལ་ཞིང་འབད་པ་དེ་སྲིད་ལམ་འཁྱམས་ཏེ། །འཁོར་བའི་གནས་ལས་གྲོལ་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །མཁས་པ་དག་གིས་གང་ཤར་རིག་པའི་སེམས། །མ་གཟུང་མ་བསླད་མ་བསྒྱུར་རང་བབས་དང་། །ཐ་མལ་ (༣༩༨)ཤེས་པ་རང་གྲོལ་ཉིད་བཏང་བས། །རང་ཀའི་སེམས་ཏེ་ཅང་ཤེས་ཡེ་ཤེས་རྟ། །བདེ་ཆེན་གནས་སུ་འབད་མེད་ཕྱིན་པར་བྱེད། །ཀྱེ་མ་རྨོངས་པ་དག་ནི་སེམས་ཞུམ་སྟེ། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་གཉེན་པོས་བཞུ་བཏུལ་བྱེད། །ཀྱི་ཧུད་དེ་ལྟར་འབད་པས་འཁོར་བར་འཆིང་། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །རང་བཞིན་དག་པའི་མཚོ་ལས་ཤར་བའི་རླབས། །དགག་ཅིང་སྒྲུབ་མེད་རང་བཞིན་ཤེས་པས་གྲོལ། །གྲོགས་དག་ཚུར་ཉོན་ཤེས་རབ་རིག་པའི་མཚོན། །རང་གི་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་བརྟག་འཚལ་ལོ། །སྣ་ཚོགས་འགྱུ་བ་རླུང་འདྲ་བརྟགས་ན་མེད། །མ་བརྟག་ལྟར་སྣང་འདི་ལ་སོམས་དང་ཀྱེ། །ད་ལྟ་གར་གནས་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་། །ཐ་མ་གར་འགྲོ་ཁ་དོག་དབྱིབས་འདུག་གམ། །བལྟས་པས་མཐོང་ངམ་འདི་ཞེས་ངོས་གཟུང་འདུག །ལེགས་པར་རྟོགས་དང་དྲན་བསམ་ཀུན་ལས་འདས། །གང་ལས་མ་བྱུང་གང་དུ་མ་སོང་ཞིང་། །གང་ནའང་མི་གནས་སྣ་ཚོགས་རིག་པའི་སེམས། །མ་བརྟག་སྣང་ཡང་སྣང་བའི་སེམས་འདུག་གམ། །རང་བཞིན་འདི་ཞེས་རི་མོར་བྱས་པའི་གཟུགས། །དགག་སྒྲུབ་ཡིན་ཞེས་སོ་སོར་བྲིས་འདུག་གམ། །དགག་སྒྲུབ་སེམས་དེ་ང་ཡིན་འདིར་ཡོད་ཅེས། །བརྗོད་མཁན་ (༣༩༩)འདུག་གམ་རང་གིས་བཏགས་པ་སོམས། །རང་གི་བཏགས་པ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་བཏགས་པའི་དོན་དུ་མེད། །ཚ་བའི་མེ་ལ་བསིལ་བའི་ཆུར་བཏགས་ཀྱང་། །མེ་ཉིད་ཆུར་འགྱུར་མངོན་སུམ་སྲིད་དམ་ཅི། །བཏགས་པས་དོན་དེར་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཡིན། །མ་བཏགས་དོན་ཞེས་དེ་ལས་ལོགས་ན་མེད། །བཏགས་དང་མ་བཏགས་ཐ་སྙད་རྨི་ལམ་འདྲ། །དེས་ན་དགག་སྒྲུབ་དགྲ་གཉེན་འཁོར་འདས་ཆོས། །བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད། །མེད་ཅེས་བརྗོད་པའང་རང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ། །བཏགས་པའི་དོན་ལ་འདི་ཞེས་ངོས་གཟུང་མེད། །དེས་ན་སྣ་ཚོགས་དགག་སྒྲུབ་ཅིར་ཤར་ཡང་། །དེ་ལྟར་སོམས་དང་དོན་ལ་གྲུབ་འདུག་གམ། །བཏགས་པའི་ཆོས་ལ་དོན་དུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པའི་སེམས་དེ་རང་འགྲོས་བཏང་བས་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་སེམས་གང་སྔོན་ནས་བཅིངས་པ་མེད། །མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤུ་རིས་སོ་སོར་འབྱེད། །འབྱེད་མཁན་འདུག་གམ་རིག་པའི་མཚོན་གྱིས་གཞིག །ཀྱེ་ཧོ་འགྲོ་ཀུན་བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་མེད། །གང་གིས་གང་བཅིངས་འཆིང་རྒྱུ་འདུག་གམ་ཅི། །མ་བཅིངས་སེམས་དེ་གྲོལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །འགྲོ་བ་དྲུག་ (༤༠༠)ཅེས་བརྡ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ། །གང་དུ་གང་འཁོར་འཁོར་མཁན་སོམས་དང་ཀྱེ། །འཁོར་བ་པོ་མེད་ངོས་གཟུང་དམིགས་སུ་མེད། ཁ་དོག་དབྱིབས་བྲལ་སྐྱོན་ཡོན་གཟུང་འཛིན་འདས། །དེ་འདྲའི་སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་འདུག་གམ་ཅི། །འཆི་མེད་སྐྱེ་ཤི་ཀུན་ལས་འདས་པའི་སེམས། །བར་དོའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ
Chinese
已成办。 愚昧者名之为遍计。 勤于舍弃大乐之境的方法。 智慧海中自然涌现的波涛， 本体离于所依，自性各自明了。 大悲周遍一切有情之相， 智者见之而得解脱。 种种显现无有止息，觉性之妙用， 功德自性具足，亦显现如过患。嗟！ 世间自性颠倒之心， 唯以自之分别而染污。 自性之中自然显现之心， 无论如何显现，怎能不成就？ 才一显现，即自显自解脱。 未被对治染污，无有可断可转。 原始本初，无作任运成， 自性坦然，本自解脱法性中， 无有束缚解脱，如虚空之结。 断除取舍之错乱生处。 莫作特意执取，任其自然。 好坏取舍，一切戏论之心， 若于彼特意执取，即是智慧之体性。 直接禅修亦有何用？于适意处安住(397)。 若有执着，即是束缚之因。 二取分别之匣，实无必要。 无有破立、取舍，种种之心， 任随显现，任随其是而安住。 一切皆是此，无有非此，本初之心， 种种显现之门无有止息，离于所依， 无有处所时间，于显现无有执着。 空性周遍一切，显现隐没无有错乱。 莫以执着染污清净之心。 任运之心即是智慧之周遍广大。 不智不净者，于黑夜之暗室中， 若不放任良驹任运奔驰， 反以自之改造而迷途受苦， 智者则反其道而行之， 如意愿前往之地随意而行。 不智孩童执持其心， 以安乐之境，无分别，空性精要之心， 身缚语禁心紧，安住于寂止。 以念诵咒语，生起本尊，转变方向， 勤作努力，如是则流浪于轮回之路， 无有从轮回中解脱之时机。 智者任随显现觉性之心， 不执不染不改，任其自然， 平凡(398)之觉性，任其自解脱。 任运之心，即是良驹智慧， 毫不费力即可到达大乐之境。 嗟！愚昧者啊！
English
Accomplished. The ignorant call it "universal conceptualization." Strive for the means to abandon the state of great bliss. The waves that arise from the ocean of wisdom itself, Their essence is free from support, their nature is distinctly clear. The manner in which compassion pervades all sentient beings, Seeing this, the wise are completely liberated. The unobstructed skill of awareness, the various arising plans, Even qualities that are self-existent appear as faults. Alas! The mind that perverts the nature of existence, Is merely tainted by its own close attachment. The mind that naturally arises from its own nature, However it may arise, how can it not be accomplished? As soon as it arises, it is self-arisen and self-liberated. Not tainted by antidotes, there is nothing to abandon or transform. Original, natural, unmade, self-originated, In the naturally relaxed, primordially liberated Dharma, There is no binding or liberation, like a knot in the sky. The source of the confusion of abandoning and adopting is exhausted. Do not make a deliberate effort to grasp, let it be. Good and bad, accepting and rejecting, all are minds of proliferation. If there is deliberate grasping, then it is the very essence of wisdom. What need is there to meditate directly? Rest wherever it is comfortable (397). If there is grasping, it is the very cause of bondage. The box of dualistic grasping is unnecessary. Without negation or affirmation, abandoning or adopting, the various minds, Whatever arises, whatever it is, let it be enjoyed as it is. Everything is this, nothing is not this, the natural mind, The gates of various appearances are unobstructed, free from a basis, Without place or time, appearances are free from conceptualization. Empty and all-pervading, arising and ceasing without confusion, Do not taint the pure mind with grasping. That self-moving mind is the wisdom that pervades all. Unskilled and impure ones, in the dark room of night, Without letting the excellent horse go its own way, By transforming it themselves, they lose their way and suffer. The wise, by reversing this, Go wherever they wish, as they please. The unskilled children hold their minds, With the mind that the state of bliss is non-conceptual, the essence of emptiness, They bind the body, restrain speech, tighten the mind, and place it in equipoise. By reciting mantras, generating deities, and changing direction, They strive and exert themselves, thus wandering on the path of existence, There is no opportunity to be liberated from the state of samsara. The wise, whatever arises, the mind of awareness, Not grasping, not tainting, not transforming, letting it be, The ordinary (398) awareness, letting it self-liberate, The self-originated mind, the excellent horse of wisdom, Effortlessly goes to the state of great bliss. Alas! The ignorant ones!
Chinese
心若沮丧， 则以庸常之识，以强力消融调伏。 噫！如是勤勉，反缚于轮回， 无有从痛苦中解脱之时机。 自性清净之海中升起之波浪， 无有破立，以自性之识而解脱。 诸友谛听，智慧明辨之利器， 当如是观照自心。 种种动摇如风，若细察则无， 然此未察之显现，思之又思！ 如今安住何处？最初从何而来？ 最终往何处去？有颜色形状吗？ 观之可见吗？可指认说“此是”吗？ 善加了知，超越一切忆念思虑。 从何未生？往何未去？ 于何处亦不住？种种明觉之心， 未察而显，然有显现之心吗？ 自性是此，如绘画之形相， 可曾个别书写“是破是立”？ 可有言说“破立之心即是我，在此处” （399）者吗？思量自之安立！ 除自之安立外，别无他物。 如是安立，然无安立之实义。 纵于炽热之火，安立清凉之水， 火能变为水吗？现量可能吗？ 安立岂能令其转变为彼义？ 无安立之义，亦不离于彼。 安立与不安立，名言如梦幻。 是故破立、敌友、轮回涅槃诸法， 皆为安立，实义上无有成立。 言说“无有”亦仅为自之安立， 于安立之义上，无有可指认之“此是”。 是故，无论显现何种破立， 如是思之，实义上成立吗？ 执著安立之法为实义，是为错谬， 任由错谬之心自然运行，即可解脱。 解脱之心，原本未曾束缚。 于本无之法上，分别种种细微差别， 有分别者吗？以智慧之利器审察！ 嗟呼！一切有情无有束缚与解脱。 以何缚何？有可缚之物吗？ 未曾束缚之心，无有丝毫解脱。 六道（400）仅为表诠之安立， 于何处何者流转？思量流转者！ 无有流转者，无有可指认之对境。 离颜色形状，超离过失功德、能取所取， 如是之心，有生有死吗？ 不 смерти，超越一切生死之心， 进入中阴之境地。
English
When the mind is disheartened, Ordinary consciousness forcefully melts and subdues it. Alas! Such effort only binds one to samsara, There is no opportunity to be liberated from suffering. The waves that arise from the naturally pure ocean, Without rejection or acceptance, are liberated by the knowledge of their own nature. Friends, listen! The weapon of wisdom and discernment, Should be used to examine one's own mind in this way. The various movements, like the wind, are non-existent when examined. But contemplate this apparent unexamined state! Where does it reside now? From where did it first arise? Where will it ultimately go? Does it have color or shape? Is it visible when looked at? Can it be identified as "this"? Understand well, it transcends all memory and thought. From where did it not come? To where did it not go? Where does it not abide? The mind of various awarenesses, Though appearing unexamined, does a mind of appearance exist? Is its nature like a painted image, Or is it separately written as "rejection" or "acceptance"? Is there anyone who says, "That mind of rejection and acceptance is me, it is here" (399)? Consider your own imputation! There is nothing other than your own imputation. Even if it is imputed in that way, it is not the meaning of the imputation. Even if you impute cool water to hot fire, Can the fire actually turn into water? Is that manifestly possible? How can imputation change it into that meaning? There is no meaning that is not imputed, separate from that. Imputation and non-imputation are terms like dreams. Therefore, rejection and acceptance, enemies and friends, samsara and nirvana, all phenomena, Are merely imputations, they are not established in reality. Even saying "non-existent" is merely one's own imputation. In the meaning of imputation, there is no "this" that can be identified. Therefore, no matter what kind of rejection and acceptance arises, Contemplate it in that way, is it established in reality? Mistaking imputed phenomena for reality is delusion. Liberation comes from letting that deluded mind run its own course. That liberated mind was never bound before. On phenomena that do not exist, one distinguishes various subtle differences. Is there a distinguisher? Examine it with the weapon of wisdom! Alas! All beings have neither bondage nor liberation. With what is one bound? Is there anything to bind with? That mind that has never been bound has not even a particle of liberation. The six realms (400) are merely terms, merely imputations. Where does what revolve? Consider the one who revolves! There is no revolving one, no identifiable object. Devoid of color and shape, transcending faults and virtues, grasping and being grasped, Does such a mind have birth and death? The deathless mind that transcends all birth and death, Entering the realm of the bardo.