Tibetan
ས། །ཞེས་བཤད་པའི་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གཅིག་རྫོགས་པར་རང་དབང་ཅན་དུ་རྟོགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་བྱའི་ དོན་བྱེད་ཚིགས་བཅད་དུ་མ་དང་། བྱ་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའོ། །མཛོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམས་གཅོད་མཚམས་སྣ་ཚོགས་དང་། བྱ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཚིགས་བཅད་ངེས་གཟུང་མེད་པ་སྟོན་ པའོ། །འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྗོད་བྱའི་དོན་གཅིག་ལ་བརྗོད་བྱ་ཚིགས་བཅད་མང་པོ་དང་། བྱ་ཚིག་མང་པོ་འདུས་ནས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལས་འདི་ནི་མཛོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་རྩ་བརྒྱུད་བླ་མའི་ཆེ་བརྗོད་ལ་སོགས་བརྗོད་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བཅོད་མཚམས་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། ཕྱག་བགྱིའོ་སླར་ཡང་བདག་ལ་སྲུངས་ ཞེས་པའི་བྱ་ཚིག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། བརྟན་གཡོ་ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། འདིའི་དོན་ལ་ཕྱག་བགྱིའོ་ཞེས་པས་སེངྒེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བཤད་པས་གཞི་གཟུང་སྟེ། 1-167 ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་དང་། དེ་ནས་མཐུ་སྟོབས་མགོན་པོ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ། རྡོ་རྗེ་ འཆང་བཟང་པོའི་མཐའ་ཅན་རྣམས་དངོས་སུ་སྨོས་ནས། དེ་དག་གི་མཚོན་པའི་བརྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་བར་མ་ཆད་པའི་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལའོ། །ཞེས་སྦལ་པའི་འཕར་བས། ཕྱག་གི་ཡུལ་རྣམས་ སོ་སོར་ངེས་པར་བྱས་ནས། དེ་རུས་སྦལ་གྱི་འགྲོས་ལྟར་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི། འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས། ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་ དང་། །འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་ལ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་དེ་བས་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། དེའི་དང་པོ་ཁྱབ་པ་ནི། རྟན་གཡོ་ཀུན་ ཁྱབ་ཅེས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་གང་ལ། གང་གིས། ཇི་ལྟར་ཁྱབ་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལས། བརྟན་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་གང་། །ཞེས་པ་ལྟར། སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་མ་བསྡུས་པའི་རི་དང་ ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་སྣོད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྲལ་དུ་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ན། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མི་འཇིག་པས་བརྟན་པའོ། 1-168 སེམས་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྷ་མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་དང་དུས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གནས་པའི་གཡོ་བ་དེ་ཀུན་ལའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་ མེད་པས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སུ་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་
Chinese
萨（sa）。如是宣说的解脱之相，以一个偈颂圆满表达一个所诠释的意义，并能自主领悟。 种姓之相，以多个偈颂表达所诠释的意义，并以一个动词概括。 藏（mdzod）之相，以多种断句和多种动词的方式，无须固定偈颂来阐释所诠释的意义。 积聚之相，对于一个所诠释的意义，汇集多个偈颂和多个动词来阐释。 如是，此（文本）具有藏之相，即以无二之五法等，以及根本传承上师的赞颂等多种所诠释的事物，以及三种相似的偈颂断句，和‘敬礼’、‘再次护佑我’这两种不同的动词来阐释。 第三，‘坚固与动摇’等三个偈颂，对此意义，以‘敬礼’之语，如狮子般直视而宣说，是为基础。 于何处敬礼呢？对与无二之五法自性之转轮之主无别的根本上师，以及具大力慈悲怙主，持金刚者贤善之边际者等真实宣说，以及彼等所象征的珍宝传承不间断的上师众。 如青蛙之跳跃，对礼敬之境各自确定后，如乌龟之行般详细阐述，转轮之主的功德如何呢？如智慧成就中所说：‘遍主金刚身，不变之体性，真实智慧明，一切智胜彼。’如是具有五种殊胜功德。 其第一，周遍，即‘坚固动摇皆周遍’，此之意义为何？以何周遍？如何周遍？于此三者中，第一，如根本续部所说：‘坚固与动摇之事物，’如是，未被心续所摄之山和房屋等属于器之物，于暂时之差别中不摇动而安住，于时间之差别中，须弥山等直至劫末亦不坏灭，是为坚固。 被心续所摄之天人等众生，于一切时处皆不住之动摇，即周遍于彼等。第二，与智慧法界无别，‘法界即是智慧’如是宣说。
English
Sa. The characteristic of liberation as explained is that one verse completely expresses one meaning to be expressed, and one realizes it independently. The characteristic of lineage is that multiple verses express the meaning to be expressed, and are summarized by one verb. The characteristic of a treasury (mdzod) is that it shows the meanings to be expressed with various breaks and various verbs, without fixed verses. The characteristic of aggregation is that for one meaning to be expressed, many verses and many verbs are gathered to show it. Thus, this (text) has the characteristic of a treasury, that is, it shows various things to be expressed such as the five non-dual dharmas and the praise of the root and lineage gurus, three similar verse breaks, and two different verbs 'I prostrate' and 'Protect me again'. The third is the three verses 'stable and moving' etc. For this meaning, 'I prostrate' is explained with the lion's stance, which is the basis. To whom? To the root guru who is inseparable from the Lord of the Wheel, the essence of the five non-dual dharmas, and then explicitly mentioning the powerful protector, the great compassionate one, the good Vajradhara, and the unbroken lineage of precious gurus represented by them. Like a frog's leap, after determining the objects of prostration separately, it is explained in detail like a turtle's walk. What are the qualities of the Lord of the Wheel? As it says in Yeshe Drubpa: 'The pervasive Vajra body, the immutable nature, the true wisdom awareness, the omniscient one is desired above all.' Thus, it possesses five special qualities. The first of these, pervasiveness, is 'stable and moving, all-pervasive'. What is the meaning of this? By what is it pervasive? How is it pervasive? Of these three, the first is, as the root tantra says, 'Whatever is stable and moving.' Thus, mountains and houses that are not included in the mindstream, which belong to the vessel, remain unmoving in the temporary difference, and Mount Meru and others do not perish until the end of the kalpa in the difference of time, so they are stable. The beings such as gods and humans who are included in the mindstream are all moving without abiding at all times and places. The second is inseparable from the wisdom dharmadhatu, 'Dharmadhatu is called wisdom' as it is taught. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་སྣང་ཆེན་པོ། དོན་དམ་བྱང་སེམས། ངེས་དོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ སེམས་དཔའ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ངེས་སོ། །གསུམ་པ་རྒྱུའི་དང་། གནས་པའི་དང་། རྟོག་པའི་སྒོ་ནི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་ དེ་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་ཁམས་སུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བས། འཕྲུལ་ངོར་འཁོར་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་ མོ་ལས། འདི་ནི་ཁམས་དང་རྒྱུ་དང་དོན། །ཁམས་སུམ་གྱི་ནི་རྒྱུ་སེམས་དཔའ། །སྟོང་དང་མཚན་མ་མེད་བཤད་ཅིང་། །སྨོན་པ་མེད་པ་ང་ཉིད་བཤད། །ཅེས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་བས། མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལས། གང་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཁྱོད་ཡིན་ཏེ། །ཁྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བ་དང་། ། 1-169 དཔའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན། །འབྱུང་གཞི་ཡང་དག་འབྱུང་འགྱུར་ལས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་སོ། དེས་ཐེག་ཆེན་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་ཡང་། ཐེག་ དམན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་བསྟན་ནོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩེ་མོར། རྒྱུ་ནི་ཁམས་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ད་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་འཛིན་པས། །ད་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་རུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཁྱབ་སྟེ། དབྱིངས་དེ་བློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྒྲིབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔལ་མཆོག་ དང་པོ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱང་ འདས་ཀྱི་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དམན་འབྲིང་མཆོག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་སྟེ། རྩེ་མོར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་དུ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། ། 1-170 དམན་དང་མཆོག་དང་བར་མ་འོ། །དམན་པ་ཉན་ཐོས་སེམས་ཡིན་ཏེ། །བར་མ་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་བོ། །མཆོག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ མྱང་འདས་ལ་ཁྱབ་པ་བདེན་མོད་འཁོར་བ་ལ་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་དེ། འཁོར་འདས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏ
Chinese
被称为‘完全清净的原始佛 普贤王如来（梵文：Samantabhadra，意为普贤）’、‘胜义菩提心’、‘究竟意义的金刚萨埵（梵文：Vajrasattva，意为金刚萨埵）’、‘无二智慧’等等，这是确定的。第三，关于作为因、作为住处、作为分别之门的周遍之理有三种。第一种是，法界（梵文：Dharmadhatu，意为法界）作为轮回与涅槃一切之因的方式周遍一切，因为如果没有它，三界（梵文：Trailokya，意为三界）的一切都不会产生。因此，在显现上，它也是轮回产生的因。《金刚顶经》中说：‘此为界、为因、为义，三界之因菩萨心。说为空性与无相，说为无愿即是我。’ 三世（梵文：Trikala，意为三世）一切诸佛菩萨也由此产生，因此，它也是涅槃之因。《总集续》中说：‘何以故，无始亦无终，菩提心即是汝。依汝而有诸佛，勇士菩萨众。从真实生起之本源，佛陀菩提之胜因，金刚萨埵汝敬礼。’虽然这表明它是大乘涅槃之因，但如果认为它没有表明是小乘之因，那是不对的。因为它是一切三乘之因，所以被称为三界。《金刚顶经》中说：‘因即名为界，名为菩提心。今持三乘故，今说为三界。’ 第二种是，法界以作为轮回与涅槃一切自性的方式周遍，因为当法界被突如其来的垢染遮蔽时，是众生的自性。因此，一切众生被称为具有如来藏（梵文：Tathagatagarbha，意为如来藏）。《首要极密经》中说：‘大菩提心，是普贤一切之自性，因此一切众生皆具有如来藏。’ 以三乘涅槃之本体，因其遮障净化的差别，而以劣、中、胜三种自性安住的方式周遍。《金刚顶经》中说：‘圆满菩提有四种，其中菩提有三种，即劣、胜、中。劣者为声闻心，中者为缘觉菩提，胜者为菩提心，此乃不变金刚。’如果说三乘周遍涅槃是真实的，但周遍轮回是不合理的，因为轮回与涅槃是相违的，那是不对的。
English
It is certain that it is called 'Perfectly pure primordial Buddha Samantabhadra (普贤王如来，梵文：Samantabhadra，meaning Universal Worthy)', 'Ultimate Bodhicitta', 'Definitive meaning Vajrasattva (金刚萨埵，梵文：Vajrasattva，meaning Diamond Being)', 'Non-dual wisdom', and so on. Third, regarding the three ways of pervasion as the cause, as the dwelling place, and as the door of conceptualization, the first is: Dharmadhatu (法界，梵文：Dharmadhatu，meaning the realm of phenomena) pervades everything as the cause of all samsara and nirvana, because without it, all three realms (三界，梵文：Trailokya，meaning three realms) would not arise. Therefore, in manifestation, it is also the cause of the arising of samsara. The Vajrasekhara Sutra says: 'This is the realm, the cause, and the meaning; the Bodhisattva heart is the cause of the three realms. It is said to be emptiness and without characteristics; it is said that I am without wishes.' All Buddhas and Bodhisattvas of the three times (三世，梵文：Trikala，meaning three times) also arise from it, therefore, it is also the cause of nirvana. The Condensed Tantra says: 'Because there is no beginning and no end, the Bodhicitta is you. Relying on you, there are all the Buddhas, the heroic Bodhisattvas. From the source of true arising, the supreme cause of Buddha's enlightenment, Vajrasattva, I prostrate to you.' Although this shows that it is the cause of the Mahayana nirvana, it is not correct to think that it does not show that it is the cause of the Hinayana. Because it is the cause of all three vehicles, it is called the three realms. The Vajrasekhara Sutra says: 'The cause is said to be the realm, called the Bodhicitta. Now holding the three vehicles, now it is said to be the three realms.' The second is that the Dharmadhatu pervades as the nature of all samsara and nirvana, because when the Dharmadhatu is obscured by sudden defilements, it is the nature of sentient beings. Therefore, all sentient beings are said to have the Tathagatagarbha (如来藏，梵文：Tathagatagarbha，meaning Buddha-nature). The Supreme First says: 'The great Bodhicitta is the nature of all Samantabhadra (普贤王如来，梵文：Samantabhadra，meaning Universal Worthy), therefore all sentient beings have the Tathagatagarbha.' It pervades in the way that the very nature of the three vehicles of nirvana abides in the nature of the inferior, intermediate, and supreme, due to the differences in the purification of obscurations. The Vajrasekhara Sutra says: 'Perfect enlightenment has four aspects, among which enlightenment has three aspects, namely inferior, supreme, and intermediate. The inferior is the Hearer's mind, the intermediate is the Pratyekabuddha's enlightenment, and the supreme is the Bodhicitta, which is the unchanging Vajra.' If it is said that the three vehicles pervading nirvana is true, but pervading samsara is unreasonable, because samsara and nirvana are contradictory, that is not correct. --------------------------------------------------------------------------------